रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 52

558 of 606 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ततः सुमन्त्रस्त्वागम्य राघवं वाक्यम् अब्रवीत् । (१।१)

tataḥ sumantrastvāgamya rāghavaṃ vākyam abravīt |

1.2१.२

एते निवारिता राजन् द्वारि तिष्ठन्ति तापसाः ॥ (१।२)

ete nivāritā rājan dvāri tiṣṭhanti tāpasāḥ ||

2.1२.१

भार्गवं च्यवनं नाम पुरस्कृत्य महर्षयः । (२।१)

bhārgavaṃ cyavanaṃ nāma puraskṛtya maharṣayaḥ |

2.2२.२

दर्शनं ते महाराज चोदयन्ति कृतत्वराः । (२।२)

darśanaṃ te mahārāja codayanti kṛtatvarāḥ |

2.3२.३

प्रीयमाणा नरव्याघ्र यमुनातीरवासिनः ॥ (२।३)

prīyamāṇā naravyāghra yamunātīravāsinaḥ ||

3.1३.१

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामः प्रोवाच धर्मवित् । (३।१)

tasya tadvacanaṃ śrutvā rāmaḥ provāca dharmavit |

3.2३.२

प्रवेश्यन्तां महात्मानो भार्गवप्रमुखा द्विजाः ॥ (३।२)

praveśyantāṃ mahātmāno bhārgavapramukhā dvijāḥ ||

4.1४.१

राज्ञस्त्वाज्ञां पुरस्कृत्य द्वाःस्थो मूर्ध्नि कृताञ्जलिः । (४।१)

rājñastvājñāṃ puraskṛtya dvāḥstho mūrdhni kṛtāñjaliḥ |

4.2४.२

प्रवेशयामास ततस्तापसान् संमतान् बहून् ॥ (४।२)

praveśayāmāsa tatastāpasān saṃmatān bahūn ||

5.1५.१

शतं समधिकं तत्र दीप्यमानं स्वतेजसा । (५।१)

śataṃ samadhikaṃ tatra dīpyamānaṃ svatejasā |

5.2५.२

प्रविष्टं राजभवनं तापसानां महात्मनाम् ॥ (५।२)

praviṣṭaṃ rājabhavanaṃ tāpasānāṃ mahātmanām ||

6.1६.१

ते द्विजाः पूर्णकलशैः सर्वतीर्थाम्बुसत्कृतम् । (६।१)

te dvijāḥ pūrṇakalaśaiḥ sarvatīrthāmbusatkṛtam |

6.2६.२

गृहीत्वा फलमूलं च रामस्याभ्याहरन् बहु ॥ (६।२)

gṛhītvā phalamūlaṃ ca rāmasyābhyāharan bahu ||

7.1७.१

प्रतिगृह्य तु तत् सर्वं रामः प्रीतिपुरस्कृतः । (७।१)

pratigṛhya tu tat sarvaṃ rāmaḥ prītipuraskṛtaḥ |

7.2७.२

तीर्थोदकानि सर्वाणि फलानि विविधानि च ॥ (७।२)

tīrthodakāni sarvāṇi phalāni vividhāni ca ||

8.1८.१

उवाच च महाबाहुः सर्वान् एव महामुनीन् । (८।१)

uvāca ca mahābāhuḥ sarvān eva mahāmunīn |

8.2८.२

इमान्यासनमुख्यानि यथार्हम् उपविश्यताम् ॥ (८।२)

imānyāsanamukhyāni yathārham upaviśyatām ||

9.1९.१

रामस्य भाषितं श्रुत्वा सर्व एव महर्षयः । (९।१)

rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā sarva eva maharṣayaḥ |

9.2९.२

बृसीषु रुचिराख्यासु निषेदुः काञ्चनीषु ते ॥ (९।२)

bṛsīṣu rucirākhyāsu niṣeduḥ kāñcanīṣu te ||

10.1१०.१

उपविष्टान् ऋषींस्तत्र दृष्ट्वा परपुरंजयः । (१०।१)

upaviṣṭān ṛṣīṃstatra dṛṣṭvā parapuraṃjayaḥ |

10.2१०.२

प्रयतः प्राञ्जलिर् भूत्वा राघवो वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (१०।२)

prayataḥ prāñjalir bhūtvā rāghavo vākyam abravīt ||

11.1११.१

किम् आगमनकार्यं वः किं करोमि तपोधनाः । (११।१)

kim āgamanakāryaṃ vaḥ kiṃ karomi tapodhanāḥ |

11.2११.२

आज्ञाप्यो ऽहं महर्षीणां सर्वकामकरः सुखम् ॥ (११।२)

ājñāpyo 'haṃ maharṣīṇāṃ sarvakāmakaraḥ sukham ||

12.1१२.१

इदं राज्यं च सकलं जीवितं च हृदि स्थितम् । (१२।१)

idaṃ rājyaṃ ca sakalaṃ jīvitaṃ ca hṛdi sthitam |

12.2१२.२

सर्वम् एतद् द्विजार्थं मे सत्यम् एतद् ब्रवीमि वः ॥ (१२।२)

sarvam etad dvijārthaṃ me satyam etad bravīmi vaḥ ||

13.1१३.१

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा साधुवादो महान् अभूत् । (१३।१)

tasya tadvacanaṃ śrutvā sādhuvādo mahān abhūt |

13.2१३.२

ऋषीणाम् उग्रतपसां यमुनातीरवासिनाम् ॥ (१३।२)

ṛṣīṇām ugratapasāṃ yamunātīravāsinām ||

14.1१४.१

ऊचुश्च ते महात्मानो हर्षेण महतान्विताः । (१४।१)

ūcuśca te mahātmāno harṣeṇa mahatānvitāḥ |

14.2१४.२

उपपन्नं नरश्रेष्ठ तवैव भुवि नान्यतः ॥ (१४।२)

upapannaṃ naraśreṣṭha tavaiva bhuvi nānyataḥ ||

15.1१५.१

बहवः पार्थिवा राजन्न् अतिक्रान्ता महाबलाः । (१५।१)

bahavaḥ pārthivā rājann atikrāntā mahābalāḥ |

15.2१५.२

कार्यगौरवम् अश्रुत्वा प्रतिज्ञां नाभ्यरोचयन् ॥ (१५।२)

kāryagauravam aśrutvā pratijñāṃ nābhyarocayan ||

16.1१६.१

त्वया पुनर् ब्राह्मणगौरवाद् इयं कृत्वा प्रतिज्ञा ह्यनवेक्ष्य कारणम् । (१६।१)

tvayā punar brāhmaṇagauravād iyaṃ kṛtvā pratijñā hyanavekṣya kāraṇam |

16.2१६.२

कुरुष्व कर्ता ह्यसि नात्र संशयो महाभयात् त्रातुम् ऋषींस्त्वम् अर्हसि ॥ (१६।२)

kuruṣva kartā hyasi nātra saṃśayo mahābhayāt trātum ṛṣīṃstvam arhasi ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 52

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit