रामायणRāmāyaṇa

Rām, 5, 58

382 of 606 · 44 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वालिसूनुर् अभाषत । (१।१)

tasya tadvacanaṃ śrutvā vālisūnur abhāṣata |

1.2१.२

जाम्बवत्प्रमुखान् सर्वान् अनुज्ञाप्य महाकपीन् ॥ (१।२)

jāmbavatpramukhān sarvān anujñāpya mahākapīn ||

2.1२.१

अस्मिन्न् एवंगते कार्ये भवतां च निवेदिते । (२।१)

asminn evaṃgate kārye bhavatāṃ ca nivedite |

2.2२.२

न्याय्यं स्म सह वैदेह्या द्रष्टुं तौ पार्थिवात्मजौ ॥ (२।२)

nyāyyaṃ sma saha vaidehyā draṣṭuṃ tau pārthivātmajau ||

3.1३.१

अहम् एको ऽपि पर्याप्तः सराक्षसगणां पुरीम् । (३।१)

aham eko 'pi paryāptaḥ sarākṣasagaṇāṃ purīm |

3.2३.२

तां लङ्कां तरसा हन्तुं रावणं च महाबलम् ॥ (३।२)

tāṃ laṅkāṃ tarasā hantuṃ rāvaṇaṃ ca mahābalam ||

4.1४.१

किं पुनः सहितो वीरैर् बलवद्भिः कृतात्मभिः । (४।१)

kiṃ punaḥ sahito vīrair balavadbhiḥ kṛtātmabhiḥ |

4.2४.२

कृतास्त्रैः प्लवगैः शक्तैर् भवद्भिर् विजयैषिभिः ॥ (४।२)

kṛtāstraiḥ plavagaiḥ śaktair bhavadbhir vijayaiṣibhiḥ ||

5.1५.१

अहं तु रावणं युद्धे ससैन्यं सपुरःसरम् । (५।१)

ahaṃ tu rāvaṇaṃ yuddhe sasainyaṃ sapuraḥsaram |

5.2५.२

सपुत्रं विधमिष्यामि सहोदरयुतं युधि ॥ (५।२)

saputraṃ vidhamiṣyāmi sahodarayutaṃ yudhi ||

6.1६.१

ब्राह्मम् ऐन्द्रं च रौद्रं च वायव्यं वारुणं तथा । (६।१)

brāhmam aindraṃ ca raudraṃ ca vāyavyaṃ vāruṇaṃ tathā |

6.2६.२

यदि शक्रजितो ऽस्त्राणि दुर्निरीक्ष्याणि संयुगे । (६।२)

yadi śakrajito 'strāṇi durnirīkṣyāṇi saṃyuge |

6.3६.३

तान्यहं विधमिष्यामि निहनिष्यामि राक्षसान् ॥ (६।३)

tānyahaṃ vidhamiṣyāmi nihaniṣyāmi rākṣasān ||

7.1७.१

भवताम् अभ्यनुज्ञातो विक्रमो मे रुणद्धि तम् ॥ (७।१)

bhavatām abhyanujñāto vikramo me ruṇaddhi tam ||

8.1८.१

मयातुला विसृष्टा हि शैलवृष्टिर् निरन्तरा । (८।१)

mayātulā visṛṣṭā hi śailavṛṣṭir nirantarā |

8.2८.२

देवान् अपि रणे हन्यात् किं पुनस्तान्निशाचरान् ॥ (८।२)

devān api raṇe hanyāt kiṃ punastānniśācarān ||

9.1९.१

सागरो ऽप्यतियाद् वेलां मन्दरः प्रचलेद् अपि । (९।१)

sāgaro 'pyatiyād velāṃ mandaraḥ pracaled api |

9.2९.२

न जाम्बवन्तं समरे कम्पयेद् अरिवाहिनी ॥ (९।२)

na jāmbavantaṃ samare kampayed arivāhinī ||

10.1१०.१

सर्वराक्षससंघानां राक्षसा ये च पूर्वकाः । (१०।१)

sarvarākṣasasaṃghānāṃ rākṣasā ye ca pūrvakāḥ |

10.2१०.२

अलम् एको विनाशाय वीरो वायुसुतः कपिः ॥ (१०।२)

alam eko vināśāya vīro vāyusutaḥ kapiḥ ||

11.1११.१

पनसस्योरुवेगेन नीलस्य च महात्मनः । (११।१)

panasasyoruvegena nīlasya ca mahātmanaḥ |

11.2११.२

मन्दरो ऽप्यवशीर्येत किं पुनर् युधि राक्षसाः ॥ (११।२)

mandaro 'pyavaśīryeta kiṃ punar yudhi rākṣasāḥ ||

12.1१२.१

सदेवासुरयुद्धेषु गन्धर्वोरगपक्षिषु । (१२।१)

sadevāsurayuddheṣu gandharvoragapakṣiṣu |

12.2१२.२

मैन्दस्य प्रतियोद्धारं शंसत द्विविदस्य वा ॥ (१२।२)

maindasya pratiyoddhāraṃ śaṃsata dvividasya vā ||

13.1१३.१

अश्विपुत्रौ महावेगावेतौ प्लवगसत्तमौ । (१३।१)

aśviputrau mahāvegāvetau plavagasattamau |

13.2१३.२

पितामहवरोत्सेकात् परमं दर्पम् आस्थितौ ॥ (१३।२)

pitāmahavarotsekāt paramaṃ darpam āsthitau ||

14.1१४.१

अश्विनोर् माननार्थं हि सर्वलोकपितामहः । (१४।१)

aśvinor mānanārthaṃ hi sarvalokapitāmahaḥ |

14.2१४.२

सर्वावध्यत्वम् अतुलम् अनयोर् दत्तवान् पुरा ॥ (१४।२)

sarvāvadhyatvam atulam anayor dattavān purā ||

15.1१५.१

वरोत्सेकेन मत्तौ च प्रमथ्य महतीं चमूम् । (१५।१)

varotsekena mattau ca pramathya mahatīṃ camūm |

15.2१५.२

सुराणाम् अमृतं वीरौ पीतवन्तौ प्लवंगमौ ॥ (१५।२)

surāṇām amṛtaṃ vīrau pītavantau plavaṃgamau ||

16.1१६.१

एतावेव हि संक्रुद्धौ सवाजिरथकुञ्जराम् । (१६।१)

etāveva hi saṃkruddhau savājirathakuñjarām |

16.2१६.२

लङ्कां नाशयितुं शक्तौ सर्वे तिष्ठन्तु वानराः ॥ (१६।२)

laṅkāṃ nāśayituṃ śaktau sarve tiṣṭhantu vānarāḥ ||

17.1१७.१

अयुक्तं तु विना देवीं दृष्टवद्भिः प्लवंगमाः । (१७।१)

ayuktaṃ tu vinā devīṃ dṛṣṭavadbhiḥ plavaṃgamāḥ |

17.2१७.२

समीपं गन्तुम् अस्माभी राघवस्य महात्मनः ॥ (१७।२)

samīpaṃ gantum asmābhī rāghavasya mahātmanaḥ ||

18.1१८.१

दृष्टा देवी न चानीता इति तत्र निवेदनम् । (१८।१)

dṛṣṭā devī na cānītā iti tatra nivedanam |

18.2१८.२

अयुक्तम् इव पश्यामि भवद्भिः ख्यातविक्रमैः ॥ (१८।२)

ayuktam iva paśyāmi bhavadbhiḥ khyātavikramaiḥ ||

19.1१९.१

न हि वः प्लवने कश्चिन् नापि कश्चित् पराक्रमे । (१९।१)

na hi vaḥ plavane kaścin nāpi kaścit parākrame |

19.2१९.२

तुल्यः सामरदैत्येषु लोकेषु हरिसत्तमाः ॥ (१९।२)

tulyaḥ sāmaradaityeṣu lokeṣu harisattamāḥ ||

20.1२०.१

तेष्वेवं हतवीरेषु राक्षसेषु हनूमता । (२०।१)

teṣvevaṃ hatavīreṣu rākṣaseṣu hanūmatā |

20.2२०.२

किम् अन्यद् अत्र कर्तव्यं गृहीत्वा याम जानकीम् ॥ (२०।२)

kim anyad atra kartavyaṃ gṛhītvā yāma jānakīm ||

21.1२१.१

तम् एवं कृतसंकल्पं जाम्बवान् हरिसत्तमः । (२१।१)

tam evaṃ kṛtasaṃkalpaṃ jāmbavān harisattamaḥ |

21.2२१.२

उवाच परमप्रीतो वाक्यम् अर्थवद् अर्थवित् ॥ (२१।२)

uvāca paramaprīto vākyam arthavad arthavit ||

22.1२२.१

न तावद् एषा मतिर् अक्षमा नो यथा भवान् पश्यति राजपुत्र । (२२।१)

na tāvad eṣā matir akṣamā no yathā bhavān paśyati rājaputra |

22.2२२.२

यथा तु रामस्य मतिर् निविष्टा तथा भवान् पश्यतु कार्यसिद्धिम् ॥ (२२।२)

yathā tu rāmasya matir niviṣṭā tathā bhavān paśyatu kāryasiddhim ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 5, 58

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit