रामायणRāmāyaṇa

Rām, 4, 62

320 of 606 · 31 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

एतैर् अन्यैश्च बहुभिर् वाक्यैर् वाक्यविशारदः । (१।१)

etair anyaiśca bahubhir vākyair vākyaviśāradaḥ |

1.2१.२

मां प्रशस्याभ्यनुज्ञाप्य प्रविष्टः स स्वम् आश्रमम् ॥ (१।२)

māṃ praśasyābhyanujñāpya praviṣṭaḥ sa svam āśramam ||

2.1२.१

कन्दरात् तु विसर्पित्वा पर्वतस्य शनैः शनैः । (२।१)

kandarāt tu visarpitvā parvatasya śanaiḥ śanaiḥ |

2.2२.२

अहं विन्ध्यं समारुह्य भवतः प्रतिपालये ॥ (२।२)

ahaṃ vindhyaṃ samāruhya bhavataḥ pratipālaye ||

3.1३.१

अद्य त्वेतस्य कालस्य साग्रं वर्षशतं गतम् । (३।१)

adya tvetasya kālasya sāgraṃ varṣaśataṃ gatam |

3.2३.२

देशकालप्रतीक्षो ऽस्मि हृदि कृत्वा मुनेर् वचः ॥ (३।२)

deśakālapratīkṣo 'smi hṛdi kṛtvā muner vacaḥ ||

4.1४.१

महाप्रस्थानम् आसाद्य स्वर्गते तु निशाकरे । (४।१)

mahāprasthānam āsādya svargate tu niśākare |

4.2४.२

मां निर्दहति संतापो वितर्कैर् बहुभिर् वृतम् ॥ (४।२)

māṃ nirdahati saṃtāpo vitarkair bahubhir vṛtam ||

5.1५.१

उत्थितां मरणे बुद्धिं मुनिवाक्यैर् निवर्तये । (५।१)

utthitāṃ maraṇe buddhiṃ munivākyair nivartaye |

5.2५.२

बुद्धिर् या तेन मे दत्ता प्राणसंरक्षणाय तु । (५।२)

buddhir yā tena me dattā prāṇasaṃrakṣaṇāya tu |

5.3५.३

सा मे ऽपनयते दुःखं दीप्तेवाग्निशिखा तमः ॥ (५।३)

sā me 'panayate duḥkhaṃ dīptevāgniśikhā tamaḥ ||

6.1६.१

बुध्यता च मया वीर्यं रावणस्य दुरात्मनः । (६।१)

budhyatā ca mayā vīryaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ |

6.2६.२

पुत्रः संतर्जितो वाग्भिर् न त्राता मैथिली कथम् ॥ (६।२)

putraḥ saṃtarjito vāgbhir na trātā maithilī katham ||

7.1७.१

तस्या विलपितं श्रुत्वा तौ च सीताविनाकृतौ । (७।१)

tasyā vilapitaṃ śrutvā tau ca sītāvinākṛtau |

7.2७.२

न मे दशरथस्नेहात् पुत्रेणोत्पादितं प्रियम् ॥ (७।२)

na me daśarathasnehāt putreṇotpāditaṃ priyam ||

8.1८.१

तस्य त्वेवं ब्रुवाणस्य संपातेर् वानरैः सह । (८।१)

tasya tvevaṃ bruvāṇasya saṃpāter vānaraiḥ saha |

8.2८.२

उत्पेततुस्तदा पक्षौ समक्षं वनचारिणाम् ॥ (८।२)

utpetatustadā pakṣau samakṣaṃ vanacāriṇām ||

9.1९.१

स दृष्ट्वा स्वां तनुं पक्षैर् उद्गतैर् अरुणच्छदैः । (९।१)

sa dṛṣṭvā svāṃ tanuṃ pakṣair udgatair aruṇacchadaiḥ |

9.2९.२

प्रहर्षम् अतुलं लेभे वानरांश्चेदम् अब्रवीत् ॥ (९।२)

praharṣam atulaṃ lebhe vānarāṃścedam abravīt ||

10.1१०.१

निशाकरस्य महर्षेः प्रभावाद् अमितात्मनः । (१०।१)

niśākarasya maharṣeḥ prabhāvād amitātmanaḥ |

10.2१०.२

आदित्यरश्मिनिर्दग्धौ पक्षौ मे पुनर् उत्थितौ ॥ (१०।२)

ādityaraśminirdagdhau pakṣau me punar utthitau ||

11.1११.१

यौवने वर्तमानस्य ममासीद् यः पराक्रमः । (११।१)

yauvane vartamānasya mamāsīd yaḥ parākramaḥ |

11.2११.२

तम् एवाद्यावगच्छामि बलं पौरुषम् एव च ॥ (११।२)

tam evādyāvagacchāmi balaṃ pauruṣam eva ca ||

12.1१२.१

सर्वथा क्रियतां यत्नः सीताम् अधिगमिष्यथ । (१२।१)

sarvathā kriyatāṃ yatnaḥ sītām adhigamiṣyatha |

12.2१२.२

पक्षलाभो ममायं वः सिद्धिप्रत्ययकारकः ॥ (१२।२)

pakṣalābho mamāyaṃ vaḥ siddhipratyayakārakaḥ ||

13.1१३.१

इत्युक्त्वा तान् हरीन् सर्वान् संपातिः पततां वरः । (१३।१)

ityuktvā tān harīn sarvān saṃpātiḥ patatāṃ varaḥ |

13.2१३.२

उत्पपात गिरेः शृङ्गाज्जिज्ञासुः खगमो गतिम् ॥ (१३।२)

utpapāta gireḥ śṛṅgājjijñāsuḥ khagamo gatim ||

14.1१४.१

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रीतिसंहृष्टमानसाः । (१४।१)

tasya tadvacanaṃ śrutvā prītisaṃhṛṣṭamānasāḥ |

14.2१४.२

बभूवुर् हरिशार्दूला विक्रमाभ्युदयोन्मुखाः ॥ (१४।२)

babhūvur hariśārdūlā vikramābhyudayonmukhāḥ ||

15.1१५.१

अथ पवनसमानविक्रमाः प्लवगवराः प्रतिलब्धपौरुषाः । (१५।१)

atha pavanasamānavikramāḥ plavagavarāḥ pratilabdhapauruṣāḥ |

15.2१५.२

अभिजिदभिमुखां दिशं ययुर् जनकसुतापरिमार्गणोन्मुखाः ॥ (१५।२)

abhijidabhimukhāṃ diśaṃ yayur janakasutāparimārgaṇonmukhāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 4, 62

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit