तथा तैः कृत्तगात्रैस्तु दशग्रीवेण मार्गणैः । (१।१)

बभूव वसुधा तत्र प्रकीर्णा हरिभिर् वृता ॥ (१।२)

रावणस्याप्रसह्यं तं शरसंपातम् एकतः । (२।१)

न शेकुः सहितुं दीप्तं पतंगा इव पावकम् ॥ (२।२)

ते ऽर्दिता निशितैर् बाणैः क्रोशन्तो विप्रदुद्रुवुः । (३।१)

पावकार्चिःसमाविष्टा दह्यमाना यथा गजाः ॥ (३।२)

प्लवंगानाम् अनीकानि महाभ्राणीव मारुतः । (४।१)

स ययौ समरे तस्मिन् विधमन् रावणः शरैः ॥ (४।२)

कदनं तरसा कृत्वा राक्षसेन्द्रो वनौकसाम् । (५।१)

आससाद ततो युद्धे राघवं त्वरितस्तदा ॥ (५।२)

सुग्रीवस्तान् कपीन् दृष्ट्वा भग्नान् विद्रवतो रणे । (६।१)

गुल्मे सुषेणं निक्षिप्य चक्रे युद्धे द्रुतं मनः ॥ (६।२)

आत्मनः सदृशं वीरं स तं निक्षिप्य वानरम् । (७।१)

सुग्रीवो ऽभिमुखः शत्रुं प्रतस्थे पादपायुधः ॥ (७।२)

पार्श्वतः पृष्ठतश्चास्य सर्वे यूथाधिपाः स्वयम् । (८।१)

अनुजह्रुर् महाशैलान् विविधांश्च महाद्रुमान् ॥ (८।२)

स नदन् युधि सुग्रीवः स्वरेण महता महान् । (९।१)

पातयन् विविधांश्चान्याञ् जघानोत्तमराक्षसान् ॥ (९।२)

ममर्द च महाकायो राक्षसान् वानरेश्वरः । (१०।१)

युगान्तसमये वायुः प्रवृद्धान् अगमान् इव ॥ (१०।२)

राक्षसानाम् अनीकेषु शैलवर्षं ववर्ष ह । (११।१)

अश्मवर्षं यथा मेघः पक्षिसंघेषु कानने ॥ (११।२)

कपिराजविमुक्तैस्तैः शैलवर्षैस्तु राक्षसाः । (१२।१)

विकीर्णशिरसः पेतुर् निकृत्ता इव पर्वताः ॥ (१२।२)

अथ संक्षीयमाणेषु राक्षसेषु समन्ततः । (१३।१)

सुग्रीवेण प्रभग्नेषु पतत्सु विनदत्सु च ॥ (१३।२)

विरूपाक्षः स्वकं नाम धन्वी विश्राव्य राक्षसः । (१४।१)

रथाद् आप्लुत्य दुर्धर्षो गजस्कन्धम् उपारुहत् ॥ (१४।२)

स तं द्विरदम् आरुह्य विरूपाक्षो महारथः । (१५।१)

विनदन् भीमनिर्ह्रादं वानरान् अभ्यधावत ॥ (१५।२)

सुग्रीवे स शरान् घोरान् विससर्ज चमूमुखे । (१६।१)

स्थापयामास चोद्विग्नान् राक्षसान् संप्रहर्षयन् ॥ (१६।२)

सो ऽतिविद्धः शितैर् बाणैः कपीन्द्रस्तेन रक्षसा । (१७।१)

चुक्रोध च महाक्रोधो वधे चास्य मनो दधे ॥ (१७।२)

ततः पादपम् उद्धृत्य शूरः संप्रधने हरिः । (१८।१)

अभिपत्य जघानास्य प्रमुखे तं महागजम् ॥ (१८।२)

स तु प्रहाराभिहतः सुग्रीवेण महागजः । (१९।१)

अपासर्पद् धनुर्मात्रं निषसाद ननाद च ॥ (१९।२)

गजात् तु मथितात् तूर्णम् अपक्रम्य स वीर्यवान् । (२०।१)

राक्षसो ऽभिमुखः शत्रुं प्रत्युद्गम्य ततः कपिम् ॥ (२०।२)

आर्षभं चर्मखड्गं च प्रगृह्य लघुविक्रमः । (२१।१)

भर्त्सयन्न् इव सुग्रीवम् आससाद व्यवस्थितम् ॥ (२१।२)

स हि तस्याभिसंक्रुद्धः प्रगृह्य महतीं शिलाम् । (२२।१)

विरूपाक्षाय चिक्षेप सुग्रीवो जलदोपमाम् ॥ (२२।२)

स तां शिलाम् आपतन्तीं दृष्ट्वा राक्षसपुंगवः । (२३।१)

अपक्रम्य सुविक्रान्तः खड्गेन प्राहरत् तदा ॥ (२३।२)

तेन खड्गेन संक्रुद्धः सुग्रीवस्य चमूमुखे । (२४।१)

कवचं पातयामास स खड्गाभिहतो ऽपतत् ॥ (२४।२)

स समुत्थाय पतितः कपिस्तस्य व्यसर्जयत् । (२५।१)

तलप्रहारम् अशनेः समानं भीमनिस्वनम् ॥ (२५।२)

तलप्रहारं तद् रक्षः सुग्रीवेण समुद्यतम् । (२६।१)

नैपुण्यान्मोचयित्वैनं मुष्टिनोरस्यताडयत् ॥ (२६।२)

ततस्तु संक्रुद्धतरः सुग्रीवो वानरेश्वरः । (२७।१)

मोक्षितं चात्मनो दृष्ट्वा प्रहारं तेन रक्षसा ॥ (२७।२)

स ददर्शान्तरं तस्य विरूपाक्षस्य वानरः । (२८।१)

ततो न्यपातयत् क्रोधाच्छङ्खदेशे महातलम् ॥ (२८।२)

महेन्द्राशनिकल्पेन तलेनाभिहतः क्षितौ । (२९।१)

पपात रुधिरक्लिन्नः शोणितं स समुद्वमन् ॥ (२९।२)

विवृत्तनयनं क्रोधात् सफेनरुधिराप्लुतम् । (३०।१)

ददृशुस्ते विरूपाक्षं विरूपाक्षतरं कृतम् ॥ (३०।२)

स्फुरन्तं परिवर्तन्तं पार्श्वेन रुधिरोक्षितम् । (३१।१)

करुणं च विनर्दन्तं ददृशुः कपयो रिपुम् ॥ (३१।२)

तथा तु तौ संयति सम्प्रयुक्तौ तरस्विनौ वानरराक्षसानाम् । (३२।१)

बलार्णवौ सस्वनतुः सभीमं महार्णवौ द्वाविव भिन्नवेलौ ॥ (३२।२)

विनाशितं प्रेक्ष्य विरूपनेत्रं महाबलं तं हरिपार्थिवेन । (३३।१)

बलं समस्तं कपिराक्षसानाम् उन्मत्तगङ्गाप्रतिमं बभूव ॥ (३३।२)