रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 50

556 of 606 · 41 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तथा संचोदितः सूतो लक्ष्मणेन महात्मना । (१।१)

tathā saṃcoditaḥ sūto lakṣmaṇena mahātmanā |

1.2१.२

तद् वाक्यम् ऋषिणा प्रोक्तं व्याहर्तुम् उपचक्रमे ॥ (१।२)

tad vākyam ṛṣiṇā proktaṃ vyāhartum upacakrame ||

2.1२.१

पुरा नाम्ना हि दुर्वासा अत्रेः पुत्रो महामुनिः । (२।१)

purā nāmnā hi durvāsā atreḥ putro mahāmuniḥ |

2.2२.२

वसिष्ठस्याश्रमे पुण्ये स वार्षिक्यम् उवास ह ॥ (२।२)

vasiṣṭhasyāśrame puṇye sa vārṣikyam uvāsa ha ||

3.1३.१

तम् आश्रमं महातेजाः पिता ते सुमहायशाः । (३।१)

tam āśramaṃ mahātejāḥ pitā te sumahāyaśāḥ |

3.2३.२

पुरोधसं महात्मानं दिदृक्षुर् अगमत् स्वयम् ॥ (३।२)

purodhasaṃ mahātmānaṃ didṛkṣur agamat svayam ||

4.1४.१

स दृष्ट्वा सूर्यसंकाशं ज्वलन्तम् इव तेजसा । (४।१)

sa dṛṣṭvā sūryasaṃkāśaṃ jvalantam iva tejasā |

4.2४.२

उपविष्टं वसिष्ठस्य सव्ये पार्श्वे महामुनिम् । (४।२)

upaviṣṭaṃ vasiṣṭhasya savye pārśve mahāmunim |

4.3४.३

तौ मुनी तापसश्रेष्ठौ विनीतस्त्वभ्यवादयत् ॥ (४।३)

tau munī tāpasaśreṣṭhau vinītastvabhyavādayat ||

5.1५.१

स ताभ्यां पूजितो राजा स्वागतेनासनेन च । (५।१)

sa tābhyāṃ pūjito rājā svāgatenāsanena ca |

5.2५.२

पाद्येन फलमूलैश्च सो ऽप्यास्ते मुनिभिः सह ॥ (५।२)

pādyena phalamūlaiśca so 'pyāste munibhiḥ saha ||

6.1६.१

तेषां तत्रोपविष्टानां तास्ताः सुमधुराः कथाः । (६।१)

teṣāṃ tatropaviṣṭānāṃ tāstāḥ sumadhurāḥ kathāḥ |

6.2६.२

बभूवुः परमर्षीणां मध्यादित्यगते ऽहनि ॥ (६।२)

babhūvuḥ paramarṣīṇāṃ madhyādityagate 'hani ||

7.1७.१

ततः कथायां कस्यांचित् प्राञ्जलिः प्रग्रहो नृपः । (७।१)

tataḥ kathāyāṃ kasyāṃcit prāñjaliḥ pragraho nṛpaḥ |

7.2७.२

उवाच तं महात्मानम् अत्रेः पुत्रं तपोधनम् ॥ (७।२)

uvāca taṃ mahātmānam atreḥ putraṃ tapodhanam ||

8.1८.१

भगवन् किं प्रमाणेन मम वंशो भविष्यति । (८।१)

bhagavan kiṃ pramāṇena mama vaṃśo bhaviṣyati |

8.2८.२

किमायुश्च हि मे रामः पुत्राश्चान्ये किमायुषः ॥ (८।२)

kimāyuśca hi me rāmaḥ putrāścānye kimāyuṣaḥ ||

9.1९.१

रामस्य च सुता ये स्युस्तेषाम् आयुः कियद् भवेत् । (९।१)

rāmasya ca sutā ye syusteṣām āyuḥ kiyad bhavet |

9.2९.२

काम्यया भगवन् ब्रूहि वंशस्यास्य गतिं मम ॥ (९।२)

kāmyayā bhagavan brūhi vaṃśasyāsya gatiṃ mama ||

10.1१०.१

तच्छ्रुत्वा व्याहृतं वाक्यं राज्ञो दशरथस्य तु । (१०।१)

tacchrutvā vyāhṛtaṃ vākyaṃ rājño daśarathasya tu |

10.2१०.२

दुर्वासाः सुमहातेजा व्याहर्तुम् उपचक्रमे ॥ (१०।२)

durvāsāḥ sumahātejā vyāhartum upacakrame ||

11.1११.१

अयोध्यायाः पती रामो दीर्घकालं भविष्यति । (११।१)

ayodhyāyāḥ patī rāmo dīrghakālaṃ bhaviṣyati |

11.2११.२

सुखिनश्च समृद्धाश्च भविष्यन्त्यस्य चानुजाः ॥ (११।२)

sukhinaśca samṛddhāśca bhaviṣyantyasya cānujāḥ ||

12.1१२.१

कस्मिंश्चित् कारणे त्वां च मैथिलीं च यशस्विनीम् । (१२।१)

kasmiṃścit kāraṇe tvāṃ ca maithilīṃ ca yaśasvinīm |

12.2१२.२

संत्यजिष्यति धर्मात्मा कालेन महता किल ॥ (१२।२)

saṃtyajiṣyati dharmātmā kālena mahatā kila ||

13.1१३.१

दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । (१३।१)

daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca |

13.2१३.२

रामो राज्यम् उपासित्वा ब्रह्मलोकं गमिष्यति ॥ (१३।२)

rāmo rājyam upāsitvā brahmalokaṃ gamiṣyati ||

14.1१४.१

समृद्धैर् हयमेधैश्च इष्ट्वा परपुरंजयः । (१४।१)

samṛddhair hayamedhaiśca iṣṭvā parapuraṃjayaḥ |

14.2१४.२

राजवंशांश्च काकुत्स्थो बहून् संस्थापयिष्यति ॥ (१४।२)

rājavaṃśāṃśca kākutstho bahūn saṃsthāpayiṣyati ||

15.1१५.१

स सर्वम् अखिलं राज्ञो वंशस्यास्य गतागतम् । (१५।१)

sa sarvam akhilaṃ rājño vaṃśasyāsya gatāgatam |

15.2१५.२

आख्याय सुमहातेजास्तूष्णीम् आसीन्महाद्युतिः ॥ (१५।२)

ākhyāya sumahātejāstūṣṇīm āsīnmahādyutiḥ ||

16.1१६.१

तूष्णींभूते मुनौ तस्मिन् राजा दशरथस्तदा । (१६।१)

tūṣṇīṃbhūte munau tasmin rājā daśarathastadā |

16.2१६.२

अभिवाद्य महात्मानौ पुनर् आयात् पुरोत्तमम् ॥ (१६।२)

abhivādya mahātmānau punar āyāt purottamam ||

17.1१७.१

एतद् वचो मया तत्र मुनिना व्याहृतं पुरा । (१७।१)

etad vaco mayā tatra muninā vyāhṛtaṃ purā |

17.2१७.२

श्रुतं हृदि च निक्षिप्तं नान्यथा तद् भविष्यति ॥ (१७।२)

śrutaṃ hṛdi ca nikṣiptaṃ nānyathā tad bhaviṣyati ||

18.1१८.१

एवंगते न संतापं गन्तुम् अर्हसि राघव । (१८।१)

evaṃgate na saṃtāpaṃ gantum arhasi rāghava |

18.2१८.२

सीतार्थे राघवार्थे वा दृढो भव नरोत्तम ॥ (१८।२)

sītārthe rāghavārthe vā dṛḍho bhava narottama ||

19.1१९.१

तच्छ्रुत्वा व्याहृतं वाक्यं सूतस्य परमाद्भुतम् । (१९।१)

tacchrutvā vyāhṛtaṃ vākyaṃ sūtasya paramādbhutam |

19.2१९.२

प्रहर्षम् अतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ॥ (१९।२)

praharṣam atulaṃ lebhe sādhu sādhviti cābravīt ||

20.1२०.१

तयोः संवदतोर् एवं सूतलक्ष्मणयोः पथि । (२०।१)

tayoḥ saṃvadator evaṃ sūtalakṣmaṇayoḥ pathi |

20.2२०.२

अस्तम् अर्को गतो वासं गोमत्यां तावथोषतुः ॥ (२०।२)

astam arko gato vāsaṃ gomatyāṃ tāvathoṣatuḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 50

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit