कृतबुद्धिं निवासाय तथैव स मुनिस् तदा । (१।१)

भरतं कैकयीपुत्रम् आतिथ्येन न्यमन्त्रयत् ॥ (१।२)

अब्रवीद् भरतस् त्व् एनं नन्व् इदं भवता कृतम् । (२।१)

पाद्यम् अर्घ्यं तथातिथ्यं वने यद् उपपद्यते ॥ (२।२)

अथोवाच भरद्वाजो भरतं प्रहसन्न् इव । (३।१)

जाने त्वां प्रीतिसंयुक्तं तुष्येस् त्वं येन केनचित् ॥ (३।२)

सेनायास् तु तवैतस्याः कर्तुम् इच्छामि भोजनम् । (४।१)

मम प्रीतिर् यथारूपा त्वम् अर्हो मनुजर्षभ ॥ (४।२)

किमर्थं चापि निक्षिप्य दूरे बलम् इहागतः । (५।१)

कस्मान् नेहोपयातो ऽसि सबलः पुरुषर्षभ ॥ (५।२)

भरतः प्रत्युवाचेदं प्राञ्जलिस् तं तपोधनम् । (६।१)

ससैन्यो नोपयातो ऽस्मि भगवन् भगवद्भयात् ॥ (६।२)

वाजिमुख्या मनुष्याश् च मत्ताश् च वरवारणाः । (७।१)

प्रच्छाद्य महतीं भूमिं भगवन्न् अनुयान्ति माम् ॥ (७।२)

ते वृक्षान् उदकं भूमिम् आश्रमेषूटजांस् तथा । (८।१)

न हिंस्युर् इति तेनाहम् एक एवागतस् ततः ॥ (८।२)

आनीयताम् इतः सेनेत्य् आज्ञप्तः परमर्षिणा । (९।१)

तथा तु चक्रे भरतः सेनायाः समुपागमम् ॥ (९।२)

अग्निशालां प्रविश्याथ पीत्वापः परिमृज्य च । (१०।१)

आतिथ्यस्य क्रियाहेतोर् विश्वकर्माणम् आह्वयत् ॥ (१०।२)

आह्वये विश्वकर्माणम् अहं त्वष्टारम् एव च । (११।१)

आतिथ्यं कर्तुम् इच्छामि तत्र मे संविधीयताम् ॥ (११।२)

स्छ्लरड़्ड़ेन्लन्द्प्राक्स्रोतसश् च या नद्यः प्रत्यक्स्रोतस एव च । (१२।१)

पृथिव्याम् अन्तरिक्षे च समायान्त्व् अद्य सर्वशः ॥ (१२।२)

अन्याः स्रवन्तु मैरेयं सुराम् अन्याः सुनिष्ठिताम् । (१३।१)

अपराश् चोदकं शीतम् इक्षुकाण्डरसोपमम् ॥ (१३।२)

आह्वये देवगन्धर्वान् विश्वावसुहहाहुहून् । (१४।१)

तथैवाप्सरसो देवीर् गन्धर्वीश् चापि सर्वशः ॥ (१४।२)

घृताचीम् अथ विश्वाचीं मिश्रकेशीम् अलम्बुसाम् । (१५।१)

शक्रं याश् चोपतिष्ठन्ति ब्रह्माणं याश् च भामिनीः । (१५।२)

सर्वास् तुम्बुरुणा सार्धम् आह्वये सपरिच्छदाः ॥ (१५।३)

वनं कुरुषु यद् दिव्यं वासो भूषणपत्त्रवत् । (१६।१)

दिव्यनारीफलं शश्वत् तत् कौबेरम् इहैव तु ॥ (१६।२)

इह मे भगवान् सोमो विधत्ताम् अन्नम् उत्तमम् । (१७।१)

भक्ष्यं भोज्यं च चोष्यं च लेह्यं च विविधं बहु ॥ (१७।२)

विचित्राणि च माल्यानि पादपप्रच्युतानि च । (१८।१)

सुरादीनि च पेयानि मांसानि विविधानि च ॥ (१८।२)

एवं समाधिना युक्तस् तेजसाप्रतिमेन च । (१९।१)

शिक्षास्वरसमायुक्तं तपसा चाब्रवीन् मुनिः ॥ (१९।२)

मनसा ध्यायतस् तस्य प्राङ्मुखस्य कृताञ्जलेः । (२०।१)

आजग्मुस् तानि सर्वाणि दैवतानि पृथक्पृथक् ॥ (२०।२)

मलयं दर्दुरं चैव ततः स्वेदनुदो ऽनिलः । (२१।१)

उपस्पृश्य ववौ युक्त्या सुप्रियात्मा सुखः शिवः ॥ (२१।२)

ततो ऽभ्यवर्तन्त घना दिव्याः कुसुमवृष्टयः । (२२।१)

देवदुन्दुभिघोषश् च दिक्षु सर्वासु शुश्रुवे ॥ (२२।२)

प्रववुश् चोत्तमा वाता ननृतुश् चाप्सरोगणाः । (२३।१)

प्रजगुर् देवगन्धर्वा वीणाः प्रमुमुचुः स्वरान् ॥ (२३।२)

स शब्दो द्यां च भूमिं च प्राणिनां श्रवणानि च । (२४।१)

विवेशोच्चारितः श्लक्ष्णः समो लयगुणान्वितः ॥ (२४।२)

तस्मिन्न् उपरते शब्दे दिव्ये श्रोत्रसुखे नृणाम् । (२५।१)

ददर्श भारतं सैन्यं विधानं विश्वकर्मणः ॥ (२५।२)

बभूव हि समा भूमिः समन्तात् पञ्चयोजनम् । (२६।१)

शाद्वलैर् बहुभिश् छन्ना नीलवैडूर्यसंनिभैः ॥ (२६।२)

तस्मिन् बिल्वाः कपित्थाश् च पनसा बीजपूरकाः । (२७।१)

आमलक्यो बभूवुश् च चूताश् च फलभूषणाः ॥ (२७।२)

उत्तरेभ्यः कुरुभ्यश् च वनं दिव्योपभोगवत् । (२८।१)

आजगाम नदी दिव्या तीरजैर् बहुभिर् वृता ॥ (२८।२)

चतुःशालानि शुभ्राणि शालाश् च गजवाजिनाम् । (२९।१)

हर्म्यप्रासादसंघातास् तोरणानि शुभानि च ॥ (२९।२)

सितमेघनिभं चापि राजवेश्म सुतोरणम् । (३०।१)

शुक्लमाल्यकृताकारं दिव्यगन्धसमुक्षितम् ॥ (३०।२)

चतुरस्रम् असंबाधं शयनासनयानवत् । (३१।१)

दिव्यैः सर्वरसैर् युक्तं दिव्यभोजनवस्त्रवत् ॥ (३१।२)

उपकल्पितसर्वान्नं धौतनिर्मलभाजनम् । (३२।१)

कॢप्तसर्वासनं श्रीमत् स्वास्तीर्णशयनोत्तमम् ॥ (३२।२)

प्रविवेश महाबाहुर् अनुज्ञातो महर्षिणा । (३३।१)

वेश्म तद् रत्नसम्पूर्णं भरतः कैकयीसुतः ॥ (३३।२)

अनुजग्मुश् च तं सर्वे मन्त्रिणः सपुरोहिताः । (३४।१)

बभूवुश् च मुदा युक्तास् तं दृष्ट्वा वेश्मसंविधिम् ॥ (३४।२)

तत्र राजासनं दिव्यं व्यजनं छत्त्रम् एव च । (३५।१)

भरतो मन्त्रिभिः सार्धम् अभ्यवर्तत राजवत् ॥ (३५।२)

आसनं पूजयामास रामायाभिप्रणम्य च । (३६।१)

वालव्यजनम् आदाय न्यषीदत् सचिवासने ॥ (३६।२)

आनुपूर्व्यान् निषेदुश् च सर्वे मन्त्रिपुरोहिताः । (३७।१)

ततः सेनापतिः पश्चात् प्रशास्ता च निषेदतुः ॥ (३७।२)

ततस् तत्र मुहूर्तेन नद्यः पायसकर्दमाः । (३८।१)

उपातिष्ठन्त भरतं भरद्वाजस्य शासनात् ॥ (३८।२)

तासाम् उभयतः कूलं पाण्डुमृत्तिकलेपनाः । (३९।१)

रम्याश् चावसथा दिव्या ब्रह्मणस् तु प्रसादजाः ॥ (३९।२)

तेनैव च मुहूर्तेन दिव्याभरणभूषिताः । (४०।१)

आगुर् विंशतिसाहस्रा ब्रह्मणा प्रहिताः स्त्रियः ॥ (४०।२)

सुवर्णमणिमुक्तेन प्रवालेन च शोभिताः । (४१।१)

आगुर् विंशतिसाहस्राः कुबेरप्रहिताः स्त्रियः ॥ (४१।२)

याभिर् गृहीतः पुरुषः सोन्माद इव लक्ष्यते । (४२।१)

आगुर् विंशतिसाहस्रा नन्दनाद् अप्सरोगणाः ॥ (४२।२)

नारदस् तुम्बुरुर् गोपः पर्वतः सूर्यवर्चसः । (४३।१)

एते गन्धर्वराजानो भरतस्याग्रतो जगुः ॥ (४३।२)

अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाथ वामना । (४४।१)

उपानृत्यंस् तु भरतं भरद्वाजस्य शासनात् ॥ (४४।२)

यानि माल्यानि देवेषु यानि चैत्ररथे वने । (४५।१)

प्रयागे तान्य् अदृश्यन्त भरद्वाजस्य शासनात् ॥ (४५।२)

बिल्वा मार्दङ्गिका आसञ् शम्याग्राहा विभीतकाः । (४६।१)

अश्वत्था नर्तकाश् चासन् भरद्वाजस्य तेजसा ॥ (४६।२)

ततः सरलतालाश् च तिलका नक्तमालकाः । (४७।१)

प्रहृष्टास् तत्र संपेतुः कुब्जा भूत्वाथ वामनाः ॥ (४७।२)

शिंशपामलकी जम्बूर् याश् चान्याः कानने लताः । (४८।१)

प्रमदाविग्रहं कृत्वा भरद्वाजाश्रमे ऽवसन् ॥ (४८।२)

सुरां सुरापाः पिबत पायसं च बुभुक्षिताः । (४९।१)

मांसानि च सुमेध्यानि भक्ष्यन्तां यावद् इच्छथ ॥ (४९।२)

उत्साद्य स्नापयन्ति स्म नदीतीरेषु वल्गुषु । (५०।१)

अप्य् एकम् एकं पुरुषं प्रमदाः सप्त चाष्ट च ॥ (५०।२)

संवहन्त्यः समापेतुर् नार्यो रुचिरलोचनाः । (५१।१)

परिमृज्य तथा न्यायं पाययन्ति वराङ्गनाः ॥ (५१।२)

हयान् गजान् खरान् उष्ट्रांस् तथैव सुरभेः सुतान् । (५२।१)

इक्षूंश् च मधुजालांश् च भोजयन्ति स्म वाहनान् । (५२।२)

इक्ष्वाकुवरयोधानां चोदयन्तो महाबलाः ॥ (५२।३)

नाश्वबन्धो ऽश्वम् आजानान् न गजं कुञ्जरग्रहः । (५३।१)

मत्तप्रमत्तमुदिता चमूः सा तत्र संबभौ ॥ (५३।२)

तर्पिताः सर्वकामैस् ते रक्तचन्दनरूषिताः । (५४।१)

अप्सरोगणसंयुक्ताः सैन्या वाचम् उदैरयन् ॥ (५४।२)

नैवायोध्यां गमिष्यामो न गमिष्याम दण्डकान् । (५५।१)

कुशलं भरतस्यास्तु रामस्यास्तु तथा सुखम् ॥ (५५।२)

इति पादातयोधाश् च हस्त्यश्वारोहबन्धकाः । (५६।१)

अनाथास् तं विधिं लब्ध्वा वाचम् एताम् उदैरयन् ॥ (५६।२)

सम्प्रहृष्टा विनेदुस् ते नरास् तत्र सहस्रशः । (५७।१)

भरतस्यानुयातारः स्वर्गो ऽयम् इति चाब्रुवन् ॥ (५७।२)

ततो भुक्तवतां तेषां तद् अन्नम् अमृतोपमम् । (५८।१)

दिव्यान् उद्वीक्ष्य भक्ष्यांस् तान् अभवद् भक्षणे मतिः ॥ (५८।२)

प्रेष्याश् चेट्यश् च वध्वश् च बलस्थाश् चापि सर्वशः । (५९।१)

बभूवुस् ते भृशं तृप्ताः सर्वे चाहतवाससः ॥ (५९।२)

कुञ्जराश् च खरोष्ट्रश् च गोऽश्वाश् च मृगपक्षिणः । (६०।१)

बभूवुः सुभृतास् तत्र नान्यो ह्य् अन्यम् अकल्पयत् ॥ (६०।२)

नाशुक्लवासास् तत्रासीत् क्षुधितो मलिनो ऽपि वा । (६१।१)

रजसा ध्वस्तकेशो वा नरः कश्चिद् अदृश्यत ॥ (६१।२)

आजैश् चापि च वाराहैर् निष्ठानवरसंचयैः । (६२।१)

फलनिर्यूहसंसिद्धैः सूपैर् गन्धरसान्वितैः ॥ (६२।२)

पुष्पध्वजवतीः पूर्णाः शुक्लस्यान्नस्य चाभितः । (६३।१)

ददृशुर् विस्मितास् तत्र नरा लौहीः सहस्रशः ॥ (६३।२)

बभूवुर् वनपार्श्वेषु कूपाः पायसकर्दमाः । (६४।१)

ताश् च कामदुघा गावो द्रुमाश् चासन् मधुश्च्युतः ॥ (६४।२)

वाप्यो मैरेयपूर्णाश् च मृष्टमांसचयैर् वृताः । (६५।१)

प्रतप्तपिठरैश् चापि मार्गमायूरकौक्कुटैः ॥ (६५।२)

पात्रीणां च सहस्राणि शातकुम्भमयानि च । (६६।१)

स्थाल्यः कुम्भ्यः करम्भ्यश् च दधिपूर्णाः सुसंस्कृताः । (६६।२)

यौवनस्थस्य गौरस्य कपित्थस्य सुगन्धिनः ॥ (६६।३)

ह्रदाः पूर्णा रसालस्य दध्नः श्वेतस्य चापरे । (६७।१)

बभूवुः पायसस्यान्ते शर्करायाश् च संचयाः ॥ (६७।२)

कल्कांश् चूर्णकषायांश् च स्नानानि विविधानि च । (६८।१)

ददृशुर् भाजनस्थानि तीर्थेषु सरितां नराः ॥ (६८।२)

शुक्लान् अंशुमतश् चापि दन्तधावनसंचयान् । (६९।१)

शुक्लांश् चन्दनकल्कांश् च समुद्गेष्व् अवतिष्ठतः ॥ (६९।२)

दर्पणान् परिमृष्टांश् च वाससां चापि संचयान् । (७०।१)

पादुकोपानहां चैव युग्मान् यत्र सहस्रशः ॥ (७०।२)

आञ्जनीः कङ्कतान् कूर्चांश् छत्त्राणि च धनूंषि च । (७१।१)

मर्मत्राणानि चित्राणि शयनान्य् आसनानि च ॥ (७१।२)

प्रतिपानह्रदान् पूर्णान् खरोष्ट्रगजवाजिनाम् । (७२।१)

अवगाह्य सुतीर्थांश् च ह्रदान् सोत्पलपुष्करान् ॥ (७२।२)

नीलवैडूर्यवर्णांश् च मृदून् यवससंचयान् । (७३।१)

निर्वापार्थं पशूनां ते ददृशुस् तत्र सर्वशः ॥ (७३।२)

व्यस्मयन्त मनुष्यास् ते स्वप्नकल्पं तद् अद्भुतम् । (७४।१)

दृष्ट्वातिथ्यं कृतं तादृग् भरतस्य महर्षिणा ॥ (७४।२)

इत्य् एवं रममाणानां देवानाम् इव नन्दने । (७५।१)

भरद्वाजाश्रमे रम्ये सा रात्रिर् व्यत्यवर्तत ॥ (७५।२)

प्रतिजग्मुश् च ता नद्यो गन्धर्वाश् च यथागतम् । (७६।१)

भरद्वाजम् अनुज्ञाप्य ताश् च सर्वा वराङ्गनाः ॥ (७६।२)

तथैव मत्ता मदिरोत्कटा नरास् तथैव दिव्यागुरुचन्दनोक्षिताः । (७७।१)

तथैव दिव्या विविधाः स्रगुत्तमाः पृथक्प्रकीर्णा मनुजैः प्रमर्दिताः ॥ (७७।२)