रामायणRāmāyaṇa

Rām, 4, 21

279 of 606 · 32 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ततो निपतितां तारां च्युतां ताराम् इवाम्बरात् । (१।१)

tato nipatitāṃ tārāṃ cyutāṃ tārām ivāmbarāt |

1.2१.२

शनैर् आश्वासयामास हनूमान् हरियूथपः ॥ (१।२)

śanair āśvāsayāmāsa hanūmān hariyūthapaḥ ||

2.1२.१

गुणदोषकृतं जन्तुः स्वकर्मफलहेतुकम् । (२।१)

guṇadoṣakṛtaṃ jantuḥ svakarmaphalahetukam |

2.2२.२

अव्यग्रस् तद् अवाप्नोति सर्वं प्रेत्य शुभाशुभम् ॥ (२।२)

avyagras tad avāpnoti sarvaṃ pretya śubhāśubham ||

3.1३.१

शोच्या शोचसि कं शोच्यं दीनं दीनानुकम्पसे । (३।१)

śocyā śocasi kaṃ śocyaṃ dīnaṃ dīnānukampase |

3.2३.२

कश् च कस्यानुशोच्यो ऽस्ति देहे ऽस्मिन् बुद्बुदोपमे ॥ (३।२)

kaś ca kasyānuśocyo 'sti dehe 'smin budbudopame ||

4.1४.१

अङ्गदस् तु कुमारो ऽयं द्रष्टव्यो जीवपुत्रया । (४।१)

aṅgadas tu kumāro 'yaṃ draṣṭavyo jīvaputrayā |

4.2४.२

आयत्या च विधेयानि समर्थान्य् अस्य चिन्तय ॥ (४।२)

āyatyā ca vidheyāni samarthāny asya cintaya ||

5.1५.१

जानास्य् अनियताम् एवं भूतानाम् आगतिं गतिम् । (५।१)

jānāsy aniyatām evaṃ bhūtānām āgatiṃ gatim |

5.2५.२

तस्माच् छुभं हि कर्तव्यं पण्डिते नैहलौकिकम् ॥ (५।२)

tasmāc chubhaṃ hi kartavyaṃ paṇḍite naihalaukikam ||

6.1६.१

यस्मिन् हरिसहस्राणि प्रयुतान्य् अर्बुदानि च । (६।१)

yasmin harisahasrāṇi prayutāny arbudāni ca |

6.2६.२

वर्तयन्ति कृतांशानि सो ऽयं दिष्टान्तम् आगतः ॥ (६।२)

vartayanti kṛtāṃśāni so 'yaṃ diṣṭāntam āgataḥ ||

7.1७.१

यद् अयं न्यायदृष्टार्थः सामदानक्षमापरः । (७।१)

yad ayaṃ nyāyadṛṣṭārthaḥ sāmadānakṣamāparaḥ |

7.2७.२

गतो धर्मजितां भूमिं नैनं शोचितुम् अर्हसि ॥ (७।२)

gato dharmajitāṃ bhūmiṃ nainaṃ śocitum arhasi ||

8.1८.१

सर्वे च हरिशार्दूलाः पुत्रश् चायं तवाङ्गदः । (८।१)

sarve ca hariśārdūlāḥ putraś cāyaṃ tavāṅgadaḥ |

8.2८.२

हर्यृक्षपतिराज्यं च त्वत्सनाथम् अनिन्दिते ॥ (८।२)

haryṛkṣapatirājyaṃ ca tvatsanātham anindite ||

9.1९.१

ताव् इमौ शोकसंतप्तौ शनैः प्रेरय भामिनि । (९।१)

tāv imau śokasaṃtaptau śanaiḥ preraya bhāmini |

9.2९.२

त्वया परिगृहीतो ऽयम् अङ्गदः शास्तु मेदिनीम् ॥ (९।२)

tvayā parigṛhīto 'yam aṅgadaḥ śāstu medinīm ||

10.1१०.१

संततिश् च यथादृष्टा कृत्यं यच् चापि साम्प्रतम् । (१०।१)

saṃtatiś ca yathādṛṣṭā kṛtyaṃ yac cāpi sāmpratam |

10.2१०.२

राज्ञस् तत् क्रियतां सर्वम् एष कालस्य निश्चयः ॥ (१०।२)

rājñas tat kriyatāṃ sarvam eṣa kālasya niścayaḥ ||

11.1११.१

संस्कार्यो हरिराजस् तु अङ्गदश् चाभिषिच्यताम् । (११।१)

saṃskāryo harirājas tu aṅgadaś cābhiṣicyatām |

11.2११.२

सिंहासनगतं पुत्रं पश्यन्ती शान्तिम् एष्यसि ॥ (११।२)

siṃhāsanagataṃ putraṃ paśyantī śāntim eṣyasi ||

12.1१२.१

सा तस्य वचनं श्रुत्वा भर्तृव्यसनपीडिता । (१२।१)

sā tasya vacanaṃ śrutvā bhartṛvyasanapīḍitā |

12.2१२.२

अब्रवीद् उत्तरं तारा हनूमन्तम् अवस्थितम् ॥ (१२।२)

abravīd uttaraṃ tārā hanūmantam avasthitam ||

13.1१३.१

अङ्गदप्रतिरूपाणां पुत्राणाम् एकतः शतम् । (१३।१)

aṅgadapratirūpāṇāṃ putrāṇām ekataḥ śatam |

13.2१३.२

हतस्याप्य् अस्य वीरस्य गात्रसंश्लेषणं वरम् ॥ (१३।२)

hatasyāpy asya vīrasya gātrasaṃśleṣaṇaṃ varam ||

14.1१४.१

न चाहं हरिराजस्य प्रभवाम्य् अङ्गदस्य वा । (१४।१)

na cāhaṃ harirājasya prabhavāmy aṅgadasya vā |

14.2१४.२

पितृव्यस्तस्य सुग्रीवः सर्वकार्येष्व् अनन्तरः ॥ (१४।२)

pitṛvyastasya sugrīvaḥ sarvakāryeṣv anantaraḥ ||

15.1१५.१

न ह्य् एषा बुद्धिर् आस्थेया हनूमन्न् अङ्गदं प्रति । (१५।१)

na hy eṣā buddhir āstheyā hanūmann aṅgadaṃ prati |

15.2१५.२

पिता हि बन्धुः पुत्रस्य न माता हरिसत्तम ॥ (१५।२)

pitā hi bandhuḥ putrasya na mātā harisattama ||

16.1१६.१

न हि मम हरिराजसंश्रयात् क्षमतरम् अस्ति परत्र चेह वा । (१६।१)

na hi mama harirājasaṃśrayāt kṣamataram asti paratra ceha vā |

16.2१६.२

अभिमुखहतवीरसेवितं शयनम् इदं मम सेवितुं क्षमम् ॥ (१६।२)

abhimukhahatavīrasevitaṃ śayanam idaṃ mama sevituṃ kṣamam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 4, 21

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit