दृष्ट्वाश्रमपदं शून्यं रामो दशरथात्मजः । (१।१)

रहितां पर्णशालां च विध्वस्तान्य् आसनानि च ॥ (१।२)

अदृष्ट्वा तत्र वैदेहीं संनिरीक्ष्य च सर्वशः । (२।१)

उवाच रामः प्राक्रुश्य प्रगृह्य रुचिरौ भुजौ ॥ (२।२)

क्व नु लक्ष्मण वैदेही कं वा देशम् इतो गता । (३।१)

केनाहृता वा सौमित्रे भक्षिता केन वा प्रिया ॥ (३।२)

वृक्षेणाच्छाद्य यदि मां सीते हसितुम् इच्छसि । (४।१)

अलं ते हसितेनाद्य मां भजस्व सुदुःखितम् ॥ (४।२)

यैः सह क्रीडसे सीते विश्वस्तैर् मृगपोतकैः । (५।१)

एते हीनास् त्वया सौम्ये ध्यायन्त्य् अस्राविलेक्षणाः ॥ (५।२)

मृतं शोकेन महता सीताहरणजेन माम् । (६।१)

परलोके महाराजो नूनं द्रक्ष्यति मे पिता ॥ (६।२)

कथं प्रतिज्ञां संश्रुत्य मया त्वम् अभियोजितः । (७।१)

अपूरयित्वा तं कालं मत्सकाशम् इहागतः ॥ (७।२)

कामवृत्तम् अनार्यं मां मृषावादिनम् एव च । (८।१)

धिक् त्वाम् इति परे लोके व्यक्तं वक्ष्यति मे पिता ॥ (८।२)

विवशं शोकसंतप्तं दीनं भग्नमनोरथम् । (९।१)

माम् इहोत्सृज्य करुणं कीर्तिर् नरम् इवानृजुम् ॥ (९।२)

क्व गच्छसि वरारोहे माम् उत्सृज्य सुमध्यमे । (१०।१)

त्वया विरहितश् चाहं मोक्ष्ये जीवितम् आत्मनः ॥ (१०।२)

इतीव विलपन् रामः सीतादर्शनलालसः । (११।१)

न ददर्श सुदुःखार्तो राघवो जनकात्मजाम् ॥ (११।२)

अनासादयमानं तं सीतां दशरथात्मजम् । (१२।१)

पङ्कम् आसाद्य विपुलं सीदन्तम् इव कुञ्जरम् । (१२।२)

लक्ष्मणो रामम् अत्यर्थम् उवाच हितकाम्यया ॥ (१२।३)

मा विषादं महाबाहो कुरु यत्नं मया सह । (१३।१)

इदं च हि वनं शूर बहुकन्दरशोभितम् ॥ (१३।२)

प्रियकाननसंचारा वनोन्मत्ता च मैथिली । (१४।१)

सा वनं वा प्रविष्टा स्यान् नलिनीं वा सुपुष्पिताम् ॥ (१४।२)

सरितं वापि सम्प्राप्ता मीनवञ्जुलसेविताम् । (१५।१)

वित्रासयितुकामा वा लीना स्यात् कानने क्वचित् । (१५।२)

जिज्ञासमाना वैदेही त्वां मां च पुरुषर्षभ ॥ (१५।३)

तस्या ह्य् अन्वेषणे श्रीमन् क्षिप्रम् एव यतावहे । (१६।१)

वनं सर्वं विचिनुवो यत्र सा जनकात्मजा । (१६।२)

मन्यसे यदि काकुत्स्थ मा स्म शोके मनः कृथाः ॥ (१६।३)

एवम् उक्तस् तु सौहार्दाल्लक्ष्मणेन समाहितः । (१७।१)

सह सौमित्रिणा रामो विचेतुम् उपचक्रमे । (१७।२)

तौ वनानि गिरींश् चैव सरितश् च सरांसि च ॥ (१७।३)

निखिलेन विचिन्वन्तौ सीतां दशरथात्मजौ । (१८।१)

तस्य शैलस्य सानूनि गुहाश् च शिखराणि च ॥ (१८।२)

निखिलेन विचिन्वन्तौ नैव ताम् अभिजग्मतुः । (१९।१)

विचित्य सर्वतः शैलं रामो लक्ष्मणम् अब्रवीत् ॥ (१९।२)

नेह पश्यामि सौमित्रे वैदेहीं पर्वते शुभे । (२०।१)

ततो दुःखाभिसंतप्तो लक्ष्मणो वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (२०।२)

विचरन् दण्डकारण्यं भ्रातरं दीप्ततेजसम् । (२१।१)

प्राप्स्यसि त्वं महाप्राज्ञ मैथिलीं जनकात्मजाम् ॥ (२१।२)

यथा विष्णुर् महाबाहुर् बलिं बद्ध्वा महीम् इमाम् । (२२।१)

एवम् उक्तस् तु वीरेण लक्ष्मणेन स राघवः ॥ (२२।२)

उवाच दीनया वाचा दुःखाभिहतचेतनः । (२३।१)

वनं सर्वं सुविचितं पद्मिन्यः फुल्लपङ्कजाः ॥ (२३।२)

गिरिश् चायं महाप्राज्ञ बहुकन्दरनिर्झरः । (२४।१)

न हि पश्यामि वैदेहीं प्राणेभ्यो ऽपि गरीयसीम् ॥ (२४।२)

एवं स विलपन् रामः सीताहरणकर्शितः । (२५।१)

दीनः शोकसमाविष्टो मुहूर्तं विह्वलो ऽभवत् ॥ (२५।२)

स विह्वलितसर्वाङ्गो गतबुद्धिर् विचेतनः । (२६।१)

विषसादातुरो दीनो निःश्वस्याशीतम् आयतम् ॥ (२६।२)

बहुशः स तु निःश्वस्य रामो राजीवलोचनः । (२७।१)

हा प्रियेति विचुक्रोश बहुशो बाष्पगद्गदः ॥ (२७।२)

तं सान्त्वयामास ततो लक्ष्मणः प्रियबान्धवः । (२८।१)

बहुप्रकारं धर्मज्ञः प्रश्रितः प्रश्रिताञ्जलिः ॥ (२८।२)

अनादृत्य तु तद् वाक्यं लक्ष्मणौष्ठपुटच्युतम् । (२९।१)

अपश्यंस् तां प्रियां सीतां प्राक्रोशत् स पुनः पुनः ॥ (२९।२)