रामायणRāmāyaṇa

Rām, 3, 30

217 of 606 · 46 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ततः शूर्पणखा दृष्ट्वा सहस्राणि चतुर्दश । (१।१)

tataḥ śūrpaṇakhā dṛṣṭvā sahasrāṇi caturdaśa |

1.2१.२

हतान्य् एकेन रामेण रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ (१।२)

hatāny ekena rāmeṇa rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām ||

2.1२.१

दूषणं च खरं चैव हतं त्रिशिरसं रणे । (२।१)

dūṣaṇaṃ ca kharaṃ caiva hataṃ triśirasaṃ raṇe |

2.2२.२

दृष्ट्वा पुनर् महानादं ननाद जलदोपमा ॥ (२।२)

dṛṣṭvā punar mahānādaṃ nanāda jaladopamā ||

3.1३.१

सा दृष्ट्वा कर्म रामस्य कृतम् अन्यैः सुदुष्करम् । (३।१)

sā dṛṣṭvā karma rāmasya kṛtam anyaiḥ suduṣkaram |

3.2३.२

जगाम परमोद्विग्ना लङ्कां रावणपालिताम् ॥ (३।२)

jagāma paramodvignā laṅkāṃ rāvaṇapālitām ||

4.1४.१

सा ददर्श विमानाग्रे रावणं दीप्ततेजसम् । (४।१)

sā dadarśa vimānāgre rāvaṇaṃ dīptatejasam |

4.2४.२

उपोपविष्टं सचिवैर् मरुद्भिर् इव वासवम् ॥ (४।२)

upopaviṣṭaṃ sacivair marudbhir iva vāsavam ||

5.1५.१

आसीनं सूर्यसंकाशे काञ्चने परमासने । (५।१)

āsīnaṃ sūryasaṃkāśe kāñcane paramāsane |

5.2५.२

रुक्मवेदिगतं प्राज्यं ज्वलन्तम् इव पावकम् ॥ (५।२)

rukmavedigataṃ prājyaṃ jvalantam iva pāvakam ||

6.1६.१

देवगन्धर्वभूतानाम् ऋषीणां च महात्मनाम् । (६।१)

devagandharvabhūtānām ṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |

6.2६.२

अजेयं समरे शूरं व्यात्ताननम् इवान्तकम् ॥ (६।२)

ajeyaṃ samare śūraṃ vyāttānanam ivāntakam ||

7.1७.१

देवासुरविमर्देषु वज्राशनिकृतव्रणम् । (७।१)

devāsuravimardeṣu vajrāśanikṛtavraṇam |

7.2७.२

ऐरावतविषाणाग्रैर् उत्कृष्टकिणवक्षसम् ॥ (७।२)

airāvataviṣāṇāgrair utkṛṣṭakiṇavakṣasam ||

8.1८.१

विंशद्भुजं दशग्रीवं दर्शनीयपरिच्छदम् । (८।१)

viṃśadbhujaṃ daśagrīvaṃ darśanīyaparicchadam |

8.2८.२

विशालवक्षसं वीरं राजलक्ष्मणलक्षितम् ॥ (८।२)

viśālavakṣasaṃ vīraṃ rājalakṣmaṇalakṣitam ||

9.1९.१

स्निग्धवैडूर्यसंकाशं तप्तकाञ्चनकुण्डलम् । (९।१)

snigdhavaiḍūryasaṃkāśaṃ taptakāñcanakuṇḍalam |

9.2९.२

सुभुजं शुक्लदशनं महास्यं पर्वतोपमम् ॥ (९।२)

subhujaṃ śukladaśanaṃ mahāsyaṃ parvatopamam ||

10.1१०.१

विष्णुचक्रनिपातैश् च शतशो देवसंयुगे । (१०।१)

viṣṇucakranipātaiś ca śataśo devasaṃyuge |

10.2१०.२

आहताङ्गं समस्तैश् च देवप्रहरणैस् तथा ॥ (१०।२)

āhatāṅgaṃ samastaiś ca devapraharaṇais tathā ||

11.1११.१

अक्षोभ्याणां समुद्राणां क्षोभणं क्षिप्रकारिणम् । (११।१)

akṣobhyāṇāṃ samudrāṇāṃ kṣobhaṇaṃ kṣiprakāriṇam |

11.2११.२

क्षेप्तारं पर्वताग्राणां सुराणां च प्रमर्दनम् ॥ (११।२)

kṣeptāraṃ parvatāgrāṇāṃ surāṇāṃ ca pramardanam ||

12.1१२.१

उच्छेत्तारं च धर्माणां परदाराभिमर्शनम् । (१२।१)

ucchettāraṃ ca dharmāṇāṃ paradārābhimarśanam |

12.2१२.२

सर्वदिव्यास्त्रयोक्तारं यज्ञविघ्नकरं सदा ॥ (१२।२)

sarvadivyāstrayoktāraṃ yajñavighnakaraṃ sadā ||

13.1१३.१

पुरीं भोगवतीं गत्वा पराजित्य च वासुकिम् । (१३।१)

purīṃ bhogavatīṃ gatvā parājitya ca vāsukim |

13.2१३.२

तक्षकस्य प्रियां भार्यां पराजित्य जहार यः ॥ (१३।२)

takṣakasya priyāṃ bhāryāṃ parājitya jahāra yaḥ ||

14.1१४.१

कैलासं पर्वतं गत्वा विजित्य नरवाहनम् । (१४।१)

kailāsaṃ parvataṃ gatvā vijitya naravāhanam |

14.2१४.२

विमानं पुष्पकं तस्य कामगं वै जहार यः ॥ (१४।२)

vimānaṃ puṣpakaṃ tasya kāmagaṃ vai jahāra yaḥ ||

15.1१५.१

वनं चैत्ररथं दिव्यं नलिनीं नन्दनं वनम् । (१५।१)

vanaṃ caitrarathaṃ divyaṃ nalinīṃ nandanaṃ vanam |

15.2१५.२

विनाशयति यः क्रोधाद् देवोद्यानानि वीर्यवान् ॥ (१५।२)

vināśayati yaḥ krodhād devodyānāni vīryavān ||

16.1१६.१

चन्द्रसूर्यौ महाभागाव् उत्तिष्ठन्तौ परंतपौ । (१६।१)

candrasūryau mahābhāgāv uttiṣṭhantau paraṃtapau |

16.2१६.२

निवारयति बाहुभ्यां यः शैलशिखरोपमः ॥ (१६।२)

nivārayati bāhubhyāṃ yaḥ śailaśikharopamaḥ ||

17.1१७.१

दशवर्षसहस्राणि तपस् तप्त्वा महावने । (१७।१)

daśavarṣasahasrāṇi tapas taptvā mahāvane |

17.2१७.२

पुरा स्वयम्भुवे धीरः शिरांस्य् उपजहार यः ॥ (१७।२)

purā svayambhuve dhīraḥ śirāṃsy upajahāra yaḥ ||

18.1१८.१

देवदानवगन्धर्वपिशाचपतगोरगैः । (१८।१)

devadānavagandharvapiśācapatagoragaiḥ |

18.2१८.२

अभयं यस्य संग्रामे मृत्युतो मानुषाद् ऋते ॥ (१८।२)

abhayaṃ yasya saṃgrāme mṛtyuto mānuṣād ṛte ||

19.1१९.१

मन्त्रैर् अभिषुतं पुण्यम् अध्वरेषु द्विजातिभिः । (१९।१)

mantrair abhiṣutaṃ puṇyam adhvareṣu dvijātibhiḥ |

19.2१९.२

हविर्धानेषु यः सोमम् उपहन्ति महाबलः ॥ (१९।२)

havirdhāneṣu yaḥ somam upahanti mahābalaḥ ||

20.1२०.१

आप्तयज्ञहरं क्रूरं ब्रह्मघ्नं दुष्टचारिणम् । (२०।१)

āptayajñaharaṃ krūraṃ brahmaghnaṃ duṣṭacāriṇam |

20.2२०.२

कर्कशं निरनुक्रोशं प्रजानाम् अहिते रतम् । (२०।२)

karkaśaṃ niranukrośaṃ prajānām ahite ratam |

20.3२०.३

रावणं सर्वभूतानां सर्वलोकभयावहम् ॥ (२०।३)

rāvaṇaṃ sarvabhūtānāṃ sarvalokabhayāvaham ||

21.1२१.१

राक्षसी भ्रातरं क्रूरं सा ददर्श महाबलम् । (२१।१)

rākṣasī bhrātaraṃ krūraṃ sā dadarśa mahābalam |

21.2२१.२

तं दिव्यवस्त्राभरणं दिव्यमाल्योपशोभितम् । (२१।२)

taṃ divyavastrābharaṇaṃ divyamālyopaśobhitam |

21.3२१.३

राक्षसेन्द्रं महाभागं पौलस्त्यकुलनन्दनम् ॥ (२१।३)

rākṣasendraṃ mahābhāgaṃ paulastyakulanandanam ||

22.1२२.१

तम् अब्रवीद् दीप्तविशाललोचनं प्रदर्शयित्वा भयमोहमूर्छिता । (२२।१)

tam abravīd dīptaviśālalocanaṃ pradarśayitvā bhayamohamūrchitā |

22.2२२.२

सुदारुणं वाक्यम् अभीतचारिणी महात्मना शूर्पणखा विरूपिता ॥ (२२।२)

sudāruṇaṃ vākyam abhītacāriṇī mahātmanā śūrpaṇakhā virūpitā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 3, 30

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit