Rām, 7, 52
Select a line for its word-by-word analysis.
ततः सुमन्त्रस्त्वागम्य राघवं वाक्यम् अब्रवीत् । (१।१)
tataḥ sumantrastvāgamya rāghavaṃ vākyam abravīt |
एते निवारिता राजन् द्वारि तिष्ठन्ति तापसाः ॥ (१।२)
ete nivāritā rājan dvāri tiṣṭhanti tāpasāḥ ||
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामः प्रोवाच धर्मवित् । (३।१)
tasya tadvacanaṃ śrutvā rāmaḥ provāca dharmavit |
प्रवेश्यन्तां महात्मानो भार्गवप्रमुखा द्विजाः ॥ (३।२)
praveśyantāṃ mahātmāno bhārgavapramukhā dvijāḥ ||
राज्ञस्त्वाज्ञां पुरस्कृत्य द्वाःस्थो मूर्ध्नि कृताञ्जलिः । (४।१)
rājñastvājñāṃ puraskṛtya dvāḥstho mūrdhni kṛtāñjaliḥ |
ते द्विजाः पूर्णकलशैः सर्वतीर्थाम्बुसत्कृतम् । (६।१)
te dvijāḥ pūrṇakalaśaiḥ sarvatīrthāmbusatkṛtam |
प्रतिगृह्य तु तत् सर्वं रामः प्रीतिपुरस्कृतः । (७।१)
pratigṛhya tu tat sarvaṃ rāmaḥ prītipuraskṛtaḥ |
उपविष्टान् ऋषींस्तत्र दृष्ट्वा परपुरंजयः । (१०।१)
upaviṣṭān ṛṣīṃstatra dṛṣṭvā parapuraṃjayaḥ |
प्रयतः प्राञ्जलिर् भूत्वा राघवो वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (१०।२)
prayataḥ prāñjalir bhūtvā rāghavo vākyam abravīt ||
आज्ञाप्यो ऽहं महर्षीणां सर्वकामकरः सुखम् ॥ (११।२)
ājñāpyo 'haṃ maharṣīṇāṃ sarvakāmakaraḥ sukham ||
इदं राज्यं च सकलं जीवितं च हृदि स्थितम् । (१२।१)
idaṃ rājyaṃ ca sakalaṃ jīvitaṃ ca hṛdi sthitam |
सर्वम् एतद् द्विजार्थं मे सत्यम् एतद् ब्रवीमि वः ॥ (१२।२)
sarvam etad dvijārthaṃ me satyam etad bravīmi vaḥ ||
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा साधुवादो महान् अभूत् । (१३।१)
tasya tadvacanaṃ śrutvā sādhuvādo mahān abhūt |
बहवः पार्थिवा राजन्न् अतिक्रान्ता महाबलाः । (१५।१)
bahavaḥ pārthivā rājann atikrāntā mahābalāḥ |
कार्यगौरवम् अश्रुत्वा प्रतिज्ञां नाभ्यरोचयन् ॥ (१५।२)
kāryagauravam aśrutvā pratijñāṃ nābhyarocayan ||
त्वया पुनर् ब्राह्मणगौरवाद् इयं कृत्वा प्रतिज्ञा ह्यनवेक्ष्य कारणम् । (१६।१)
tvayā punar brāhmaṇagauravād iyaṃ kṛtvā pratijñā hyanavekṣya kāraṇam |
कुरुष्व कर्ता ह्यसि नात्र संशयो महाभयात् त्रातुम् ऋषींस्त्वम् अर्हसि ॥ (१६।२)
kuruṣva kartā hyasi nātra saṃśayo mahābhayāt trātum ṛṣīṃstvam arhasi ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.