रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 8

514 of 606 · 52 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

हन्यमाने बले तस्मिन् पद्मनाभेन पृष्ठतः । (१।१)

hanyamāne bale tasmin padmanābhena pṛṣṭhataḥ |

1.2१.२

माल्यवान् संनिवृत्तो ऽथ वेलातिग इवार्णवः ॥ (१।२)

mālyavān saṃnivṛtto 'tha velātiga ivārṇavaḥ ||

2.1२.१

संरक्तनयनः कोपाच्चलन्मौलिर् निशाचरः । (२।१)

saṃraktanayanaḥ kopāccalanmaulir niśācaraḥ |

2.2२.२

पद्मनाभम् इदं प्राह वचनं परुषं तदा ॥ (२।२)

padmanābham idaṃ prāha vacanaṃ paruṣaṃ tadā ||

3.1३.१

नारायण न जानीषे क्षत्रधर्मं सनातनम् । (३।१)

nārāyaṇa na jānīṣe kṣatradharmaṃ sanātanam |

3.2३.२

अयुद्धमनसो भग्नान् यो ऽस्मान् हंसि यथेतरः ॥ (३।२)

ayuddhamanaso bhagnān yo 'smān haṃsi yathetaraḥ ||

4.1४.१

पराङ्मुखवधं पापं यः करोति सुरेश्वर । (४।१)

parāṅmukhavadhaṃ pāpaṃ yaḥ karoti sureśvara |

4.2४.२

स हन्ता न गतः स्वर्गं लभते पुण्यकर्मणाम् ॥ (४।२)

sa hantā na gataḥ svargaṃ labhate puṇyakarmaṇām ||

5.1५.१

युद्धश्रद्धाथ वा ते ऽस्ति शङ्खचक्रगदाधर । (५।१)

yuddhaśraddhātha vā te 'sti śaṅkhacakragadādhara |

5.2५.२

अहं स्थितो ऽस्मि पश्यामि बलं दर्शय यत् तव ॥ (५।२)

ahaṃ sthito 'smi paśyāmi balaṃ darśaya yat tava ||

6.1६.१

उवाच राक्षसेन्द्रं तं देवराजानुजो बली । (६।१)

uvāca rākṣasendraṃ taṃ devarājānujo balī |

6.2६.२

युष्मत्तो भयभीतानां देवानां वै मयाभयम् । (६।२)

yuṣmatto bhayabhītānāṃ devānāṃ vai mayābhayam |

6.3६.३

राक्षसोत्सादनं दत्तं तद् एतद् अनुपाल्यते ॥ (६।३)

rākṣasotsādanaṃ dattaṃ tad etad anupālyate ||

7.1७.१

प्राणैर् अपि प्रियं कार्यं देवानां हि सदा मया । (७।१)

prāṇair api priyaṃ kāryaṃ devānāṃ hi sadā mayā |

7.2७.२

सो ऽहं वो निहनिष्यामि रसातलगतान् अपि ॥ (७।२)

so 'haṃ vo nihaniṣyāmi rasātalagatān api ||

8.1८.१

देवम् एवं ब्रुवाणं तु रक्ताम्बुरुहलोचनम् । (८।१)

devam evaṃ bruvāṇaṃ tu raktāmburuhalocanam |

8.2८.२

शक्त्या बिभेद संक्रुद्धो राक्षसेन्द्रो ररास च ॥ (८।२)

śaktyā bibheda saṃkruddho rākṣasendro rarāsa ca ||

9.1९.१

माल्यवद्भुजनिर्मुक्ता शक्तिर् घण्टाकृतस्वना । (९।१)

mālyavadbhujanirmuktā śaktir ghaṇṭākṛtasvanā |

9.2९.२

हरेर् उरसि बभ्राज मेघस्थेव शतह्रदा ॥ (९।२)

harer urasi babhrāja meghastheva śatahradā ||

10.1१०.१

ततस्ताम् एव चोत्कृष्य शक्तिं शक्तिधरप्रियः । (१०।१)

tatastām eva cotkṛṣya śaktiṃ śaktidharapriyaḥ |

10.2१०.२

माल्यवन्तं समुद्दिश्य चिक्षेपाम्बुरुहेक्षणः ॥ (१०।२)

mālyavantaṃ samuddiśya cikṣepāmburuhekṣaṇaḥ ||

11.1११.१

स्कन्दोत्सृष्टेव सा शक्तिर् गोविन्दकरनिःसृता । (११।१)

skandotsṛṣṭeva sā śaktir govindakaraniḥsṛtā |

11.2११.२

काङ्क्षन्ती राक्षसं प्रायान्महोल्केवाञ्जनाचलम् ॥ (११।२)

kāṅkṣantī rākṣasaṃ prāyānmaholkevāñjanācalam ||

12.1१२.१

सा तस्योरसि विस्तीर्णे हारभासावभासिते । (१२।१)

sā tasyorasi vistīrṇe hārabhāsāvabhāsite |

12.2१२.२

अपतद् राक्षसेन्द्रस्य गिरिकूट इवाशनिः ॥ (१२।२)

apatad rākṣasendrasya girikūṭa ivāśaniḥ ||

13.1१३.१

तया भिन्नतनुत्राणाः प्राविशद् विपुलं तमः । (१३।१)

tayā bhinnatanutrāṇāḥ prāviśad vipulaṃ tamaḥ |

13.2१३.२

माल्यवान् पुनर् आश्वस्तस्तस्थौ गिरिर् इवाचलः ॥ (१३।२)

mālyavān punar āśvastastasthau girir ivācalaḥ ||

14.1१४.१

ततः कार्ष्णायसं शूलं कण्टकैर् बहुभिश्चितम् । (१४।१)

tataḥ kārṣṇāyasaṃ śūlaṃ kaṇṭakair bahubhiścitam |

14.2१४.२

प्रगृह्याभ्यहनद् देवं स्तनयोर् अन्तरे दृढम् ॥ (१४।२)

pragṛhyābhyahanad devaṃ stanayor antare dṛḍham ||

15.1१५.१

तथैव रणरक्तस्तु मुष्टिना वासवानुजम् । (१५।१)

tathaiva raṇaraktastu muṣṭinā vāsavānujam |

15.2१५.२

ताडयित्वा धनुर्मात्रम् अपक्रान्तो निशाचरः ॥ (१५।२)

tāḍayitvā dhanurmātram apakrānto niśācaraḥ ||

16.1१६.१

ततो ऽम्बरे महाञ् शब्दः साधु साध्विति चोत्थितः । (१६।१)

tato 'mbare mahāñ śabdaḥ sādhu sādhviti cotthitaḥ |

16.2१६.२

आहत्य राक्षसो विष्णुं गरुडं चाप्यताडयत् ॥ (१६।२)

āhatya rākṣaso viṣṇuṃ garuḍaṃ cāpyatāḍayat ||

17.1१७.१

वैनतेयस्ततः क्रुद्धः पक्षवातेन राक्षसं । (१७।१)

vainateyastataḥ kruddhaḥ pakṣavātena rākṣasaṃ |

17.2१७.२

व्यपोहद्बलवान् वायुः शुष्कपर्णचयं यथा ॥ (१७।२)

vyapohadbalavān vāyuḥ śuṣkaparṇacayaṃ yathā ||

18.1१८.१

द्विजेन्द्रपक्षवातेन द्रावितं दृश्य पूर्वजम् । (१८।१)

dvijendrapakṣavātena drāvitaṃ dṛśya pūrvajam |

18.2१८.२

सुमाली स्वबलैः सार्धं लङ्काम् अभिमुखो ययौ ॥ (१८।२)

sumālī svabalaiḥ sārdhaṃ laṅkām abhimukho yayau ||

19.1१९.१

पक्षवातबलोद्धूतो माल्यवान् अपि राक्षसः । (१९।१)

pakṣavātabaloddhūto mālyavān api rākṣasaḥ |

19.2१९.२

स्वबलेन समागम्य ययौ लङ्कां ह्रिया वृतः ॥ (१९।२)

svabalena samāgamya yayau laṅkāṃ hriyā vṛtaḥ ||

20.1२०.१

एवं ते राक्षसा राम हरिणा कमलेक्षण । (२०।१)

evaṃ te rākṣasā rāma hariṇā kamalekṣaṇa |

20.2२०.२

बहुशः संयुगे भग्ना हतप्रवरनायकाः ॥ (२०।२)

bahuśaḥ saṃyuge bhagnā hatapravaranāyakāḥ ||

21.1२१.१

अशक्नुवन्तस्ते विष्णुं प्रतियोद्धुं भयार्दिताः । (२१।१)

aśaknuvantaste viṣṇuṃ pratiyoddhuṃ bhayārditāḥ |

21.2२१.२

त्यक्त्वा लङ्कां गता वस्तुं पातालं सहपत्नयः ॥ (२१।२)

tyaktvā laṅkāṃ gatā vastuṃ pātālaṃ sahapatnayaḥ ||

22.1२२.१

सुमालिनं समासाद्य राक्षसं रघुनन्दन । (२२।१)

sumālinaṃ samāsādya rākṣasaṃ raghunandana |

22.2२२.२

स्थिताः प्रख्यातवीर्यास्ते वंशे सालकटंकटे ॥ (२२।२)

sthitāḥ prakhyātavīryāste vaṃśe sālakaṭaṃkaṭe ||

23.1२३.१

ये त्वया निहतास्ते वै पौलस्त्या नाम राक्षसाः । (२३।१)

ye tvayā nihatāste vai paulastyā nāma rākṣasāḥ |

23.2२३.२

सुमाली माल्यवान्माली ये च तेषां पुरःसराः । (२३।२)

sumālī mālyavānmālī ye ca teṣāṃ puraḥsarāḥ |

23.3२३.३

सर्व एते महाभाग रावणाद् बलवत्तराः ॥ (२३।३)

sarva ete mahābhāga rāvaṇād balavattarāḥ ||

24.1२४.१

न चान्यो रक्षसां हन्ता सुरेष्वपि पुरंजय । (२४।१)

na cānyo rakṣasāṃ hantā sureṣvapi puraṃjaya |

24.2२४.२

ऋते नारायणं देवं शङ्खचक्रगदाधरम् ॥ (२४।२)

ṛte nārāyaṇaṃ devaṃ śaṅkhacakragadādharam ||

25.1२५.१

भवान्नारायणो देवश्चतुर्बाहुः सनातनः । (२५।१)

bhavānnārāyaṇo devaścaturbāhuḥ sanātanaḥ |

25.2२५.२

राक्षसान् हन्तुम् उत्पन्नो ऽजेयः प्रभुर् अव्ययः ॥ (२५।२)

rākṣasān hantum utpanno 'jeyaḥ prabhur avyayaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 8

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit