रामायणRāmāyaṇa

Rām, 3, 5

192 of 606 · 45 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

शरभङ्गे दिवं प्राप्ते मुनिसंघाः समागताः । (१।१)

śarabhaṅge divaṃ prāpte munisaṃghāḥ samāgatāḥ |

1.2१.२

अभ्यगच्छन्त काकुत्स्थं रामं ज्वलिततेजसम् ॥ (१।२)

abhyagacchanta kākutsthaṃ rāmaṃ jvalitatejasam ||

2.1२.१

वैखानसा वालखिल्याः सम्प्रक्षाला मरीचिपाः । (२।१)

vaikhānasā vālakhilyāḥ samprakṣālā marīcipāḥ |

2.2२.२

अश्मकुट्टाश् च बहवः पत्त्राहाराश् च तापसाः ॥ (२।२)

aśmakuṭṭāś ca bahavaḥ pattrāhārāś ca tāpasāḥ ||

3.1३.१

दन्तोलूखलिनश् चैव तथैवोन्मज्जकाः परे । (३।१)

dantolūkhalinaś caiva tathaivonmajjakāḥ pare |

3.2३.२

मुनयः सलिलाहारा वायुभक्षास् तथापरे ॥ (३।२)

munayaḥ salilāhārā vāyubhakṣās tathāpare ||

4.1४.१

आकाशनिलयाश् चैव तथा स्थण्डिलशायिनः । (४।१)

ākāśanilayāś caiva tathā sthaṇḍilaśāyinaḥ |

4.2४.२

तथोर्ध्ववासिनो दान्तास् तथार्द्रपटवाससः ॥ (४।२)

tathordhvavāsino dāntās tathārdrapaṭavāsasaḥ ||

5.1५.१

सजपाश् च तपोनित्यास् तथा पञ्चतपोऽन्विताः । (५।१)

sajapāś ca taponityās tathā pañcatapo'nvitāḥ |

5.2५.२

सर्वे ब्राह्म्या श्रिया जुष्टा दृढयोगसमाहिताः । (५।२)

sarve brāhmyā śriyā juṣṭā dṛḍhayogasamāhitāḥ |

5.3५.३

शरभङ्गाश्रमे रामम् अभिजग्मुश् च तापसाः ॥ (५।३)

śarabhaṅgāśrame rāmam abhijagmuś ca tāpasāḥ ||

6.1६.१

अभिगम्य च धर्मज्ञा रामं धर्मभृतां वरम् । (६।१)

abhigamya ca dharmajñā rāmaṃ dharmabhṛtāṃ varam |

6.2६.२

ऊचुः परमधर्मज्ञम् ऋषिसंघाः समाहिताः ॥ (६।२)

ūcuḥ paramadharmajñam ṛṣisaṃghāḥ samāhitāḥ ||

7.1७.१

त्वम् इक्ष्वाकुकुलस्यास्य पृथिव्याश् च महारथः । (७।१)

tvam ikṣvākukulasyāsya pṛthivyāś ca mahārathaḥ |

7.2७.२

प्रधानश् चासि नाथश् च देवानां मघवान् इव ॥ (७।२)

pradhānaś cāsi nāthaś ca devānāṃ maghavān iva ||

8.1८.१

विश्रुतस् त्रिषु लोकेषु यशसा विक्रमेण च । (८।१)

viśrutas triṣu lokeṣu yaśasā vikrameṇa ca |

8.2८.२

पितृव्रतत्वं सत्यं च त्वयि धर्मश् च पुष्कलः ॥ (८।२)

pitṛvratatvaṃ satyaṃ ca tvayi dharmaś ca puṣkalaḥ ||

9.1९.१

त्वाम् आसाद्य महात्मानं धर्मज्ञं धर्मवत्सलम् । (९।१)

tvām āsādya mahātmānaṃ dharmajñaṃ dharmavatsalam |

9.2९.२

अर्थित्वान् नाथ वक्ष्यामस् तच् च नः क्षन्तुम् अर्हसि ॥ (९।२)

arthitvān nātha vakṣyāmas tac ca naḥ kṣantum arhasi ||

10.1१०.१

अधर्मस् तु महांस् तात भवेत् तस्य महीपतेः । (१०।१)

adharmas tu mahāṃs tāta bhavet tasya mahīpateḥ |

10.2१०.२

यो हरेद् बलिषड्भागं न च रक्षति पुत्रवत् ॥ (१०।२)

yo hared baliṣaḍbhāgaṃ na ca rakṣati putravat ||

11.1११.१

युञ्जानः स्वान् इव प्राणान् प्राणैर् इष्टान् सुतान् इव । (११।१)

yuñjānaḥ svān iva prāṇān prāṇair iṣṭān sutān iva |

11.2११.२

नित्ययुक्तः सदा रक्षन् सर्वान् विषयवासिनः ॥ (११।२)

nityayuktaḥ sadā rakṣan sarvān viṣayavāsinaḥ ||

12.1१२.१

प्राप्नोति शाश्वतीं राम कीर्तिं स बहुवार्षिकीम् । (१२।१)

prāpnoti śāśvatīṃ rāma kīrtiṃ sa bahuvārṣikīm |

12.2१२.२

ब्रह्मणः स्थानम् आसाद्य तत्र चापि महीयते ॥ (१२।२)

brahmaṇaḥ sthānam āsādya tatra cāpi mahīyate ||

13.1१३.१

यत् करोति परं धर्मं मुनिर् मूलफलाशनः । (१३।१)

yat karoti paraṃ dharmaṃ munir mūlaphalāśanaḥ |

13.2१३.२

तत्र राज्ञश् चतुर्भागः प्रजा धर्मेण रक्षतः ॥ (१३।२)

tatra rājñaś caturbhāgaḥ prajā dharmeṇa rakṣataḥ ||

14.1१४.१

सो ऽयं ब्राह्मणभूयिष्ठो वानप्रस्थगणो महान् । (१४।१)

so 'yaṃ brāhmaṇabhūyiṣṭho vānaprasthagaṇo mahān |

14.2१४.२

त्वन्नाथो ऽनाथवद् राम राक्षसैर् वध्यते भृशम् ॥ (१४।२)

tvannātho 'nāthavad rāma rākṣasair vadhyate bhṛśam ||

15.1१५.१

एहि पश्य शरीराणि मुनीनां भावितात्मनाम् । (१५।१)

ehi paśya śarīrāṇi munīnāṃ bhāvitātmanām |

15.2१५.२

हतानां राक्षसैर् घोरैर् बहूनां बहुधा वने ॥ (१५।२)

hatānāṃ rākṣasair ghorair bahūnāṃ bahudhā vane ||

16.1१६.१

पम्पानदीनिवासानाम् अनुमन्दाकिनीम् अपि । (१६।१)

pampānadīnivāsānām anumandākinīm api |

16.2१६.२

चित्रकूटालयानां च क्रियते कदनं महत् ॥ (१६।२)

citrakūṭālayānāṃ ca kriyate kadanaṃ mahat ||

17.1१७.१

एवं वयं न मृष्यामो विप्रकारं तपस्विनाम् । (१७।१)

evaṃ vayaṃ na mṛṣyāmo viprakāraṃ tapasvinām |

17.2१७.२

क्रियमाणं वने घोरं रक्षोभिर् भीमकर्मभिः ॥ (१७।२)

kriyamāṇaṃ vane ghoraṃ rakṣobhir bhīmakarmabhiḥ ||

18.1१८.१

ततस् त्वां शरणार्थं च शरण्यं समुपस्थिताः । (१८।१)

tatas tvāṃ śaraṇārthaṃ ca śaraṇyaṃ samupasthitāḥ |

18.2१८.२

परिपालय नो राम वध्यमानान् निशाचरैः ॥ (१८।२)

paripālaya no rāma vadhyamānān niśācaraiḥ ||

19.1१९.१

एतच् छ्रुत्वा तु काकुत्स्थस् तापसानां तपस्विनाम् । (१९।१)

etac chrutvā tu kākutsthas tāpasānāṃ tapasvinām |

19.2१९.२

इदं प्रोवाच धर्मात्मा सर्वान् एव तपस्विनः । (१९।२)

idaṃ provāca dharmātmā sarvān eva tapasvinaḥ |

19.3१९.३

नैवम् अर्हथ मां वक्तुम् आज्ञाप्यो ऽहं तपस्विनाम् ॥ (१९।३)

naivam arhatha māṃ vaktum ājñāpyo 'haṃ tapasvinām ||

20.1२०.१

भवताम् अर्थसिद्ध्यर्थम् आगतो ऽहं यदृच्छया । (२०।१)

bhavatām arthasiddhyartham āgato 'haṃ yadṛcchayā |

20.2२०.२

तस्य मे ऽयं वने वासो भविष्यति महाफलः । (२०।२)

tasya me 'yaṃ vane vāso bhaviṣyati mahāphalaḥ |

20.3२०.३

तपस्विनां रणे शत्रून् हन्तुम् इच्छामि राक्षसान् ॥ (२०।३)

tapasvināṃ raṇe śatrūn hantum icchāmi rākṣasān ||

21.1२१.१

दत्त्वा वरं चापि तपोधनानां धर्मे धृतात्मा सह लक्ष्मणेन । (२१।१)

dattvā varaṃ cāpi tapodhanānāṃ dharme dhṛtātmā saha lakṣmaṇena |

21.2२१.२

तपोधनैश् चापि सभाज्यवृत्तः सुतीक्ष्णम् एवाभिजगाम वीरः ॥ (२१।२)

tapodhanaiś cāpi sabhājyavṛttaḥ sutīkṣṇam evābhijagāma vīraḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 3, 5

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit