रामायणRāmāyaṇa

Rām, 5, 57

381 of 606 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

एतद् आख्यानं तत् सर्वं हनूमान्मारुतात्मजः । (१।१)

etad ākhyānaṃ tat sarvaṃ hanūmānmārutātmajaḥ |

1.2१.२

भूयः समुपचक्राम वचनं वक्तुम् उत्तरम् ॥ (१।२)

bhūyaḥ samupacakrāma vacanaṃ vaktum uttaram ||

2.1२.१

सफलो राघवोद्योगः सुग्रीवस्य च संभ्रमः । (२।१)

saphalo rāghavodyogaḥ sugrīvasya ca saṃbhramaḥ |

2.2२.२

शीलम् आसाद्य सीताया मम च प्लवनं महत् ॥ (२।२)

śīlam āsādya sītāyā mama ca plavanaṃ mahat ||

3.1३.१

आर्यायाः सदृशं शीलं सीतायाः प्लवगर्षभाः । (३।१)

āryāyāḥ sadṛśaṃ śīlaṃ sītāyāḥ plavagarṣabhāḥ |

3.2३.२

तपसा धारयेल् लोकान् क्रुद्धा वा निर्दहेद् अपि ॥ (३।२)

tapasā dhārayel lokān kruddhā vā nirdahed api ||

4.1४.१

सर्वथातिप्रवृद्धो ऽसौ रावणो राक्षसाधिपः । (४।१)

sarvathātipravṛddho 'sau rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |

4.2४.२

यस्य तां स्पृशतो गात्रं तपसा न विनाशितम् ॥ (४।२)

yasya tāṃ spṛśato gātraṃ tapasā na vināśitam ||

5.1५.१

न तद् अग्निशिखा कुर्यात् संस्पृष्टा पाणिना सती । (५।१)

na tad agniśikhā kuryāt saṃspṛṣṭā pāṇinā satī |

5.2५.२

जनकस्यात्मजा कुर्याद् उत्क्रोधकलुषीकृता ॥ (५।२)

janakasyātmajā kuryād utkrodhakaluṣīkṛtā ||

6.1६.१

अशोकवनिकामध्ये रावणस्य दुरात्मनः । (६।१)

aśokavanikāmadhye rāvaṇasya durātmanaḥ |

6.2६.२

अधस्ताच्छिंशपावृक्षे साध्वी करुणम् आस्थिता ॥ (६।२)

adhastācchiṃśapāvṛkṣe sādhvī karuṇam āsthitā ||

7.1७.१

राक्षसीभिः परिवृता शोकसंतापकर्शिता । (७।१)

rākṣasībhiḥ parivṛtā śokasaṃtāpakarśitā |

7.2७.२

मेघलेखापरिवृता चन्द्रलेखेव निष्प्रभा ॥ (७।२)

meghalekhāparivṛtā candralekheva niṣprabhā ||

8.1८.१

अचिन्तयन्ती वैदेही रावणं बलदर्पितम् । (८।१)

acintayantī vaidehī rāvaṇaṃ baladarpitam |

8.2८.२

पतिव्रता च सुश्रोणी अवष्टब्धा च जानकी ॥ (८।२)

pativratā ca suśroṇī avaṣṭabdhā ca jānakī ||

9.1९.१

अनुरक्ता हि वैदेही रामं सर्वात्मना शुभा । (९।१)

anuraktā hi vaidehī rāmaṃ sarvātmanā śubhā |

9.2९.२

अनन्यचित्ता रामे च पौलोमीव पुरंदरे ॥ (९।२)

ananyacittā rāme ca paulomīva puraṃdare ||

10.1१०.१

तदेकवासःसंवीता रजोध्वस्ता तथैव च । (१०।१)

tadekavāsaḥsaṃvītā rajodhvastā tathaiva ca |

10.2१०.२

शोकसंतापदीनाङ्गी सीता भर्तृहिते रता ॥ (१०।२)

śokasaṃtāpadīnāṅgī sītā bhartṛhite ratā ||

11.1११.१

सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर् मुहुः । (११।१)

sā mayā rākṣasīmadhye tarjyamānā muhur muhuḥ |

11.2११.२

राक्षसीभिर् विरूपाभिर् दृष्टा हि प्रमदा वने ॥ (११।२)

rākṣasībhir virūpābhir dṛṣṭā hi pramadā vane ||

12.1१२.१

एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा । (१२।१)

ekaveṇīdharā dīnā bhartṛcintāparāyaṇā |

12.2१२.२

अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे ॥ (१२।२)

adhaḥśayyā vivarṇāṅgī padminīva himāgame ||

13.1१३.१

रावणाद् विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया । (१३।१)

rāvaṇād vinivṛttārthā martavyakṛtaniścayā |

13.2१३.२

कथंचिन् मृगशावाक्षी विश्वासम् उपपादिता ॥ (१३।२)

kathaṃcin mṛgaśāvākṣī viśvāsam upapāditā ||

14.1१४.१

ततः संभाषिता चैव सर्वम् अर्थं च दर्शिता । (१४।१)

tataḥ saṃbhāṣitā caiva sarvam arthaṃ ca darśitā |

14.2१४.२

रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिम् उपागता ॥ (१४।२)

rāmasugrīvasakhyaṃ ca śrutvā prītim upāgatā ||

15.1१५.१

नियतः समुदाचारो भक्तिर् भर्तरि चोत्तमा ॥ (१५।१)

niyataḥ samudācāro bhaktir bhartari cottamā ||

16.1१६.१

यन्न हन्ति दशग्रीवं स महात्मा दशाननः । (१६।१)

yanna hanti daśagrīvaṃ sa mahātmā daśānanaḥ |

16.2१६.२

निमित्तमात्रं रामस्तु वधे तस्य भविष्यति ॥ (१६।२)

nimittamātraṃ rāmastu vadhe tasya bhaviṣyati ||

17.1१७.१

एवम् आस्ते महाभागा सीता शोकपरायणा । (१७।१)

evam āste mahābhāgā sītā śokaparāyaṇā |

17.2१७.२

यद् अत्र प्रतिकर्तव्यं तत् सर्वम् उपपाद्यताम् ॥ (१७।२)

yad atra pratikartavyaṃ tat sarvam upapādyatām ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 5, 57

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit