कृत्वैवम् उदकं तस्मै प्रस्थितौ राघवौ तदा । (१।१)

अवेक्षन्तौ वने सीतां पश्चिमां जग्मतुर् दिशम् ॥ (१।२)

तां दिशं दक्षिणां गत्वा शरचापासिधारिणौ । (२।१)

अविप्रहतम् ऐक्ष्वाकौ पन्थानं प्रतिपेदतुः ॥ (२।२)

गुल्मैर् वृक्षैश् च बहुभिर् लताभिश् च प्रवेष्टितम् । (३।१)

आवृतं सर्वतो दुर्गं गहनं घोरदर्शनम् ॥ (३।२)

व्यतिक्रम्य तु वेगेन गृहीत्वा दक्षिणां दिशम् । (४।१)

सुभीमं तन् महारण्यं व्यतियातौ महाबलौ ॥ (४।२)

ततः परं जनस्थानात् त्रिक्रोशं गम्य राघवौ । (५।१)

क्रौञ्चारण्यं विविशतुर् गहनं तौ महौजसौ ॥ (५।२)

नानामेघघनप्रख्यं प्रहृष्टम् इव सर्वतः । (६।१)

नानावर्णैः शुभैः पुष्पैर् मृगपक्षिगणैर् युतम् ॥ (६।२)

दिदृक्षमाणौ वैदेहीं तद् वनं तौ विचिक्यतुः । (७।१)

तत्र तत्रावतिष्ठन्तौ सीताहरणकर्शितौ ॥ (७।२)

लक्ष्मणस् तु महातेजाः सत्त्ववाञ् शीलवाञ् शुचिः । (८।१)

अब्रवीत् प्राञ्जलिर् वाक्यं भ्रातरं दीप्ततेजसम् ॥ (८।२)

स्पन्दते मे दृढं बाहुर् उद्विग्नम् इव मे मनः । (९।१)

प्रायशश् चाप्य् अनिष्टानि निमित्तान्य् उपलक्षये ॥ (९।२)

तस्मात् सज्जीभवार्य त्वं कुरुष्व वचनं हितम् । (१०।१)

ममैव हि निमित्तानि सद्यः शंसन्ति सम्भ्रमम् ॥ (१०।२)

एष वञ्चुलको नाम पक्षी परमदारुणः । (११।१)

आवयोर् विजयं युद्धे शंसन्न् इव विनर्दति ॥ (११।२)

तयोर् अन्वेषतोर् एवं सर्वं तद् वनम् ओजसा । (१२।१)

संजज्ञे विपुलः शब्दः प्रभञ्जन्न् इव तद् वनम् ॥ (१२।२)

संवेष्टितम् इवात्यर्थं गहनं मातरिश्वना । (१३।१)

वनस्य तस्य शब्दो ऽभूद् दिवम् आपूरयन्न् इव ॥ (१३।२)

तं शब्दं काङ्क्षमाणस् तु रामः कक्षे सहानुजः । (१४।१)

ददर्श सुमहाकायं राक्षसं विपुलोरसम् ॥ (१४।२)

आसेदतुस् ततस् तत्र ताव् उभौ प्रमुखे स्थितम् । (१५।१)

विवृद्धम् अशिरोग्रीवं कबन्धम् उदरे मुखम् ॥ (१५।२)

रोमभिर् निचितैस् तीक्ष्णैर् महागिरिम् इवोच्छ्रितम् । (१६।१)

नीलमेघनिभं रौद्रं मेघस्तनितनिःस्वनम् ॥ (१६।२)

महापक्ष्मेण पिङ्गेन विपुलेनायतेन च । (१७।१)

एकेनोरसि घोरेण नयनेनाशुदर्शिना ॥ (१७।२)

महादंष्ट्रोपपन्नं तं लेलिहानं महामुखम् । (१८।१)

भक्षयन्तं महाघोरान् ऋक्षसिंहमृगद्विपान् ॥ (१८।२)

घोरौ भुजौ विकुर्वाणम् उभौ योजनम् आयतौ । (१९।१)

कराभ्यां विविधान् गृह्य ऋक्षान् पक्षिगणान् मृगान् ॥ (१९।२)

आकर्षन्तं विकर्षन्तम् अनेकान् मृगयूथपान् । (२०।१)

स्थितम् आवृत्य पन्थानं तयोर् भ्रात्रोः प्रपन्नयोः ॥ (२०।२)

अथ तौ समतिक्रम्य क्रोशमात्रे ददर्शतुः । (२१।१)

महान्तं दारुणं भीमं कबन्धं भुजसंवृतम् ॥ (२१।२)

स महाबाहुर् अत्यर्थं प्रसार्य विपुलौ भुजौ । (२२।१)

जग्राह सहिताव् एव राघवौ पीडयन् बलात् ॥ (२२।२)

खड्गिनौ दृढधन्वानौ तिग्मतेजौ महाभुजौ । (२३।१)

भ्रातरौ विवशं प्राप्तौ कृष्यमाणौ महाबलौ ॥ (२३।२)

ताव् उवाच महाबाहुः कबन्धो दानवोत्तमः । (२४।१)

कौ युवां वृषभस्कन्धौ महाखड्गधनुर्धरौ ॥ (२४।२)

घोरं देशम् इमं प्राप्तौ मम भक्षाव् उपस्थितौ । (२५।१)

वदतं कार्यम् इह वां किमर्थं चागतौ युवाम् ॥ (२५।२)

इमं देशम् अनुप्राप्तौ क्षुधार्तस्येह तिष्ठतः । (२६।१)

सबाणचापखड्गौ च तीक्ष्णशृङ्गाव् इवर्षभौ । (२६।२)

ममास्यम् अनुसंप्राप्तौ दुर्लभं जीवितं पुनः ॥ (२६।३)

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कबन्धस्य दुरात्मनः । (२७।१)

उवाच लक्ष्मणं रामो मुखेन परिशुष्यता ॥ (२७।२)

कृच्छ्रात् कृच्छ्रतरं प्राप्य दारुणं सत्यविक्रम । (२८।१)

व्यसनं जीवितान्ताय प्राप्तम् अप्राप्य तां प्रियाम् ॥ (२८।२)

कालस्य सुमहद् वीर्यं सर्वभूतेषु लक्ष्मण । (२९।१)

त्वां च मां च नरव्याघ्र व्यसनैः पश्य मोहितौ । (२९।२)

नातिभारो ऽस्ति दैवस्य सर्वभूतेषु लक्ष्मण ॥ (२९।३)

शूराश् च बलवन्तश् च कृतास्त्राश् च रणाजिरे । (३०।१)

कालाभिपन्नाः सीदन्ति यथा वालुकसेतवः ॥ (३०।२)

इति ब्रुवाणो दृढसत्यविक्रमो महायशा दाशरथिः प्रतापवान् । (३१।१)

अवेक्ष्य सौमित्रिम् उदग्रविक्रमं स्थिरां तदा स्वां मतिम् आत्मनाकरोत् ॥ (३१।२)