रामायणRāmāyaṇa

Rām, 2, 59

135 of 606 · 28 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथ रात्र्यां व्यतीतायां प्रातर् एवापरे ऽहनि । (१।१)

atha rātryāṃ vyatītāyāṃ prātar evāpare 'hani |

1.2१.२

बन्दिनः पर्युपातिष्ठंस् तत् पार्थिवनिवेशनम् ॥ (१।२)

bandinaḥ paryupātiṣṭhaṃs tat pārthivaniveśanam ||

2.1२.१

ततः शुचिसमाचाराः पर्युपस्थानकोविदाः । (२।१)

tataḥ śucisamācārāḥ paryupasthānakovidāḥ |

2.2२.२

स्त्रीवर्षवरभूयिष्ठा उपतस्थुर् यथापुरम् ॥ (२।२)

strīvarṣavarabhūyiṣṭhā upatasthur yathāpuram ||

3.1३.१

हरिचन्दनसंपृक्तम् उदकं काञ्चनैर् घटैः । (३।१)

haricandanasaṃpṛktam udakaṃ kāñcanair ghaṭaiḥ |

3.2३.२

आनिन्युः स्नानशिक्षाज्ञा यथाकालं यथाविधि ॥ (३।२)

āninyuḥ snānaśikṣājñā yathākālaṃ yathāvidhi ||

4.1४.१

मङ्गलालम्भनीयानि प्राशनीयान् उपस्करान् । (४।१)

maṅgalālambhanīyāni prāśanīyān upaskarān |

4.2४.२

उपनिन्युस् तथाप्य् अन्याः कुमारीबहुलाः स्त्रियः ॥ (४।२)

upaninyus tathāpy anyāḥ kumārībahulāḥ striyaḥ ||

5.1५.१

अथ याः कोसलेन्द्रस्य शयनं प्रत्यनन्तराः । (५।१)

atha yāḥ kosalendrasya śayanaṃ pratyanantarāḥ |

5.2५.२

ताः स्त्रियस् तु समागम्य भर्तारं प्रत्यबोधयन् ॥ (५।२)

tāḥ striyas tu samāgamya bhartāraṃ pratyabodhayan ||

6.1६.१

ता वेपथुपरीताश् च राज्ञः प्राणेषु शङ्किताः । (६।१)

tā vepathuparītāś ca rājñaḥ prāṇeṣu śaṅkitāḥ |

6.2६.२

प्रतिस्रोतस् तृणाग्राणां सदृशं संचकम्पिरे ॥ (६।२)

pratisrotas tṛṇāgrāṇāṃ sadṛśaṃ saṃcakampire ||

7.1७.१

अथ संवेपमानानां स्त्रीणां दृष्ट्वा च पार्थिवम् । (७।१)

atha saṃvepamānānāṃ strīṇāṃ dṛṣṭvā ca pārthivam |

7.2७.२

यत् तद् आशङ्कितं पापं तस्य जज्ञे विनिश्चयः ॥ (७।२)

yat tad āśaṅkitaṃ pāpaṃ tasya jajñe viniścayaḥ ||

8.1८.१

ततः प्रचुक्रुशुर् दीनाः सस्वरं ता वराङ्गनाः । (८।१)

tataḥ pracukruśur dīnāḥ sasvaraṃ tā varāṅganāḥ |

8.2८.२

करेणव इवारण्ये स्थानप्रच्युतयूथपाः ॥ (८।२)

kareṇava ivāraṇye sthānapracyutayūthapāḥ ||

9.1९.१

तासाम् आक्रन्दशब्देन सहसोद्गतचेतने । (९।१)

tāsām ākrandaśabdena sahasodgatacetane |

9.2९.२

कौसल्या च सुमित्रा च त्यक्तनिद्रे बभूवतुः ॥ (९।२)

kausalyā ca sumitrā ca tyaktanidre babhūvatuḥ ||

10.1१०.१

कौसल्या च सुमित्रा च दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा च पार्थिवम् । (१०।१)

kausalyā ca sumitrā ca dṛṣṭvā spṛṣṭvā ca pārthivam |

10.2१०.२

हा नाथेति परिक्रुश्य पेततुर् धरणीतले ॥ (१०।२)

hā nātheti parikruśya petatur dharaṇītale ||

11.1११.१

सा कोसलेन्द्रदुहिता वेष्टमाना महीतले । (११।१)

sā kosalendraduhitā veṣṭamānā mahītale |

11.2११.२

न बभ्राज रजोध्वस्ता तारेव गगनच्युता ॥ (११।२)

na babhrāja rajodhvastā tāreva gaganacyutā ||

12.1१२.१

तत् समुत्त्रस्तसंभ्रान्तं पर्युत्सुकजनाकुलम् । (१२।१)

tat samuttrastasaṃbhrāntaṃ paryutsukajanākulam |

12.2१२.२

सर्वतस् तुमुलाक्रन्दं परितापार्तबान्धवम् ॥ (१२।२)

sarvatas tumulākrandaṃ paritāpārtabāndhavam ||

13.1१३.१

सद्यो निपतितानन्दं दीनविक्लवदर्शनम् । (१३।१)

sadyo nipatitānandaṃ dīnaviklavadarśanam |

13.2१३.२

बभूव नरदेवस्य सद्म दिष्टान्तम् ईयुषः ॥ (१३।२)

babhūva naradevasya sadma diṣṭāntam īyuṣaḥ ||

14.1१४.१

अतीतम् आज्ञाय तु पार्थिवर्षभं यशस्विनं संपरिवार्य पत्नयः । (१४।१)

atītam ājñāya tu pārthivarṣabhaṃ yaśasvinaṃ saṃparivārya patnayaḥ |

14.2१४.२

भृशं रुदन्त्यः करुणं सुदुःखिताः प्रगृह्य बाहू व्यलपन्न् अनाथवत् ॥ (१४।२)

bhṛśaṃ rudantyaḥ karuṇaṃ suduḥkhitāḥ pragṛhya bāhū vyalapann anāthavat ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 2, 59

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit