गतासुं वालिनं दृष्ट्वा राघवस् तदनन्तरम् । (१।१)

अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवं शत्रुतापनः ॥ (१।२)

न शोकपरितापेन श्रेयसा युज्यते मृतः । (२।१)

यद् अत्रानन्तरं कार्यं तत् समाधातुम् अर्हथ ॥ (२।२)

लोकवृत्तम् अनुष्ठेयं कृतं वो बाष्पमोक्षणम् । (३।१)

न कालाद् उत्तरं किंचित् कर्म शक्यम् उपासितुम् ॥ (३।२)

नियतिः कारणं लोके नियतिः कर्मसाधनम् । (४।१)

नियतिः सर्वभूतानां नियोगेष्व् इह कारणम् ॥ (४।२)

न कर्ता कस्यचित् कश्चिन् नियोगे चापि नेश्वरः । (५।१)

स्वभावे वर्तते लोकस् तस्य कालः परायणम् ॥ (५।२)

न कालः कालम् अत्येति न कालः परिहीयते । (६।१)

स्वभावं वा समासाद्य न कश्चिद् अतिवर्तते ॥ (६।२)

न कालस्यास्ति बन्धुत्वं न हेतुर् न पराक्रमः । (७।१)

न मित्रज्ञातिसम्बन्धः कारणं नात्मनो वशः ॥ (७।२)

किं तु कालपरीणामो द्रष्टव्यः साधु पश्यता । (८।१)

धर्मश् चार्थश् च कामश् च कालक्रमसमाहिताः ॥ (८।२)

इतः स्वां प्रकृतिं वाली गतः प्राप्तः क्रियाफलम् । (९।१)

धर्मार्थकामसंयोगैः पवित्रं प्लवगेश्वर ॥ (९।२)

स्वधर्मस्य च संयोगाज् जितस् तेन महात्मना । (१०।१)

स्वर्गः परिगृहीतश् च प्राणान् अपरिरक्षता ॥ (१०।२)

एषा वै नियतिः श्रेष्ठा यां गतो हरियूथपः । (११।१)

तद् अलं परितापेन प्राप्तकालम् उपास्यताम् ॥ (११।२)

वचनान्ते तु रामस्य लक्ष्मणः परवीरहा । (१२।१)

अवदत् प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवं गतचेतसम् ॥ (१२।२)

कुरु त्वम् अस्य सुग्रीव प्रेतकार्यम् अनन्तरम् । (१३।१)

ताराङ्गदाभ्यां सहितो वालिनो दहनं प्रति ॥ (१३।२)

समाज्ञापय काष्ठानि शुष्काणि च बहूनि च । (१४।१)

चन्दनानि च दिव्यानि वालिसंस्कारकारणात् ॥ (१४।२)

समाश्वासय चैनं त्वम् अङ्गदं दीनचेतसम् । (१५।१)

मा भूर् बालिशबुद्धिस् त्वं त्वदधीनम् इदं पुरम् ॥ (१५।२)

अङ्गदस् त्व् आनयेन् माल्यं वस्त्राणि विविधानि च । (१६।१)

घृतं तैलम् अथो गन्धान् यच् चात्र समनन्तरम् ॥ (१६।२)

त्वं तार शिबिकां शीघ्रम् आदायागच्छ सम्भ्रमात् । (१७।१)

त्वरा गुणवती युक्ता ह्य् अस्मिन् काले विशेषतः ॥ (१७।२)

सज्जीभवन्तु प्लवगाः शिबिकावाहनोचिताः । (१८।१)

समर्था बलिनश् चैव निर्हरिष्यन्ति वालिनम् ॥ (१८।२)

एवम् उक्त्वा तु सुग्रीवं सुमित्रानन्दवर्धनः । (१९।१)

तस्थौ भ्रातृसमीपस्थो लक्ष्मणः परवीरहा ॥ (१९।२)

लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा तारः संभ्रान्तमानसः । (२०।१)

प्रविवेश गुहां शीघ्रं शिबिकासक्तमानसः ॥ (२०।२)

आदाय शिबिकां तारः स तु पर्यापतत् पुनः । (२१।१)

वानरैर् उह्यमानां तां शूरैर् उद्वहनोचितैः ॥ (२१।२)

ततो वालिनम् उद्यम्य सुग्रीवः शिबिकां तदा । (२२।१)

आरोपयत विक्रोशन्न् अङ्गदेन सहैव तु ॥ (२२।२)

आरोप्य शिबिकां चैव वालिनं गतजीवितम् । (२३।१)

अलंकारैश् च विविधैर् माल्यैर् वस्त्रैश् च भूषितम् ॥ (२३।२)

आज्ञापयत् तदा राजा सुग्रीवः प्लवगेश्वरः । (२४।१)

और्ध्वदेहिकम् आर्यस्य क्रियताम् अनुरूपतः ॥ (२४।२)

विश्राणयन्तो रत्नानि विविधानि बहूनि च । (२५।१)

अग्रतः प्लवगा यान्तु शिबिका तदनन्तरम् ॥ (२५।२)

राज्ञाम् ऋद्धिविशेषा हि दृश्यन्ते भुवि यादृशाः । (२६।१)

तादृशं वालिनः क्षिप्रं प्राकुर्वन्न् और्ध्वदेहिकम् ॥ (२६।२)

अङ्गदम् परिगृह्याशु तारप्रभृतयस् तथा । (२७।१)

क्रोशन्तः प्रययुः सर्वे वानरा हतबान्धवाः ॥ (२७।२)

ताराप्रभृतयः सर्वा वानर्यो हतयूथपाः । (२८।१)

अनुजग्मुर् हि भर्तारं क्रोशन्त्यः करुणस्वनाः ॥ (२८।२)

तासां रुदितशब्देन वानरीणां वनान्तरे । (२९।१)

वनानि गिरयः सर्वे विक्रोशन्तीव सर्वतः ॥ (२९।२)

पुलिने गिरिनद्यास् तु विविक्ते जलसंवृते । (३०।१)

चितां चक्रुः सुबहवो वानरा वनचारिणः ॥ (३०।२)

अवरोप्य ततः स्कन्धाच् छिबिकां वहनोचिताः । (३१।१)

तस्थुर् एकान्तम् आश्रित्य सर्वे शोकसमन्विताः ॥ (३१।२)

ततस् तारा पतिं दृष्ट्वा शिबिकातलशायिनम् । (३२।१)

आरोप्याङ्के शिरस् तस्य विललाप सुदुःखिता ॥ (३२।२)

जनं च पश्यसीमं त्वं कस्माच् छोकाभिपीडितम् । (३३।१)

प्रहृष्टम् इव ते वक्त्रं गतासोर् अपि मानद । (३३।२)

अस्तार्कसमवर्णं च लक्ष्यते जीवतो यथा ॥ (३३।३)

एष त्वां रामरूपेण कालः कर्षति वानर । (३४।१)

येन स्म विधवाः सर्वाः कृता एकेषुणा रणे ॥ (३४।२)

इमास् तास् तव राजेन्द्रवानर्यो वल्लभाः सदा । (३५।१)

पादैर् विकृष्टम् अध्वानम् आगताः किं न बुध्यसे ॥ (३५।२)

तवेष्टा ननु नामैता भार्याश् चन्द्रनिभाननाः । (३६।१)

इदानीं नेक्षसे कस्मात् सुग्रीवं प्लवगेश्वरम् ॥ (३६।२)

एते हि सचिवा राजंस् तारप्रभृतयस् तव । (३७।१)

पुरवासिजनश् चायं परिवार्यासते ऽनघ ॥ (३७।२)

विसर्जयैनान् प्रबलान् यथोचितम् अरिंदम । (३८।१)

ततः क्रीडामहे सर्वा वनेषु मदिरोत्कटाः ॥ (३८।२)

एवं विलपतीं तारां पतिशोकपरिप्लुताम् । (३९।१)

उत्थापयन्ति स्म तदा वानर्यः शोककर्शिताः ॥ (३९।२)

सुग्रीवेण ततः सार्धम् अङ्गदः पितरं रुदन् । (४०।१)

चिताम् आरोपयामास शोकेनाभिहतेन्द्रियः ॥ (४०।२)

ततो ऽग्निं विधिवद् दत्त्वा सो ऽपसव्यं चकार ह । (४१।१)

पितरं दीर्घम् अध्वानं प्रस्थितं व्याकुलेन्द्रियः ॥ (४१।२)

संस्कृत्य वालिनं ते तु विधिपूर्वं प्लवंगमाः । (४२।१)

आजग्मुर् उदकं कर्तुं नदीं शीतजलां शुभाम् ॥ (४२।२)

ततस् ते सहितास् तत्र अङ्गदं स्थाप्य चाग्रतः । (४३।१)

सुग्रीवतारासहिताः सिषिचुर् वालिने जलम् ॥ (४३।२)

सुग्रीवेणैव दीनेन दीनो भूत्वा महाबलः । (४४।१)

समानशोकः काकुत्स्थः प्रेतकार्याण्य् अकारयत् ॥ (४४।२)