Rām, 1, 27
Select a line for its word-by-word analysis.
प्रतिगृह्य ततो ऽस्त्राणि प्रहृष्टवदनः शुचिः । (१।१)
pratigṛhya tato 'strāṇi prahṛṣṭavadanaḥ śuciḥ |
गच्छन्न् एव च काकुत्स्थो विश्वामित्रम् अथाब्रवीत् ॥ (१।२)
gacchann eva ca kākutstho viśvāmitram athābravīt ||
गृहीतास्त्रो ऽस्मि भगवन् दुराधर्षः सुरैर् अपि । (२।१)
gṛhītāstro 'smi bhagavan durādharṣaḥ surair api |
अस्त्राणां त्व् अहम् इच्छामि संहारं मुनिपुंगव ॥ (२।२)
astrāṇāṃ tv aham icchāmi saṃhāraṃ munipuṃgava ||
एवं ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रो महामुनिः । (३।१)
evaṃ bruvati kākutsthe viśvāmitro mahāmuniḥ |
संहारं व्याजहाराथ धृतिमान् सुव्रतः शुचिः ॥ (३।२)
saṃhāraṃ vyājahārātha dhṛtimān suvrataḥ śuciḥ ||
सत्यवन्तं सत्यकीर्तिं धृष्टं रभसम् एव च । (४।१)
satyavantaṃ satyakīrtiṃ dhṛṣṭaṃ rabhasam eva ca |
प्रतीच्छ मम भद्रं ते पात्रभूतो ऽसि राघव । (१०।१)
pratīccha mama bhadraṃ te pātrabhūto 'si rāghava |
दिव्यभास्वरदेहाश् च मूर्तिमन्तः सुखप्रदाः ॥ (१०।२)
divyabhāsvaradehāś ca mūrtimantaḥ sukhapradāḥ ||
रामं प्राञ्जलयो भूत्वाब्रुवन् मधुरभाषिणः । (११।१)
rāmaṃ prāñjalayo bhūtvābruvan madhurabhāṣiṇaḥ |
गम्यताम् इति तान् आह यथेष्टं रघुनन्दनः । (१२।१)
gamyatām iti tān āha yatheṣṭaṃ raghunandanaḥ |
मानसाः कार्यकालेषु साहाय्यं मे करिष्यथ ॥ (१२।२)
mānasāḥ kāryakāleṣu sāhāyyaṃ me kariṣyatha ||
अथ ते रामम् आमन्त्र्य कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् । (१३।१)
atha te rāmam āmantrya kṛtvā cāpi pradakṣiṇam |
एवम् अस्त्व् इति काकुत्स्थम् उक्त्वा जग्मुर् यथागतम् ॥ (१३।२)
evam astv iti kākutstham uktvā jagmur yathāgatam ||
स च तान् राघवो ज्ञात्वा विश्वामित्रं महामुनिम् । (१४।१)
sa ca tān rāghavo jñātvā viśvāmitraṃ mahāmunim |
गच्छन्न् एवाथ मधुरं श्लक्ष्णं वचनम् अब्रवीत् ॥ (१४।२)
gacchann evātha madhuraṃ ślakṣṇaṃ vacanam abravīt ||
किं न्व् एतन् मेघसंकाशं पर्वतस्याविदूरतः । (१५।१)
kiṃ nv etan meghasaṃkāśaṃ parvatasyāvidūrataḥ |
वृक्षषण्डम् इतो भाति परं कौतूहलं हि मे ॥ (१५।२)
vṛkṣaṣaṇḍam ito bhāti paraṃ kautūhalaṃ hi me ||
नानाप्रकारैः शकुनैर् वल्गुभाषैर् अलंकृतम् ॥ (१६।२)
nānāprakāraiḥ śakunair valgubhāṣair alaṃkṛtam ||
निःसृताः स्म मुनिश्रेष्ठ कान्ताराद् रोमहर्षणात् । (१७।१)
niḥsṛtāḥ sma muniśreṣṭha kāntārād romaharṣaṇāt |
सर्वं मे शंस भगवन् कस्याश्रमपदं त्व् इदम् । (१८।१)
sarvaṃ me śaṃsa bhagavan kasyāśramapadaṃ tv idam |
सम्प्राप्ता यत्र ते पापा ब्रह्मघ्ना दुष्टचारिणः ॥ (१८।२)
samprāptā yatra te pāpā brahmaghnā duṣṭacāriṇaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.