रामायणRāmāyaṇa

Rām, 3, 19

206 of 606 · 52 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ततः शूर्पणखा घोरा राघवाश्रमम् आगता । (१।१)

tataḥ śūrpaṇakhā ghorā rāghavāśramam āgatā |

1.2१.२

रक्षसाम् आचचक्षे तौ भ्रातरौ सह सीतया ॥ (१।२)

rakṣasām ācacakṣe tau bhrātarau saha sītayā ||

2.1२.१

ते रामं पर्णशालायाम् उपविष्टं महाबलम् । (२।१)

te rāmaṃ parṇaśālāyām upaviṣṭaṃ mahābalam |

2.2२.२

ददृशुः सीतया सार्धं वैदेह्या लक्ष्मणेन च ॥ (२।२)

dadṛśuḥ sītayā sārdhaṃ vaidehyā lakṣmaṇena ca ||

3.1३.१

तान् दृष्ट्वा राघवः श्रीमान् आगतां तां च राक्षसीम् । (३।१)

tān dṛṣṭvā rāghavaḥ śrīmān āgatāṃ tāṃ ca rākṣasīm |

3.2३.२

अब्रवीद् भ्रातरं रामो लक्ष्मणं दीप्ततेजसम् ॥ (३।२)

abravīd bhrātaraṃ rāmo lakṣmaṇaṃ dīptatejasam ||

4.1४.१

मुहूर्तं भव सौमित्रे सीतायाः प्रत्यनन्तरः । (४।१)

muhūrtaṃ bhava saumitre sītāyāḥ pratyanantaraḥ |

4.2४.२

इमान् अस्या वधिष्यामि पदवीम् आगतान् इह ॥ (४।२)

imān asyā vadhiṣyāmi padavīm āgatān iha ||

5.1५.१

वाक्यम् एतत् ततः श्रुत्वा रामस्य विदितात्मनः । (५।१)

vākyam etat tataḥ śrutvā rāmasya viditātmanaḥ |

5.2५.२

तथेति लक्ष्मणो वाक्यं रामस्य प्रत्यपूजयत् ॥ (५।२)

tatheti lakṣmaṇo vākyaṃ rāmasya pratyapūjayat ||

6.1६.१

राघवो ऽपि महच् चापं चामीकरविभूषितम् । (६।१)

rāghavo 'pi mahac cāpaṃ cāmīkaravibhūṣitam |

6.2६.२

चकार सज्यं धर्मात्मा तानि रक्षांसि चाब्रवीत् ॥ (६।२)

cakāra sajyaṃ dharmātmā tāni rakṣāṃsi cābravīt ||

7.1७.१

पुत्रौ दशरथस्यावां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ । (७।१)

putrau daśarathasyāvāṃ bhrātarau rāmalakṣmaṇau |

7.2७.२

प्रविष्टौ सीतया सार्धं दुश्चरं दण्डकावनम् ॥ (७।२)

praviṣṭau sītayā sārdhaṃ duścaraṃ daṇḍakāvanam ||

8.1८.१

फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ धर्मचारिणौ । (८।१)

phalamūlāśanau dāntau tāpasau dharmacāriṇau |

8.2८.२

वसन्तौ दण्डकारण्ये किमर्थम् उपहिंसथ ॥ (८।२)

vasantau daṇḍakāraṇye kimartham upahiṃsatha ||

9.1९.१

युष्मान् पापात्मकान् हन्तुं विप्रकारान् महावने । (९।१)

yuṣmān pāpātmakān hantuṃ viprakārān mahāvane |

9.2९.२

ऋषीणां तु नियोगेन प्राप्तो ऽहं सशरासनः ॥ (९।२)

ṛṣīṇāṃ tu niyogena prāpto 'haṃ saśarāsanaḥ ||

10.1१०.१

तिष्ठतैवात्र संतुष्टा नोपसर्पितुम् अर्हथ । (१०।१)

tiṣṭhataivātra saṃtuṣṭā nopasarpitum arhatha |

10.2१०.२

यदि प्राणैर् इहार्थो वो निवर्तध्वं निशाचराः ॥ (१०।२)

yadi prāṇair ihārtho vo nivartadhvaṃ niśācarāḥ ||

11.1११.१

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राक्षसास् ते चतुर्दश । (११।१)

tasya tadvacanaṃ śrutvā rākṣasās te caturdaśa |

11.2११.२

ऊचुर् वाचं सुसंक्रुद्धा ब्रह्मघ्नाः शूलपाणयः ॥ (११।२)

ūcur vācaṃ susaṃkruddhā brahmaghnāḥ śūlapāṇayaḥ ||

12.1१२.१

संरक्तनयना घोरा रामं रक्तान्तलोचनम् । (१२।१)

saṃraktanayanā ghorā rāmaṃ raktāntalocanam |

12.2१२.२

परुषामधुराभाषं हृष्टा दृष्टपराक्रमम् ॥ (१२।२)

paruṣāmadhurābhāṣaṃ hṛṣṭā dṛṣṭaparākramam ||

13.1१३.१

क्रोधम् उत्पाद्य नो भर्तुः खरस्य सुमहात्मनः । (१३।१)

krodham utpādya no bhartuḥ kharasya sumahātmanaḥ |

13.2१३.२

त्वम् एव हास्यसे प्राणान् अद्यास्माभिर् हतो युधि ॥ (१३।२)

tvam eva hāsyase prāṇān adyāsmābhir hato yudhi ||

14.1१४.१

का हि ते शक्तिर् एकस्य बहूनां रणमूर्धनि । (१४।१)

kā hi te śaktir ekasya bahūnāṃ raṇamūrdhani |

14.2१४.२

अस्माकम् अग्रतः स्थातुं किं पुनर् योद्धुम् आहवे ॥ (१४।२)

asmākam agrataḥ sthātuṃ kiṃ punar yoddhum āhave ||

15.1१५.१

एभिर् बाहुप्रयुक्तैर् नः परिघैः शूलपट्टिशैः । (१५।१)

ebhir bāhuprayuktair naḥ parighaiḥ śūlapaṭṭiśaiḥ |

15.2१५.२

प्राणांस् त्यक्ष्यसि वीर्यं च धनुश् च करपीडितम् ॥ (१५।२)

prāṇāṃs tyakṣyasi vīryaṃ ca dhanuś ca karapīḍitam ||

16.1१६.१

इत्य् एवम् उक्त्वा संरब्धा राक्षसास् ते चतुर्दश । (१६।१)

ity evam uktvā saṃrabdhā rākṣasās te caturdaśa |

16.2१६.२

उद्यतायुधनिस्त्रिंशा रामम् एवाभिदुद्रुवुः । (१६।२)

udyatāyudhanistriṃśā rāmam evābhidudruvuḥ |

16.3१६.३

चिक्षिपुस् तानि शूलानि राघवं प्रति दुर्जयम् ॥ (१६।३)

cikṣipus tāni śūlāni rāghavaṃ prati durjayam ||

17.1१७.१

तानि शूलानि काकुत्स्थः समस्तानि चतुर्दश । (१७।१)

tāni śūlāni kākutsthaḥ samastāni caturdaśa |

17.2१७.२

तावद्भिर् एव चिछेद शरैः काञ्चनभूषणैः ॥ (१७।२)

tāvadbhir eva cicheda śaraiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ ||

18.1१८.१

ततः पश्चान् महातेजा नाराचान् सूर्यसंनिभान् । (१८।१)

tataḥ paścān mahātejā nārācān sūryasaṃnibhān |

18.2१८.२

जग्राह परमक्रुद्धश् चतुर्दश शिलाशितान् ॥ (१८।२)

jagrāha paramakruddhaś caturdaśa śilāśitān ||

19.1१९.१

गृहीत्वा धनुर् आयम्य लक्ष्यान् उद्दिश्य राक्षसान् । (१९।१)

gṛhītvā dhanur āyamya lakṣyān uddiśya rākṣasān |

19.2१९.२

मुमोच राघवो बाणान् वज्रान् इव शतक्रतुः ॥ (१९।२)

mumoca rāghavo bāṇān vajrān iva śatakratuḥ ||

20.1२०.१

रुक्मपुङ्खाश् च विशिखाः प्रदीप्ता हेमभूषणाः । (२०।१)

rukmapuṅkhāś ca viśikhāḥ pradīptā hemabhūṣaṇāḥ |

20.2२०.२

अन्तरिक्षे महोल्कानां बभूवुस् तुल्यवर्चसः ॥ (२०।२)

antarikṣe maholkānāṃ babhūvus tulyavarcasaḥ ||

21.1२१.१

ते भित्त्वा रक्षसां वेगाद् वक्षांसि रुधिराप्लुताः । (२१।१)

te bhittvā rakṣasāṃ vegād vakṣāṃsi rudhirāplutāḥ |

21.2२१.२

विनिष्पेतुस् तदा भूमौ न्यमज्जन्ताशनिस्वनाः ॥ (२१।२)

viniṣpetus tadā bhūmau nyamajjantāśanisvanāḥ ||

22.1२२.१

ते भिन्नहृदया भूमौ छिन्नमूला इव द्रुमाः । (२२।१)

te bhinnahṛdayā bhūmau chinnamūlā iva drumāḥ |

22.2२२.२

निपेतुः शोणितार्द्राङ्गा विकृता विगतासवः ॥ (२२।२)

nipetuḥ śoṇitārdrāṅgā vikṛtā vigatāsavaḥ ||

23.1२३.१

तान् भूमौ पतितान् दृष्ट्वा राक्षसी क्रोधमूर्छिता । (२३।१)

tān bhūmau patitān dṛṣṭvā rākṣasī krodhamūrchitā |

23.2२३.२

परित्रस्ता पुनस् तत्र व्यसृजद् भैरवं रवम् ॥ (२३।२)

paritrastā punas tatra vyasṛjad bhairavaṃ ravam ||

24.1२४.१

सा नदन्ती महानादं जवाच् छूर्पणखा पुनः । (२४।१)

sā nadantī mahānādaṃ javāc chūrpaṇakhā punaḥ |

24.2२४.२

उपगम्य खरं सा तु किंचित् संशुष्कशोणिता । (२४।२)

upagamya kharaṃ sā tu kiṃcit saṃśuṣkaśoṇitā |

24.3२४.३

पपात पुनर् एवार्ता सनिर्यासेव वल्लरी ॥ (२४।३)

papāta punar evārtā saniryāseva vallarī ||

25.1२५.१

निपातितान् प्रेक्ष्य रणे तु राक्षसान् प्रधाविता शूर्पणखा पुनस् ततः । (२५।१)

nipātitān prekṣya raṇe tu rākṣasān pradhāvitā śūrpaṇakhā punas tataḥ |

25.2२५.२

वधं च तेषां निखिलेन रक्षसां शशंस सर्वं भगिनी खरस्य सा ॥ (२५।२)

vadhaṃ ca teṣāṃ nikhilena rakṣasāṃ śaśaṃsa sarvaṃ bhaginī kharasya sā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 3, 19

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit