स रामप्रेषितः क्षिप्रं संतापकलुषेन्द्रियः । (१।१)

प्रविश्य नृपतिं सूतो निःश्वसन्तं ददर्श ह ॥ (१।२)

आलोक्य तु महाप्राज्ञः परमाकुलचेतसं । (२।१)

रामम् एवानुशोचन्तं सूतः प्राञ्जलिर् आसदत् ॥ (२।२)

अयं स पुरुषव्याघ्र द्वारि तिष्ठति ते सुतः । (३।१)

ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा सर्वं चैवोपजीविनाम् ॥ (३।२)

स त्वा पश्यतु भद्रं ते रामः सत्यपराक्रमः । (४।१)

सर्वान् सुहृद आपृच्छ्य त्वाम् इदानीं दिदृक्षते ॥ (४।२)

गमिष्यति महारण्यं तं पश्य जगतीपते । (५।१)

वृतं राजगुणैः सर्वैर् आदित्यम् इव रश्मिभिः ॥ (५।२)

स सत्यवादी धर्मात्मा गाम्भीर्यात् सागरोपमः । (६।१)

आकाश इव निष्पङ्को नरेन्द्रः प्रत्युवाच तम् ॥ (६।२)

सुमन्त्रानय मे दारान् ये केचिद् इह मामकाः । (७।१)

दारैः परिवृतः सर्वैर् द्रष्टुम् इच्छामि राघवम् ॥ (७।२)

सो ऽन्तःपुरम् अतीत्यैव स्त्रियस् ता वाक्यम् अब्रवीत् । (८।१)

आर्यो ह्वयति वो राजा गम्यतां तत्र माचिरम् ॥ (८।२)

एवम् उक्ताः स्त्रियः सर्वाः सुमन्त्रेण नृपाज्ञया । (९।१)

प्रचक्रमुस् तद् भवनं भर्तुर् आज्ञाय शासनम् ॥ (९।२)

अर्धसप्तशतास् तास् तु प्रमदास् ताम्रलोचनाः । (१०।१)

कौसल्यां परिवार्याथ शनैर् जग्मुर् धृतव्रताः ॥ (१०।२)

आगतेषु च दारेषु समवेक्ष्य महीपतिः । (११।१)

उवाच राजा तं सूतं सुमन्त्रानय मे सुतम् ॥ (११।२)

स सूतो रामम् आदाय लक्ष्मणं मैथिलीं तदा । (१२।१)

जगामाभिमुखस् तूर्णं सकाशं जगतीपतेः ॥ (१२।२)

स राजा पुत्रम् आयान्तं दृष्ट्वा दूरात् कृताञ्जलिम् । (१३।१)

उत्पपातासनात् तूर्णम् आर्तः स्त्रीजनसंवृतः ॥ (१३।२)

सो ऽभिदुद्राव वेगेन रामं दृष्ट्वा विशांपतिः । (१४।१)

तम् असंप्राप्य दुःखार्तः पपात भुवि मूर्छितः ॥ (१४।२)

तं रामो ऽभ्यपतत् क्षिप्रं लक्ष्मणश् च महारथः । (१५।१)

विसंज्ञम् इव दुःखेन सशोकं नृपतिं तदा ॥ (१५।२)

स्त्रीसहस्रनिनादश् च संजज्ञे राजवेश्मनि । (१६।१)

हा हा रामेति सहसा भूषणध्वनिमूर्छितः ॥ (१६।२)

तं परिष्वज्य बाहुभ्यां ताव् उभौ रामलक्ष्मणौ । (१७।१)

पर्यङ्के सीतया सार्धं रुदन्तः समवेशयन् ॥ (१७।२)

अथ रामो मुहूर्तेन लब्धसंज्ञं महीपतिम् । (१८।१)

उवाच प्राञ्जलिर् भूत्वा शोकार्णवपरिप्लुतम् ॥ (१८।२)

आपृच्छे त्वां महाराज सर्वेषाम् ईश्वरो ऽसि नः । (१९।१)

प्रस्थितं दण्डकारण्यं पश्य त्वं कुशलेन माम् ॥ (१९।२)

लक्ष्मणं चानुजानीहि सीता चान्वेति मां वनम् । (२०।१)

कारणैर् बहुभिस् तथ्यैर् वार्यमाणौ न चेच्छतः ॥ (२०।२)

अनुजानीहि सर्वान् नः शोकम् उत्सृज्य मानद । (२१।१)

लक्ष्मणं मां च सीतां च प्रजापतिर् इव प्रजाः ॥ (२१।२)

प्रतीक्षमाणम् अव्यग्रम् अनुज्ञां जगतीपतेः । (२२।१)

उवाच राजा सम्प्रेक्ष्य वनवासाय राघवम् ॥ (२२।२)

अहं राघव कैकेय्या वरदानेन मोहितः । (२३।१)

अयोध्यायास् त्वम् एवाद्य भव राजा निगृह्य माम् ॥ (२३।२)

एवम् उक्तो नृपतिना रामो धर्मभृतां वरः । (२४।१)

प्रत्युवाचाञ्जलिं कृत्वा पितरं वाक्यकोविदः ॥ (२४।२)

भवान् वर्षसहस्राय पृथिव्या नृपते पतिः । (२५।१)

अहं त्व् अरण्ये वत्स्यामि न मे कार्यं त्वयानृतम् ॥ (२५।२)

श्रेयसे वृद्धये तात पुनरागमनाय च । (२६।१)

गच्छस्वारिष्टम् अव्यग्रः पन्थानम् अकुतोभयम् ॥ (२६।२)

अद्य त्व् इदानीं रजनीं पुत्र मा गच्छ सर्वथा । (२७।१)

मातरं मां च संपश्यन् वसेमाम् अद्य शर्वरीम् । (२७।२)

तर्पितः सर्वकामैस् त्वं श्वःकाले साधयिष्यसि ॥ (२७।३)

अथ रामस् तथा श्रुत्वा पितुर् आर्तस्य भाषितम् । (२८।१)

लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा दीनो वचनम् अब्रवीत् ॥ (२८।२)

प्राप्स्यामि यान् अद्य गुणान् को मे श्वस्तान् प्रदास्यति । (२९।१)

अपक्रमणम् एवातः सर्वकामैर् अहं वृणे ॥ (२९।२)

इयं सराष्ट्रा सजना धनधान्यसमाकुला । (३०।१)

मया विसृष्टा वसुधा भरताय प्रदीयताम् ॥ (३०।२)

अपगच्छतु ते दुःखं मा भूर् बाष्पपरिप्लुतः । (३१।१)

न हि क्षुभ्यति दुर्धर्षः समुद्रः सरितां पतिः ॥ (३१।२)

नैवाहं राज्यम् इच्छामि न सुखं न च मैथिलीम् । (३२।१)

त्वाम् अहं सत्यम् इच्छामि नानृतं पुरुषर्षभ ॥ (३२।२)

पुरं च राष्ट्रं च मही च केवला मया निसृष्टा भरताय दीयताम् । (३३।१)

अहं निदेशं भवतो ऽनुपालयन् वनं गमिष्यामि चिराय सेवितुम् ॥ (३३।२)

मया निसृष्टां भरतो महीम् इमां सशैलखण्डां सपुरां सकाननाम् । (३४।१)

शिवां सुसीमाम् अनुशास्तु केवलं त्वया यद् उक्तं नृपते यथास्तु तत् ॥ (३४।२)

न मे तथा पार्थिव धीयते मनो महत्सु कामेषु न चात्मनः प्रिये । (३५।१)

यथा निदेशे तव शिष्टसंमते व्यपैतु दुःखं तव मत्कृते ऽनघ ॥ (३५।२)

तद् अद्य नैवानघ राज्यम् अव्ययं न सर्वकामान् न सुखं न मैथिलीम् । (३६।१)

न जीवितं त्वाम् अनृतेन योजयन् वृणीय सत्यं व्रतम् अस्तु ते तथा ॥ (३६।२)

फलानि मूलानि च भक्षयन् वने गिरींश् च पश्यन् सरितः सरांसि च । (३७।१)

वनं प्रविश्यैव विचित्रपादपं सुखी भविष्यामि तवास्तु निर्वृतिः ॥ (३७।२)