ततो रामो महातेजा धनुर् आदाय वीर्यवान् । (१।१)

किरीटिनं महाकायं कुम्भकर्णं ददर्श ह ॥ (१।२)

तं दृष्ट्वा राक्षसश्रेष्ठं पर्वताकारदर्शनम् । (२।१)

क्रममाणम् इवाकाशं पुरा नारायणं प्रभुम् ॥ (२।२)

सतोयाम्बुदसंकाशं काञ्चनाङ्गदभूषणम् । (३।१)

दृष्ट्वा पुनः प्रदुद्राव वानराणां महाचमूः ॥ (३।२)

विद्रुतां वाहिनीं दृष्ट्वा वर्धमानं च राक्षसम् । (४।१)

सविस्मयम् इदं रामो विभीषणम् उवाच ह ॥ (४।२)

को ऽसौ पर्वतसंकाशः किरीटी हरिलोचनः । (५।१)

लङ्कायां दृश्यते वीरः सविद्युद् इव तोयदः ॥ (५।२)

पृथिव्याः केतुभूतो ऽसौ महान् एको ऽत्र दृश्यते । (६।१)

यं दृष्ट्वा वानराः सर्वे विद्रवन्ति ततस्ततः ॥ (६।२)

आचक्ष्व मे महान् को ऽसौ रक्षो वा यदि वासुरः । (७।१)

न मयैवंविधं भूतं दृष्टपूर्वं कदाचन ॥ (७।२)

स पृष्टो राजपुत्रेण रामेणाक्लिष्टकारिणा । (८।१)

विभीषणो महाप्राज्ञः काकुत्स्थम् इदम् अब्रवीत् ॥ (८।२)

येन वैवस्वतो युद्धे वासवश्च पराजितः । (९।१)

सैष विश्रवसः पुत्रः कुम्भकर्णः प्रतापवान् ॥ (९।२)

एतेन देवा युधि दानवाश्च यक्षा भुजंगाः पिशिताशनाश्च । (१०।१)

गन्धर्वविद्याधरकिंनराश्च सहस्रशो राघव संप्रभग्नाः ॥ (१०।२)

शूलपाणिं विरूपाक्षं कुम्भकर्णं महाबलम् । (११।१)

हन्तुं न शेकुस्त्रिदशाः कालो ऽयम् इति मोहिताः ॥ (११।२)

प्रकृत्या ह्येष तेजस्वी कुम्भकर्णो महाबलः । (१२।१)

अन्येषां राक्षसेन्द्राणां वरदानकृतं बलम् ॥ (१२।२)

एतेन जातमात्रेण क्षुधार्तेन महात्मना । (१३।१)

भक्षितानि सहस्राणि सत्त्वानां सुबहून्यपि ॥ (१३।२)

तेषु संभक्ष्यमाणेषु प्रजा भयनिपीडिताः । (१४।१)

यान्ति स्म शरणं शक्रं तम् अप्यर्थं न्यवेदयन् ॥ (१४।२)

स कुम्भकर्णं कुपितो महेन्द्रो जघान वज्रेण शितेन वज्री । (१५।१)

स शक्रवज्राभिहतो महात्मा चचाल कोपाच्च भृशं ननाद ॥ (१५।२)

तस्य नानद्यमानस्य कुम्भकर्णस्य धीमतः । (१६।१)

श्रुत्वा निनादं वित्रस्ता भूयो भूमिर् वितत्रसे ॥ (१६।२)

ततः कोपान्महेन्द्रस्य कुम्भकर्णो महाबलः । (१७।१)

विकृष्यैरावताद् दन्तं जघानोरसि वासवम् ॥ (१७।२)

कुम्भकर्णप्रहारार्तो विचचाल स वासवः । (१८।१)

ततो विषेदुः सहसा देवब्रह्मर्षिदानवाः ॥ (१८।२)

प्रजाभिः सह शक्रश्च ययौ स्थानं स्वयम्भुवः । (१९।१)

कुम्भकर्णस्य दौरात्म्यं शशंसुस्ते प्रजापतेः । (१९।२)

प्रजानां भक्षणं चापि देवानां चापि धर्षणम् ॥ (१९।३)

एवं प्रजा यदि त्वेष भक्षयिष्यति नित्यशः । (२०।१)

अचिरेणैव कालेन शून्यो लोको भविष्यति ॥ (२०।२)

वासवस्य वचः श्रुत्वा सर्वलोकपितामहः । (२१।१)

रक्षांस्यावाहयामास कुम्भकर्णं ददर्श ह ॥ (२१।२)

कुम्भकर्णं समीक्ष्यैव वितत्रास प्रजापतिः । (२२।१)

दृष्ट्वा निश्वस्य चैवेदं स्वयम्भूर् इदम् अब्रवीत् ॥ (२२।२)

ध्रुवं लोकविनाशाय पौलस्त्येनासि निर्मितः । (२३।१)

तस्मात् त्वम् अद्य प्रभृति मृतकल्पः शयिष्यसि । (२३।२)

ब्रह्मशापाभिभूतो ऽथ निपपाताग्रतः प्रभोः ॥ (२३।३)

ततः परमसंभ्रान्तो रावणो वाक्यम् अब्रवीत् । (२४।१)

विवृद्धः काञ्चनो वृक्षः फलकाले निकृत्यते ॥ (२४।२)

न नप्तारं स्वकं न्याय्यं शप्तुम् एवं प्रजापते । (२५।१)

न मिथ्यावचनश्च त्वं स्वप्स्यत्येष न संशयः । (२५।२)

कालस्तु क्रियताम् अस्य शयने जागरे तथा ॥ (२५।३)

रावणस्य वचः श्रुत्वा स्वयम्भूर् इदम् अब्रवीत् । (२६।१)

शयिता ह्येष षण् मासान् एकाहं जागरिष्यति ॥ (२६।२)

एकेनाह्ना त्वसौ वीरश्चरन् भूमिं बुभुक्षितः । (२७।१)

व्यात्तास्यो भक्षयेल् लोकान् संक्रुद्ध इव पावकः ॥ (२७।२)

सो ऽसौ व्यसनम् आपन्नः कुम्भकर्णम् अबोधयत् । (२८।१)

त्वत्पराक्रमभीतश्च राजा संप्रति रावणः ॥ (२८।२)

स एष निर्गतो वीरः शिबिराद् भीमविक्रमः । (२९।१)

वानरान् भृशसंक्रुद्धो भक्षयन् परिधावति ॥ (२९।२)

कुम्भकर्णं समीक्ष्यैव हरयो विप्रदुद्रुवुः । (३०।१)

कथम् एनं रणे क्रुद्धं वारयिष्यन्ति वानराः ॥ (३०।२)

उच्यन्तां वानराः सर्वे यन्त्रम् एतत् समुच्छ्रितम् । (३१।१)

इति विज्ञाय हरयो भविष्यन्तीह निर्भयाः ॥ (३१।२)

विभीषणवचः श्रुत्वा हेतुमत् सुमुखोद्गतम् । (३२।१)

उवाच राघवो वाक्यं नीलं सेनापतिं तदा ॥ (३२।२)

गच्छ सैन्यानि सर्वाणि व्यूह्य तिष्ठस्व पावके । (३३।१)

द्वाराण्यादाय लङ्कायाश्चर्याश्चाप्यथ संक्रमान् ॥ (३३।२)

शैलशृङ्गाणि वृक्षांश्च शिलाश्चाप्युपसंहरन् । (३४।१)

तिष्ठन्तु वानराः सर्वे सायुधाः शैलपाणयः ॥ (३४।२)

राघवेण समादिष्टो नीलो हरिचमूपतिः । (३५।१)

शशास वानरानीकं यथावत् कपिकुञ्जरः ॥ (३५।२)

ततो गवाक्षः शरभो हनुमान् अङ्गदो नलः । (३६।१)

शैलशृङ्गाणि शैलाभा गृहीत्वा द्वारम् अभ्ययुः ॥ (३६।२)

ततो हरीणां तद् अनीकम् उग्रं रराज शैलोद्यतवृक्षहस्तम् । (३७।१)

गिरेः समीपानुगतं यथैव महन्महाम्भोधरजालम् उग्रम् ॥ (३७।२)