पूर्णे वर्षसहस्रे तु व्रतस्नातं महामुनिम् । (१।१)

अभ्यागच्छन् सुराः सर्वे तपःफलचिकीर्षवः ॥ (१।२)

अब्रवीत् सुमहातेजा ब्रह्मा सुरुचिरं वचः । (२।१)

ऋषिस् त्वम् असि भद्रं ते स्वार्जितैः कर्मभिः शुभैः ॥ (२।२)

तम् एवम् उक्त्वा देवेशस् त्रिदिवं पुनर् अभ्यगात् । (३।१)

विश्वामित्रो महातेजा भूयस् तेपे महत् तपः ॥ (३।२)

ततः कालेन महता मेनका परमाप्सराः । (४।१)

पुष्करेषु नरश्रेष्ठ स्नातुं समुपचक्रमे ॥ (४।२)

तां ददर्श महातेजा मेनकां कुशिकात्मजः । (५।१)

रूपेणाप्रतिमां तत्र विद्युतं जलदे यथा ॥ (५।२)

दृष्ट्वा कन्दर्पवशगो मुनिस् ताम् इदम् अब्रवीत् । (६।१)

अप्सरः स्वागतं ते ऽस्तु वस चेह ममाश्रमे । (६।२)

अनुगृह्णीष्व भद्रं ते मदनेन सुमोहितम् ॥ (६।३)

इत्य् उक्ता सा वरारोहा तत्रावासम् अथाकरोत् । (७।१)

तपसो हि महाविघ्नो विश्वामित्रम् उपागतः ॥ (७।२)

तस्यां वसन्त्यां वर्षाणि पञ्च पञ्च च राघव । (८।१)

विश्वामित्राश्रमे सौम्य सुखेन व्यतिचक्रमुः ॥ (८।२)

अथ काले गते तस्मिन् विश्वामित्रो महामुनिः । (९।१)

सव्रीड इव संवृत्तश् चिन्ताशोकपरायणः ॥ (९।२)

बुद्धिर् मुनेः समुत्पन्ना सामर्षा रघुनन्दन । (१०।१)

सर्वं सुराणां कर्मैतत् तपोऽपहरणं महत् ॥ (१०।२)

अहोरात्रापदेशेन गताः संवत्सरा दश । (११।१)

काममोहाभिभूतस्य विघ्नो ऽयं प्रत्युपस्थितः ॥ (११।२)

विनिःश्वसन् मुनिवरः पश्चात् तापेन दुःखितः ॥ (१२।१)

भीताम् अप्सरसं दृष्ट्वा वेपन्तीं प्राञ्जलिं स्थिताम् । (१३।१)

मेनकां मधुरैर् वाक्यैर् विसृज्य कुशिकात्मजः । (१३।२)

उत्तरं पर्वतं राम विश्वामित्रो जगाम ह ॥ (१३।३)

स कृत्वा नैष्ठिकीं बुद्धिं जेतुकामो महायशाः । (१४।१)

कौशिकीतीरम् आसाद्य तपस् तेपे सुदारुणम् ॥ (१४।२)

तस्य वर्षसहस्रं तु घोरं तप उपासतः । (१५।१)

उत्तरे पर्वते राम देवतानाम् अभूद् भयम् ॥ (१५।२)

अमन्त्रयन् समागम्य सर्वे सर्षिगणाः सुराः । (१६।१)

महर्षिशब्दं लभतां साध्व् अयं कुशिकात्मजः ॥ (१६।२)

देवतानां वचः श्रुत्वा सर्वलोकपितामहः । (१७।१)

अब्रवीन् मधुरं वाक्यं विश्वामित्रं तपोधनम् ॥ (१७।२)

महर्षे स्वागतं वत्स तपसोग्रेण तोषितः । (१८।१)

महत्त्वम् ऋषिमुख्यत्वं ददामि तव कौशिक ॥ (१८।२)

ब्रह्मणः स वचः श्रुत्वा विश्वामित्रस् तपोधनः । (१९।१)

प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा प्रत्युवाच पितामहम् ॥ (१९।२)

ब्रह्मर्षिशब्दम् अतुलं स्वार्जितैः कर्मभिः शुभैः । (२०।१)

यदि मे भगवान् आह ततो ऽहं विजितेन्द्रियः ॥ (२०।२)

तम् उवाच ततो ब्रह्मा न तावत् त्वं जितेन्द्रियः । (२१।१)

यतस्व मुनिशार्दूल इत्य् उक्त्वा त्रिदिवं गतः ॥ (२१।२)

विप्रस्थितेषु देवेषु विश्वामित्रो महामुनिः । (२२।१)

ऊर्ध्वबाहुर् निरालम्बो वायुभक्षस् तपश् चरन् ॥ (२२।२)

धर्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षास्व् आकाशसंश्रयः । (२३।१)

शिशिरे सलिलस्थायी रात्र्यहानि तपोधनः ॥ (२३।२)

एवं वर्षसहस्रं हि तपो घोरम् उपागमत् । (२४।१)

तस्मिन् संतप्यमाने तु विश्वामित्रे महामुनौ ॥ (२४।२)

सम्भ्रमः सुमहान् आसीत् सुराणां वासवस्य च । (२५।१)

रम्भाम् अप्सरसं शक्रः सह सर्वैर् मरुद्गणैः ॥ (२५।२)

उवाचात्महितं वाक्यम् अहितं कौशिकस्य च ॥ (२६।१)