रामायणRāmāyaṇa

Rām, 5, 48

372 of 606 · 31 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तम् उद्वीक्ष्य महाबाहुः पिङ्गाक्षं पुरतः स्थितम् । (१।१)

tam udvīkṣya mahābāhuḥ piṅgākṣaṃ purataḥ sthitam |

1.2१.२

रोषेण महताविष्टो रावणो लोकरावणः ॥ (१।२)

roṣeṇa mahatāviṣṭo rāvaṇo lokarāvaṇaḥ ||

2.1२.१

स राजा रोषताम्राक्षः प्रहस्तं मन्त्रिसत्तमम् । (२।१)

sa rājā roṣatāmrākṣaḥ prahastaṃ mantrisattamam |

2.2२.२

कालयुक्तम् उवाचेदं वचो विपुलम् अर्थवत् ॥ (२।२)

kālayuktam uvācedaṃ vaco vipulam arthavat ||

3.1३.१

दुरात्मा पृच्छ्यताम् एष कुतः किं वास्य कारणम् । (३।१)

durātmā pṛcchyatām eṣa kutaḥ kiṃ vāsya kāraṇam |

3.2३.२

वनभङ्गे च को ऽस्यार्थो राक्षसीनां च तर्जने ॥ (३।२)

vanabhaṅge ca ko 'syārtho rākṣasīnāṃ ca tarjane ||

4.1४.१

रावणस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्तो वाक्यम् अब्रवीत् । (४।१)

rāvaṇasya vacaḥ śrutvā prahasto vākyam abravīt |

4.2४.२

समाश्वसिहि भद्रं ते न भीः कार्या त्वया कपे ॥ (४।२)

samāśvasihi bhadraṃ te na bhīḥ kāryā tvayā kape ||

5.1५.१

यदि तावत् त्वम् इन्द्रेण प्रेषितो रावणालयम् । (५।१)

yadi tāvat tvam indreṇa preṣito rāvaṇālayam |

5.2५.२

तत्त्वम् आख्याहि मा ते भूद् भयं वानर मोक्ष्यसे ॥ (५।२)

tattvam ākhyāhi mā te bhūd bhayaṃ vānara mokṣyase ||

6.1६.१

यदि वैश्रवणस्य त्वं यमस्य वरुणस्य च । (६।१)

yadi vaiśravaṇasya tvaṃ yamasya varuṇasya ca |

6.2६.२

चारु रूपम् इदं कृत्वा यमस्य वरुणस्य च ॥ (६।२)

cāru rūpam idaṃ kṛtvā yamasya varuṇasya ca ||

7.1७.१

विष्णुना प्रेषितो वापि दूतो विजयकाङ्क्षिणा । (७।१)

viṣṇunā preṣito vāpi dūto vijayakāṅkṣiṇā |

7.2७.२

न हि ते वानरं तेजो रूपमात्रं तु वानरम् ॥ (७।२)

na hi te vānaraṃ tejo rūpamātraṃ tu vānaram ||

8.1८.१

तत्त्वतः कथयस्वाद्य ततो वानर मोक्ष्यसे । (८।१)

tattvataḥ kathayasvādya tato vānara mokṣyase |

8.2८.२

अनृतं वदतश्चापि दुर्लभं तव जीवितम् ॥ (८।२)

anṛtaṃ vadataścāpi durlabhaṃ tava jīvitam ||

9.1९.१

अथवा यन्निमित्तस्ते प्रवेशो रावणालये ॥ (९।१)

athavā yannimittaste praveśo rāvaṇālaye ||

10.1१०.१

एवम् उक्तो हरिवरस्तदा रक्षोगणेश्वरम् । (१०।१)

evam ukto harivarastadā rakṣogaṇeśvaram |

10.2१०.२

अब्रवीन्नास्मि शक्रस्य यमस्य वरुणस्य वा ॥ (१०।२)

abravīnnāsmi śakrasya yamasya varuṇasya vā ||

11.1११.१

धनदेन न मे सख्यं विष्णुना नास्मि चोदितः । (११।१)

dhanadena na me sakhyaṃ viṣṇunā nāsmi coditaḥ |

11.2११.२

जातिर् एव मम त्वेषा वानरो ऽहम् इहागतः ॥ (११।२)

jātir eva mama tveṣā vānaro 'ham ihāgataḥ ||

12.1१२.१

दर्शने राक्षसेन्द्रस्य दुर्लभे तद् इदं मया । (१२।१)

darśane rākṣasendrasya durlabhe tad idaṃ mayā |

12.2१२.२

वनं राक्षसराजस्य दर्शनार्थे विनाशितम् ॥ (१२।२)

vanaṃ rākṣasarājasya darśanārthe vināśitam ||

13.1१३.१

ततस्ते राक्षसाः प्राप्ता बलिनो युद्धकाङ्क्षिणः । (१३।१)

tataste rākṣasāḥ prāptā balino yuddhakāṅkṣiṇaḥ |

13.2१३.२

रक्षणार्थं च देहस्य प्रतियुद्धा मया रणे ॥ (१३।२)

rakṣaṇārthaṃ ca dehasya pratiyuddhā mayā raṇe ||

14.1१४.१

अस्त्रपाशैर् न शक्यो ऽहं बद्धुं देवासुरैर् अपि । (१४।१)

astrapāśair na śakyo 'haṃ baddhuṃ devāsurair api |

14.2१४.२

पितामहाद् एव वरो ममाप्येषो ऽभ्युपागतः ॥ (१४।२)

pitāmahād eva varo mamāpyeṣo 'bhyupāgataḥ ||

15.1१५.१

राजानं द्रष्टुकामेन मयास्त्रम् अनुवर्तितम् । (१५।१)

rājānaṃ draṣṭukāmena mayāstram anuvartitam |

15.2१५.२

विमुक्तो ऽहम् अस्त्रेण राक्षसैस्त्वतिपीडितः ॥ (१५।२)

vimukto 'ham astreṇa rākṣasaistvatipīḍitaḥ ||

16.1१६.१

दूतो ऽहम् इति विज्ञेयो राघवस्यामितौजसः । (१६।१)

dūto 'ham iti vijñeyo rāghavasyāmitaujasaḥ |

16.2१६.२

श्रूयतां चापि वचनं मम पथ्यम् इदं प्रभो ॥ (१६।२)

śrūyatāṃ cāpi vacanaṃ mama pathyam idaṃ prabho ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 5, 48

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit