रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 58

564 of 606 · 29 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

याम् एव रात्रिं शत्रुघ्नः पर्णशालां समाविशत् । (१।१)

yām eva rātriṃ śatrughnaḥ parṇaśālāṃ samāviśat |

1.2१.२

ताम् एव रात्रिं सीतापि प्रसूता दारकद्वयम् ॥ (१।२)

tām eva rātriṃ sītāpi prasūtā dārakadvayam ||

2.1२.१

ततो ऽर्धरात्रसमये बालका मुनिदारकाः । (२।१)

tato 'rdharātrasamaye bālakā munidārakāḥ |

2.2२.२

वाल्मीकेः प्रियम् आचख्युः सीतायाः प्रसवं शुभम् । (२।२)

vālmīkeḥ priyam ācakhyuḥ sītāyāḥ prasavaṃ śubham |

2.3२.३

तस्य रक्षां महातेजः कुरु भूतविनाशिनीम् ॥ (२।३)

tasya rakṣāṃ mahātejaḥ kuru bhūtavināśinīm ||

3.1३.१

तेषां तद् वचनं श्रुत्वा मुनिर् हर्षम् उपागमत् । (३।१)

teṣāṃ tad vacanaṃ śrutvā munir harṣam upāgamat |

3.2३.२

भूतघ्नीं चाकरोत् ताभ्यां रक्षां रक्षोविनाशिनीम् ॥ (३।२)

bhūtaghnīṃ cākarot tābhyāṃ rakṣāṃ rakṣovināśinīm ||

4.1४.१

कुशमुष्टिम् उपादाय लवं चैव तु स द्विजः । (४।१)

kuśamuṣṭim upādāya lavaṃ caiva tu sa dvijaḥ |

4.2४.२

वाल्मीकिः प्रददौ ताभ्यां रक्षां भूतविनाशिनीम् ॥ (४।२)

vālmīkiḥ pradadau tābhyāṃ rakṣāṃ bhūtavināśinīm ||

5.1५.१

यस्तयोः पूर्वजो जातः स कुशैर् मन्त्रसंस्कृतैः । (५।१)

yastayoḥ pūrvajo jātaḥ sa kuśair mantrasaṃskṛtaiḥ |

5.2५.२

निर्मार्जनीयस्तु भवेत् कुश इत्यस्य नामतः ॥ (५।२)

nirmārjanīyastu bhavet kuśa ityasya nāmataḥ ||

6.1६.१

यश्चापरो भवेत् ताभ्यां लवेन सुसमाहितः । (६।१)

yaścāparo bhavet tābhyāṃ lavena susamāhitaḥ |

6.2६.२

निर्मार्जनीयो वृद्धाभिर् लवश्चेति स नामतः ॥ (६।२)

nirmārjanīyo vṛddhābhir lavaśceti sa nāmataḥ ||

7.1७.१

एवं कुशलवौ नाम्ना तावुभौ यमजातकौ । (७।१)

evaṃ kuśalavau nāmnā tāvubhau yamajātakau |

7.2७.२

मत्कृताभ्यां च नामभ्यां ख्यातियुक्तौ भविष्यतः ॥ (७।२)

matkṛtābhyāṃ ca nāmabhyāṃ khyātiyuktau bhaviṣyataḥ ||

8.1८.१

ते रक्षां जगृहुस्तां च मुनिहस्तात् समाहिताः । (८।१)

te rakṣāṃ jagṛhustāṃ ca munihastāt samāhitāḥ |

8.2८.२

अकुर्वंश्च ततो रक्षां तयोर् विगतकल्मषाः ॥ (८।२)

akurvaṃśca tato rakṣāṃ tayor vigatakalmaṣāḥ ||

9.1९.१

तथा तां क्रियमाणां तु रक्षां गोत्रं च नाम च । (९।१)

tathā tāṃ kriyamāṇāṃ tu rakṣāṃ gotraṃ ca nāma ca |

9.2९.२

संकीर्तनं च रामस्य सीतायाः प्रसवौ शुभौ ॥ (९।२)

saṃkīrtanaṃ ca rāmasya sītāyāḥ prasavau śubhau ||

10.1१०.१

अर्धरात्रे तु शत्रुघ्नः शुश्राव सुमहत् प्रियम् । (१०।१)

ardharātre tu śatrughnaḥ śuśrāva sumahat priyam |

10.2१०.२

पर्णशालां गतो रात्रौ दिष्ट्या दिष्ट्येति चाब्रवीत् ॥ (१०।२)

parṇaśālāṃ gato rātrau diṣṭyā diṣṭyeti cābravīt ||

11.1११.१

तथा तस्य प्रहृष्टस्य शत्रुघ्नस्य महात्मनः । (११।१)

tathā tasya prahṛṣṭasya śatrughnasya mahātmanaḥ |

11.2११.२

व्यतीता वार्षिकी रात्रिः श्रावणी लघुविक्रमा ॥ (११।२)

vyatītā vārṣikī rātriḥ śrāvaṇī laghuvikramā ||

12.1१२.१

प्रभाते तु महावीर्यः कृत्वा पौर्वाह्णिकं क्रमम् । (१२।१)

prabhāte tu mahāvīryaḥ kṛtvā paurvāhṇikaṃ kramam |

12.2१२.२

मुनिं प्राञ्जलिर् आमन्त्र्य प्रायात् पश्चान्मुखः पुनः ॥ (१२।२)

muniṃ prāñjalir āmantrya prāyāt paścānmukhaḥ punaḥ ||

13.1१३.१

स गत्वा यमुनातीरं सप्तरात्रोषितः पथि । (१३।१)

sa gatvā yamunātīraṃ saptarātroṣitaḥ pathi |

13.2१३.२

ऋषीणां पुण्यकीर्तीनाम् आश्रमे वासम् अभ्ययात् ॥ (१३।२)

ṛṣīṇāṃ puṇyakīrtīnām āśrame vāsam abhyayāt ||

14.1१४.१

स तत्र मुनिभिः सार्धं भार्गवप्रमुखैर् नृपः । (१४।१)

sa tatra munibhiḥ sārdhaṃ bhārgavapramukhair nṛpaḥ |

14.2१४.२

कथाभिर् बहुरूपाभिर् वासं चक्रे महायशाः ॥ (१४।२)

kathābhir bahurūpābhir vāsaṃ cakre mahāyaśāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 58

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit