Rām, 5, 48
Select a line for its word-by-word analysis.
तम् उद्वीक्ष्य महाबाहुः पिङ्गाक्षं पुरतः स्थितम् । (१।१)
tam udvīkṣya mahābāhuḥ piṅgākṣaṃ purataḥ sthitam |
स राजा रोषताम्राक्षः प्रहस्तं मन्त्रिसत्तमम् । (२।१)
sa rājā roṣatāmrākṣaḥ prahastaṃ mantrisattamam |
दुरात्मा पृच्छ्यताम् एष कुतः किं वास्य कारणम् । (३।१)
durātmā pṛcchyatām eṣa kutaḥ kiṃ vāsya kāraṇam |
वनभङ्गे च को ऽस्यार्थो राक्षसीनां च तर्जने ॥ (३।२)
vanabhaṅge ca ko 'syārtho rākṣasīnāṃ ca tarjane ||
रावणस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्तो वाक्यम् अब्रवीत् । (४।१)
rāvaṇasya vacaḥ śrutvā prahasto vākyam abravīt |
समाश्वसिहि भद्रं ते न भीः कार्या त्वया कपे ॥ (४।२)
samāśvasihi bhadraṃ te na bhīḥ kāryā tvayā kape ||
यदि तावत् त्वम् इन्द्रेण प्रेषितो रावणालयम् । (५।१)
yadi tāvat tvam indreṇa preṣito rāvaṇālayam |
तत्त्वम् आख्याहि मा ते भूद् भयं वानर मोक्ष्यसे ॥ (५।२)
tattvam ākhyāhi mā te bhūd bhayaṃ vānara mokṣyase ||
अब्रवीन्नास्मि शक्रस्य यमस्य वरुणस्य वा ॥ (१०।२)
abravīnnāsmi śakrasya yamasya varuṇasya vā ||
धनदेन न मे सख्यं विष्णुना नास्मि चोदितः । (११।१)
dhanadena na me sakhyaṃ viṣṇunā nāsmi coditaḥ |
दर्शने राक्षसेन्द्रस्य दुर्लभे तद् इदं मया । (१२।१)
darśane rākṣasendrasya durlabhe tad idaṃ mayā |
ततस्ते राक्षसाः प्राप्ता बलिनो युद्धकाङ्क्षिणः । (१३।१)
tataste rākṣasāḥ prāptā balino yuddhakāṅkṣiṇaḥ |
रक्षणार्थं च देहस्य प्रतियुद्धा मया रणे ॥ (१३।२)
rakṣaṇārthaṃ ca dehasya pratiyuddhā mayā raṇe ||
अस्त्रपाशैर् न शक्यो ऽहं बद्धुं देवासुरैर् अपि । (१४।१)
astrapāśair na śakyo 'haṃ baddhuṃ devāsurair api |
राजानं द्रष्टुकामेन मयास्त्रम् अनुवर्तितम् । (१५।१)
rājānaṃ draṣṭukāmena mayāstram anuvartitam |
विमुक्तो ऽहम् अस्त्रेण राक्षसैस्त्वतिपीडितः ॥ (१५।२)
vimukto 'ham astreṇa rākṣasaistvatipīḍitaḥ ||
श्रूयतां चापि वचनं मम पथ्यम् इदं प्रभो ॥ (१६।२)
śrūyatāṃ cāpi vacanaṃ mama pathyam idaṃ prabho ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.