रामायणRāmāyaṇa

Rām, 3, 27

214 of 606 · 62 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

निहतं दूषणं दृष्ट्वा रणे त्रिशिरसा सह । (१।१)

nihataṃ dūṣaṇaṃ dṛṣṭvā raṇe triśirasā saha |

1.2१.२

खरस्याप्य् अभवत् त्रासो दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम् ॥ (१।२)

kharasyāpy abhavat trāso dṛṣṭvā rāmasya vikramam ||

2.1२.१

स दृष्ट्वा राक्षसं सैन्यम् अविषह्यं महाबलम् । (२।१)

sa dṛṣṭvā rākṣasaṃ sainyam aviṣahyaṃ mahābalam |

2.2२.२

हतम् एकेन रामेण दूषणस् त्रिशिरा अपि ॥ (२।२)

hatam ekena rāmeṇa dūṣaṇas triśirā api ||

3.1३.१

तद् बलं हतभूयिष्ठं विमनाः प्रेक्ष्य राक्षसः । (३।१)

tad balaṃ hatabhūyiṣṭhaṃ vimanāḥ prekṣya rākṣasaḥ |

3.2३.२

आससाद खरो रामं नमुचिर् वासवं यथा ॥ (३।२)

āsasāda kharo rāmaṃ namucir vāsavaṃ yathā ||

4.1४.१

विकृष्य बलवच्चापं नाराचान् रक्तभोजनान् । (४।१)

vikṛṣya balavaccāpaṃ nārācān raktabhojanān |

4.2४.२

खरश् चिक्षेप रामाय क्रुद्धान् आशीविषान् इव ॥ (४।२)

kharaś cikṣepa rāmāya kruddhān āśīviṣān iva ||

5.1५.१

ज्यां विधुन्वन् सुबहुशः शिक्षयास्त्राणि दर्शयन् । (५।१)

jyāṃ vidhunvan subahuśaḥ śikṣayāstrāṇi darśayan |

5.2५.२

चचार समरे मार्गाञ् शरै रथगतः खरः ॥ (५।२)

cacāra samare mārgāñ śarai rathagataḥ kharaḥ ||

6.1६.१

स सर्वाश् च दिशो बाणैः प्रदिशश् च महारथः । (६।१)

sa sarvāś ca diśo bāṇaiḥ pradiśaś ca mahārathaḥ |

6.2६.२

पूरयामास तं दृष्ट्वा रामो ऽपि सुमहद् धनुः ॥ (६।२)

pūrayāmāsa taṃ dṛṣṭvā rāmo 'pi sumahad dhanuḥ ||

7.1७.१

स सायकैर् दुर्विषहैः सस्फुलिङ्गैर् इवाग्निभिः । (७।१)

sa sāyakair durviṣahaiḥ sasphuliṅgair ivāgnibhiḥ |

7.2७.२

नभश् चकाराविवरं पर्जन्य इव वृष्टिभिः ॥ (७।२)

nabhaś cakārāvivaraṃ parjanya iva vṛṣṭibhiḥ ||

8.1८.१

तद् बभूव शितैर् बाणैः खररामविसर्जितैः । (८।१)

tad babhūva śitair bāṇaiḥ khararāmavisarjitaiḥ |

8.2८.२

पर्याकाशम् अनाकाशं सर्वतः शरसंकुलम् ॥ (८।२)

paryākāśam anākāśaṃ sarvataḥ śarasaṃkulam ||

9.1९.१

शरजालावृतः सूर्यो न तदा स्म प्रकाशते । (९।१)

śarajālāvṛtaḥ sūryo na tadā sma prakāśate |

9.2९.२

अन्योन्यवधसंरम्भाद् उभयोः सम्प्रयुध्यतोः ॥ (९।२)

anyonyavadhasaṃrambhād ubhayoḥ samprayudhyatoḥ ||

10.1१०.१

ततो नालीकनाराचैस् तीक्ष्णाग्रैश् च विकर्णिभिः । (१०।१)

tato nālīkanārācais tīkṣṇāgraiś ca vikarṇibhiḥ |

10.2१०.२

आजघान रणे रामं तोत्रैर् इव महाद्विपम् ॥ (१०।२)

ājaghāna raṇe rāmaṃ totrair iva mahādvipam ||

11.1११.१

तं रथस्थं धनुष्पाणिं राक्षसं पर्यवस्थितम् । (११।१)

taṃ rathasthaṃ dhanuṣpāṇiṃ rākṣasaṃ paryavasthitam |

11.2११.२

ददृशुः सर्वभूतानि पाशहस्तम् इवान्तकम् ॥ (११।२)

dadṛśuḥ sarvabhūtāni pāśahastam ivāntakam ||

12.1१२.१

तं सिंहम् इव विक्रान्तं सिंहविक्रान्तगामिनम् । (१२।१)

taṃ siṃham iva vikrāntaṃ siṃhavikrāntagāminam |

12.2१२.२

दृष्ट्वा नोद्विजते रामः सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ (१२।२)

dṛṣṭvā nodvijate rāmaḥ siṃhaḥ kṣudramṛgaṃ yathā ||

13.1१३.१

ततः सूर्यनिकाशेन रथेन महता खरः । (१३।१)

tataḥ sūryanikāśena rathena mahatā kharaḥ |

13.2१३.२

आससाद रणे रामं पतंग इव पावकम् ॥ (१३।२)

āsasāda raṇe rāmaṃ pataṃga iva pāvakam ||

14.1१४.१

ततो ऽस्य सशरं चापं मुष्टिदेशे महात्मनः । (१४।१)

tato 'sya saśaraṃ cāpaṃ muṣṭideśe mahātmanaḥ |

14.2१४.२

खरश् चिछेद रामस्य दर्शयन् पाणिलाघवम् ॥ (१४।२)

kharaś cicheda rāmasya darśayan pāṇilāghavam ||

15.1१५.१

स पुनस् त्व् अपरान् सप्त शरान् आदाय वर्मणि । (१५।१)

sa punas tv aparān sapta śarān ādāya varmaṇi |

15.2१५.२

निजघान रणे क्रुद्धः शक्राशनिसमप्रभान् ॥ (१५।२)

nijaghāna raṇe kruddhaḥ śakrāśanisamaprabhān ||

16.1१६.१

ततस् तत् प्रहतं बाणैः खरमुक्तैः सुपर्वभिः । (१६।१)

tatas tat prahataṃ bāṇaiḥ kharamuktaiḥ suparvabhiḥ |

16.2१६.२

पपात कवचं भूमौ रामस्यादित्यवर्चसः ॥ (१६।२)

papāta kavacaṃ bhūmau rāmasyādityavarcasaḥ ||

17.1१७.१

स शरैर् अर्पितः क्रुद्धः सर्वगात्रेषु राघवः । (१७।१)

sa śarair arpitaḥ kruddhaḥ sarvagātreṣu rāghavaḥ |

17.2१७.२

रराज समरे रामो विधूमो ऽग्निर् इव ज्वलन् ॥ (१७।२)

rarāja samare rāmo vidhūmo 'gnir iva jvalan ||

18.1१८.१

ततो गम्भीरनिर्ह्रादं रामः शत्रुनिबर्हणः । (१८।१)

tato gambhīranirhrādaṃ rāmaḥ śatrunibarhaṇaḥ |

18.2१८.२

चकारान्ताय स रिपोः सज्यम् अन्यन् महद् धनुः ॥ (१८।२)

cakārāntāya sa ripoḥ sajyam anyan mahad dhanuḥ ||

19.1१९.१

सुमहद् वैष्णवं यत् तद् अतिसृष्टं महर्षिणा । (१९।१)

sumahad vaiṣṇavaṃ yat tad atisṛṣṭaṃ maharṣiṇā |

19.2१९.२

वरं तद् धनुर् उद्यम्य खरं समभिधावत ॥ (१९।२)

varaṃ tad dhanur udyamya kharaṃ samabhidhāvata ||

20.1२०.१

ततः कनकपुङ्खैस् तु शरैः संनतपर्वभिः । (२०।१)

tataḥ kanakapuṅkhais tu śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ |

20.2२०.२

चिछेद रामः संक्रुद्धः खरस्य समरे ध्वजम् ॥ (२०।२)

cicheda rāmaḥ saṃkruddhaḥ kharasya samare dhvajam ||

21.1२१.१

स दर्शनीयो बहुधा विच्छिन्नः काञ्चनो ध्वजः । (२१।१)

sa darśanīyo bahudhā vicchinnaḥ kāñcano dhvajaḥ |

21.2२१.२

जगाम धरणीं सूर्यो देवतानाम् इवाज्ञया ॥ (२१।२)

jagāma dharaṇīṃ sūryo devatānām ivājñayā ||

22.1२२.१

तं चतुर्भिः खरः क्रुद्धो रामं गात्रेषु मार्गणैः । (२२।१)

taṃ caturbhiḥ kharaḥ kruddho rāmaṃ gātreṣu mārgaṇaiḥ |

22.2२२.२

विव्याध हृदि मर्मज्ञो मातंगम् इव तोमरैः ॥ (२२।२)

vivyādha hṛdi marmajño mātaṃgam iva tomaraiḥ ||

23.1२३.१

स रामो बहुभिर् बाणैः खरकार्मुकनिःसृतैः । (२३।१)

sa rāmo bahubhir bāṇaiḥ kharakārmukaniḥsṛtaiḥ |

23.2२३.२

विद्धो रुधिरसिक्ताङ्गो बभूव रुषितो भृशम् ॥ (२३।२)

viddho rudhirasiktāṅgo babhūva ruṣito bhṛśam ||

24.1२४.१

स धनुर् धन्विनां श्रेष्ठः प्रगृह्य परमाहवे । (२४।१)

sa dhanur dhanvināṃ śreṣṭhaḥ pragṛhya paramāhave |

24.2२४.२

मुमोच परमेष्वासः षट् शरान् अभिलक्षितान् ॥ (२४।२)

mumoca parameṣvāsaḥ ṣaṭ śarān abhilakṣitān ||

25.1२५.१

शिरस्य् एकेन बाणेन द्वाभ्यां बाह्वोर् अथार्पयत् । (२५।१)

śirasy ekena bāṇena dvābhyāṃ bāhvor athārpayat |

25.2२५.२

त्रिभिश् चन्द्रार्धवक्त्रैश् च वक्षस्य् अभिजघान ह ॥ (२५।२)

tribhiś candrārdhavaktraiś ca vakṣasy abhijaghāna ha ||

26.1२६.१

ततः पश्चान् महातेजा नाराचान् भास्करोपमान् । (२६।१)

tataḥ paścān mahātejā nārācān bhāskaropamān |

26.2२६.२

जिघांसू राक्षसं क्रुद्धस् त्रयोदश शिलाशितान् ॥ (२६।२)

jighāṃsū rākṣasaṃ kruddhas trayodaśa śilāśitān ||

27.1२७.१

ततो ऽस्य युगम् एकेन चतुर्भिश् चतुरो हयान् । (२७।१)

tato 'sya yugam ekena caturbhiś caturo hayān |

27.2२७.२

षष्ठेन च शिरः संख्ये चिछेद खरसारथेः ॥ (२७।२)

ṣaṣṭhena ca śiraḥ saṃkhye cicheda kharasāratheḥ ||

28.1२८.१

त्रिभिस् त्रिवेणुं बलवान् द्वाभ्याम् अक्षं महाबलः । (२८।१)

tribhis triveṇuṃ balavān dvābhyām akṣaṃ mahābalaḥ |

28.2२८.२

द्वादशेन तु बाणेन खरस्य सशरं धनुः । (२८।२)

dvādaśena tu bāṇena kharasya saśaraṃ dhanuḥ |

28.3२८.३

छित्त्वा वज्रनिकाशेन राघवः प्रहसन्न् इव । (२८।३)

chittvā vajranikāśena rāghavaḥ prahasann iva |

28.4२८.४

त्रयोदशेनेन्द्रसमो बिभेद समरे खरम् ॥ (२८।४)

trayodaśenendrasamo bibheda samare kharam ||

29.1२९.१

प्रभग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः । (२९।१)

prabhagnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ |

29.2२९.२

गदापाणिर् अवप्लुत्य तस्थौ भूमौ खरस् तदा ॥ (२९।२)

gadāpāṇir avaplutya tasthau bhūmau kharas tadā ||

30.1३०.१

तत् कर्म रामस्य महारथस्य समेत्य देवाश् च महर्षयश् च । (३०।१)

tat karma rāmasya mahārathasya sametya devāś ca maharṣayaś ca |

30.2३०.२

अपूजयन् प्राञ्जलयः प्रहृष्टास् तदा विमानाग्रगताः समेताः ॥ (३०।२)

apūjayan prāñjalayaḥ prahṛṣṭās tadā vimānāgragatāḥ sametāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 3, 27

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit