रामायणRāmāyaṇa

Rām, 4, 63

321 of 606 · 47 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

आख्याता गृध्रराजेन समुत्पत्य प्लवंगमाः । (१।१)

ākhyātā gṛdhrarājena samutpatya plavaṃgamāḥ |

1.2१.२

संगताः प्रीतिसंयुक्ता विनेदुः सिंहविक्रमाः ॥ (१।२)

saṃgatāḥ prītisaṃyuktā vineduḥ siṃhavikramāḥ ||

2.1२.१

संपातेर् वचनं श्रुत्वा हरयो रावणक्षयम् । (२।१)

saṃpāter vacanaṃ śrutvā harayo rāvaṇakṣayam |

2.2२.२

हृष्टाः सागरम् आजग्मुः सीतादर्शनकाङ्क्षिणः ॥ (२।२)

hṛṣṭāḥ sāgaram ājagmuḥ sītādarśanakāṅkṣiṇaḥ ||

3.1३.१

अभिक्रम्य तु तं देशं ददृशुर् भीमविक्रमाः । (३।१)

abhikramya tu taṃ deśaṃ dadṛśur bhīmavikramāḥ |

3.2३.२

कृत्स्नं लोकस्य महतः प्रतिबिम्बम् इव स्थितम् ॥ (३।२)

kṛtsnaṃ lokasya mahataḥ pratibimbam iva sthitam ||

4.1४.१

दक्षिणस्य समुद्रस्य समासाद्योत्तरां दिशम् । (४।१)

dakṣiṇasya samudrasya samāsādyottarāṃ diśam |

4.2४.२

संनिवेशं ततश्चक्रुः सहिता वानरोत्तमाः ॥ (४।२)

saṃniveśaṃ tataścakruḥ sahitā vānarottamāḥ ||

5.1५.१

सत्त्वैर् महद्भिर् विकृतैः क्रीडद्भिर् विविधैर् जले । (५।१)

sattvair mahadbhir vikṛtaiḥ krīḍadbhir vividhair jale |

5.2५.२

व्यात्तास्यैः सुमहाकायैर् ऊर्मिभिश्च समाकुलम् ॥ (५।२)

vyāttāsyaiḥ sumahākāyair ūrmibhiśca samākulam ||

6.1६.१

प्रसुप्तम् इव चान्यत्र क्रीडन्तम् इव चान्यतः । (६।१)

prasuptam iva cānyatra krīḍantam iva cānyataḥ |

6.2६.२

क्वचित् पर्वतमात्रैश्च जलराशिभिर् आवृतम् ॥ (६।२)

kvacit parvatamātraiśca jalarāśibhir āvṛtam ||

7.1७.१

संकुलं दानवेन्द्रैश्च पातालतलवासिभिः । (७।१)

saṃkulaṃ dānavendraiśca pātālatalavāsibhiḥ |

7.2७.२

रोमहर्षकरं दृष्ट्वा विषेदुः कपिकुञ्जराः ॥ (७।२)

romaharṣakaraṃ dṛṣṭvā viṣeduḥ kapikuñjarāḥ ||

8.1८.१

आकाशम् इव दुष्पारं सागरं प्रेक्ष्य वानराः । (८।१)

ākāśam iva duṣpāraṃ sāgaraṃ prekṣya vānarāḥ |

8.2८.२

विषेदुः सहसा सर्वे कथं कार्यम् इति ब्रुवन् ॥ (८।२)

viṣeduḥ sahasā sarve kathaṃ kāryam iti bruvan ||

9.1९.१

विषण्णां वाहिनीं दृष्ट्वा सागरस्य निरीक्षणात् । (९।१)

viṣaṇṇāṃ vāhinīṃ dṛṣṭvā sāgarasya nirīkṣaṇāt |

9.2९.२

आश्वासयामास हरीन् भयार्तान् हरिसत्तमः ॥ (९।२)

āśvāsayāmāsa harīn bhayārtān harisattamaḥ ||

10.1१०.१

न निषादेन नः कार्यं विषादो दोषवत्तरः । (१०।१)

na niṣādena naḥ kāryaṃ viṣādo doṣavattaraḥ |

10.2१०.२

विषादो हन्ति पुरुषं बालं क्रुद्ध इवोरगः ॥ (१०।२)

viṣādo hanti puruṣaṃ bālaṃ kruddha ivoragaḥ ||

11.1११.१

विषादो ऽयं प्रसहते विक्रमे पर्युपस्थिते । (११।१)

viṣādo 'yaṃ prasahate vikrame paryupasthite |

11.2११.२

तेजसा तस्य हीनस्य पुरुषार्थो न सिध्यति ॥ (११।२)

tejasā tasya hīnasya puruṣārtho na sidhyati ||

12.1१२.१

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायाम् अङ्गदो वानरैः सह । (१२।१)

tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyām aṅgado vānaraiḥ saha |

12.2१२.२

हरिवृद्धैः समागम्य पुनर् मन्त्रम् अमन्त्रयत् ॥ (१२।२)

harivṛddhaiḥ samāgamya punar mantram amantrayat ||

13.1१३.१

सा वानराणां ध्वजिनी परिवार्याङ्गदं बभौ । (१३।१)

sā vānarāṇāṃ dhvajinī parivāryāṅgadaṃ babhau |

13.2१३.२

वासवं परिवार्येव मरुतां वाहिनी स्थिता ॥ (१३।२)

vāsavaṃ parivāryeva marutāṃ vāhinī sthitā ||

14.1१४.१

को ऽन्यस्तां वानरीं सेनां शक्तः स्तम्भयितुं भवेत् । (१४।१)

ko 'nyastāṃ vānarīṃ senāṃ śaktaḥ stambhayituṃ bhavet |

14.2१४.२

अन्यत्र वालितनयाद् अन्यत्र च हनूमतः ॥ (१४।२)

anyatra vālitanayād anyatra ca hanūmataḥ ||

15.1१५.१

ततस्तान् हरिवृद्धांश्च तच्च सैन्यम् अरिंदमः । (१५।१)

tatastān harivṛddhāṃśca tacca sainyam ariṃdamaḥ |

15.2१५.२

अनुमान्याङ्गदः श्रीमान् वाक्यम् अर्थवद् अब्रवीत् ॥ (१५।२)

anumānyāṅgadaḥ śrīmān vākyam arthavad abravīt ||

16.1१६.१

क इदानीं महातेजा लङ्घयिष्यति सागरम् । (१६।१)

ka idānīṃ mahātejā laṅghayiṣyati sāgaram |

16.2१६.२

कः करिष्यति सुग्रीवं सत्यसंधम् अरिंदमम् ॥ (१६।२)

kaḥ kariṣyati sugrīvaṃ satyasaṃdham ariṃdamam ||

17.1१७.१

को वीरो योजनशतं लङ्घयेत प्लवंगमाः । (१७।१)

ko vīro yojanaśataṃ laṅghayeta plavaṃgamāḥ |

17.2१७.२

इमांश्च यूथपान् सर्वान्मोचयेत् को महाभयात् ॥ (१७।२)

imāṃśca yūthapān sarvānmocayet ko mahābhayāt ||

18.1१८.१

कस्य प्रसादाद् दारांश्च पुत्रांश्चैव गृहाणि च । (१८।१)

kasya prasādād dārāṃśca putrāṃścaiva gṛhāṇi ca |

18.2१८.२

इतो निवृत्ताः पश्येम सिद्धार्थाः सुखिनो वयम् ॥ (१८।२)

ito nivṛttāḥ paśyema siddhārthāḥ sukhino vayam ||

19.1१९.१

कस्य प्रसादाद् रामं च लक्ष्मणं च महाबलम् । (१९।१)

kasya prasādād rāmaṃ ca lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |

19.2१९.२

अभिगच्छेम संहृष्टाः सुग्रीवं च महाबलम् ॥ (१९।२)

abhigacchema saṃhṛṣṭāḥ sugrīvaṃ ca mahābalam ||

20.1२०.१

यदि कश्चित् समर्थो वः सागरप्लवने हरिः । (२०।१)

yadi kaścit samartho vaḥ sāgaraplavane hariḥ |

20.2२०.२

स ददात्विह नः शीघ्रं पुण्याम् अभयदक्षिणाम् ॥ (२०।२)

sa dadātviha naḥ śīghraṃ puṇyām abhayadakṣiṇām ||

21.1२१.१

अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा न कश्चित् किंचिद् अब्रवीत् । (२१।१)

aṅgadasya vacaḥ śrutvā na kaścit kiṃcid abravīt |

21.2२१.२

स्तिमितेवाभवत् सर्वा सा तत्र हरिवाहिनी ॥ (२१।२)

stimitevābhavat sarvā sā tatra harivāhinī ||

22.1२२.१

पुनर् एवाङ्गदः प्राह तान् हरीन् हरिसत्तमः । (२२।१)

punar evāṅgadaḥ prāha tān harīn harisattamaḥ |

22.2२२.२

सर्वे बलवतां श्रेष्ठा भवन्तो दृढविक्रमाः ॥ (२२।२)

sarve balavatāṃ śreṣṭhā bhavanto dṛḍhavikramāḥ ||

23.1२३.१

व्यपदेश्य कुले जाताः पूजिताश्चाप्यभीक्ष्णशः । (२३।१)

vyapadeśya kule jātāḥ pūjitāścāpyabhīkṣṇaśaḥ |

23.2२३.२

न हि वो गमने संगः कदाचिद् अपि कस्यचित् ॥ (२३।२)

na hi vo gamane saṃgaḥ kadācid api kasyacit ||

24.1२४.१

ब्रुवध्वं यस्य या शक्तिर् गमने प्लवगर्षभाः ॥ (२४।१)

bruvadhvaṃ yasya yā śaktir gamane plavagarṣabhāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 4, 63

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit