रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 67

573 of 606 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामस्याक्लिष्टकर्मणः । (१।१)

tasya tadvacanaṃ śrutvā rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |

1.2१.२

अवाक्शिरास्तथाभूतो वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥ (१।२)

avākśirāstathābhūto vākyam etad uvāca ha ||

2.1२.१

शूद्रयोन्यां प्रसूतो ऽस्मि तप उग्रं समास्थितः । (२।१)

śūdrayonyāṃ prasūto 'smi tapa ugraṃ samāsthitaḥ |

2.2२.२

देवत्वं प्रार्थये राम सशरीरो महायशः ॥ (२।२)

devatvaṃ prārthaye rāma saśarīro mahāyaśaḥ ||

3.1३.१

न मिथ्याहं वदे राजन् देवलोकजिगीषया । (३।१)

na mithyāhaṃ vade rājan devalokajigīṣayā |

3.2३.२

शूद्रं मां विद्धि काकुत्स्थ शम्बूकं नाम नामतः ॥ (३।२)

śūdraṃ māṃ viddhi kākutstha śambūkaṃ nāma nāmataḥ ||

4.1४.१

भाषतस्तस्य शूद्रस्य खड्गं सुरुचिरप्रभम् । (४।१)

bhāṣatastasya śūdrasya khaḍgaṃ suruciraprabham |

4.2४.२

निष्कृष्य कोशाद् विमलं शिरश्चिछेद राघवः ॥ (४।२)

niṣkṛṣya kośād vimalaṃ śiraścicheda rāghavaḥ ||

5.1५.१

तस्मिन्मुहूर्ते बालो ऽसौ जीवेन समयुज्यत ॥ (५।१)

tasminmuhūrte bālo 'sau jīvena samayujyata ||

6.1६.१

ततो ऽगस्त्याश्रमपदं रामः कमललोचनः । (६।१)

tato 'gastyāśramapadaṃ rāmaḥ kamalalocanaḥ |

6.2६.२

स गत्वा विनयेनैव तं नत्वा मुमुदे सुखी ॥ (६।२)

sa gatvā vinayenaiva taṃ natvā mumude sukhī ||

7.1७.१

सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तम् इव तेजसा । (७।१)

so 'bhivādya mahātmānaṃ jvalantam iva tejasā |

7.2७.२

आतिथ्यं परमं प्राप्य निषसाद नराधिपः ॥ (७।२)

ātithyaṃ paramaṃ prāpya niṣasāda narādhipaḥ ||

8.1८.१

तम् उवाच महातेजाः कुम्भयोनिर् महातपाः । (८।१)

tam uvāca mahātejāḥ kumbhayonir mahātapāḥ |

8.2८.२

स्वागतं ते नरश्रेष्ठ दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि राघव ॥ (८।२)

svāgataṃ te naraśreṣṭha diṣṭyā prāpto 'si rāghava ||

9.1९.१

त्वं मे बहुमतो राम गुणैर् बहुभिर् उत्तमैः । (९।१)

tvaṃ me bahumato rāma guṇair bahubhir uttamaiḥ |

9.2९.२

अतिथिः पूजनीयश्च मम राजन् हृदि स्थितः ॥ (९।२)

atithiḥ pūjanīyaśca mama rājan hṛdi sthitaḥ ||

10.1१०.१

सुरा हि कथयन्ति त्वाम् आगतं शूद्रघातिनम् । (१०।१)

surā hi kathayanti tvām āgataṃ śūdraghātinam |

10.2१०.२

ब्राह्मणस्य तु धर्मेण त्वया जीवापितः सुतः ॥ (१०।२)

brāhmaṇasya tu dharmeṇa tvayā jīvāpitaḥ sutaḥ ||

11.1११.१

उष्यतां चेह रजनीं सकाशे मम राघव । (११।१)

uṣyatāṃ ceha rajanīṃ sakāśe mama rāghava |

11.2११.२

प्रभाते पुष्पकेण त्वं गन्ता स्वपुरम् एव हि ॥ (११।२)

prabhāte puṣpakeṇa tvaṃ gantā svapuram eva hi ||

12.1१२.१

इदं चाभरणं सौम्य निर्मितं विश्वकर्मणा । (१२।१)

idaṃ cābharaṇaṃ saumya nirmitaṃ viśvakarmaṇā |

12.2१२.२

दिव्यं दिव्येन वपुषा दीप्यमानं स्वतेजसा । (१२।२)

divyaṃ divyena vapuṣā dīpyamānaṃ svatejasā |

12.3१२.३

प्रतिगृह्णीष्व काकुत्स्थ मत्प्रियं कुरु राघव ॥ (१२।३)

pratigṛhṇīṣva kākutstha matpriyaṃ kuru rāghava ||

13.1१३.१

दत्तस्य हि पुनर् दानं सुमहत् फलम् उच्यते । (१३।१)

dattasya hi punar dānaṃ sumahat phalam ucyate |

13.2१३.२

तस्मात् प्रदास्ये विधिवत् तत् प्रतीच्छ नरर्षभ ॥ (१३।२)

tasmāt pradāsye vidhivat tat pratīccha nararṣabha ||

14.1१४.१

तद् रामः प्रतिजग्राह मुनेस्तस्य महात्मनः । (१४।१)

tad rāmaḥ pratijagrāha munestasya mahātmanaḥ |

14.2१४.२

दिव्यम् आभरणं चित्रं प्रदीप्तम् इव भास्करम् ॥ (१४।२)

divyam ābharaṇaṃ citraṃ pradīptam iva bhāskaram ||

15.1१५.१

प्रतिगृह्य ततो रामस्तद् आभरणम् उत्तमम् । (१५।१)

pratigṛhya tato rāmastad ābharaṇam uttamam |

15.2१५.२

आगमं तस्य दिव्यस्य प्रष्टुम् एवोपचक्रमे ॥ (१५।२)

āgamaṃ tasya divyasya praṣṭum evopacakrame ||

16.1१६.१

अत्यद्भुतम् इदं ब्रह्मन् वपुषा युक्तम् उत्तमम् । (१६।१)

atyadbhutam idaṃ brahman vapuṣā yuktam uttamam |

16.2१६.२

कथं भगवता प्राप्तं कुतो वा केन वाहृतम् ॥ (१६।२)

kathaṃ bhagavatā prāptaṃ kuto vā kena vāhṛtam ||

17.1१७.१

कुतूहलतया ब्रह्मन् पृच्छामि त्वां महायशः । (१७।१)

kutūhalatayā brahman pṛcchāmi tvāṃ mahāyaśaḥ |

17.2१७.२

आश्चर्याणां बहूनां हि निधिः परमको भवान् ॥ (१७।२)

āścaryāṇāṃ bahūnāṃ hi nidhiḥ paramako bhavān ||

18.1१८.१

एवं ब्रुवति काकुत्स्थे मुनिर् वाक्यम् अथाब्रवीत् । (१८।१)

evaṃ bruvati kākutsthe munir vākyam athābravīt |

18.2१८.२

शृणु राम यथावृत्तं पुरा त्रेतायुगे गते ॥ (१८।२)

śṛṇu rāma yathāvṛttaṃ purā tretāyuge gate ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 67

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit