रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 34

424 of 606 · 61 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

युध्यताम् एव तेषां तु तदा वानररक्षसाम् । (१।१)

yudhyatām eva teṣāṃ tu tadā vānararakṣasām |

1.2१.२

रविर् अस्तं गतो रात्रिः प्रवृत्ता प्राणहारिणी ॥ (१।२)

ravir astaṃ gato rātriḥ pravṛttā prāṇahāriṇī ||

2.1२.१

अन्योन्यं बद्धवैराणां घोराणां जयम् इच्छताम् । (२।१)

anyonyaṃ baddhavairāṇāṃ ghorāṇāṃ jayam icchatām |

2.2२.२

सम्प्रवृत्तं निशायुद्धं तदा वारणरक्षसाम् ॥ (२।२)

sampravṛttaṃ niśāyuddhaṃ tadā vāraṇarakṣasām ||

3.1३.१

राक्षसो ऽसीति हरयो हरिश्चासीति राक्षसाः । (३।१)

rākṣaso 'sīti harayo hariścāsīti rākṣasāḥ |

3.2३.२

अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥ (३।२)

anyonyaṃ samare jaghnustasmiṃstamasi dāruṇe ||

4.1४.१

जहि दारय चैहीति कथं विद्रवसीति च । (४।१)

jahi dāraya caihīti kathaṃ vidravasīti ca |

4.2४.२

एवं सुतुमुलः शब्दस्तस्मिंस्तमसि शुश्रुवे ॥ (४।२)

evaṃ sutumulaḥ śabdastasmiṃstamasi śuśruve ||

5.1५.१

कालाः काञ्चनसंनाहास्तस्मिंस्तमसि राक्षसाः । (५।१)

kālāḥ kāñcanasaṃnāhāstasmiṃstamasi rākṣasāḥ |

5.2५.२

सम्प्रादृश्यन्त शैलेन्द्रा दीप्तौषधिवना इव ॥ (५।२)

samprādṛśyanta śailendrā dīptauṣadhivanā iva ||

6.1६.१

तस्मिंस्तमसि दुष्पारे राक्षसाः क्रोधमूर्छिताः । (६।१)

tasmiṃstamasi duṣpāre rākṣasāḥ krodhamūrchitāḥ |

6.2६.२

परिपेतुर् महावेगा भक्षयन्तः प्लवंगमान् ॥ (६।२)

paripetur mahāvegā bhakṣayantaḥ plavaṃgamān ||

7.1७.१

ते हयान् काञ्चनापीडान् ध्वजांश्चाग्निशिखोपमान् । (७।१)

te hayān kāñcanāpīḍān dhvajāṃścāgniśikhopamān |

7.2७.२

आप्लुत्य दशनैस्तीक्ष्णैर् भीमकोपा व्यदारयन् ॥ (७।२)

āplutya daśanaistīkṣṇair bhīmakopā vyadārayan ||

8.1८.१

कुञ्जरान् कुञ्जरारोहान् पताकाध्वजिनो रथान् । (८।१)

kuñjarān kuñjarārohān patākādhvajino rathān |

8.2८.२

चकर्षुश्च ददंशुश्च दशनैः क्रोधमूर्छिताः ॥ (८।२)

cakarṣuśca dadaṃśuśca daśanaiḥ krodhamūrchitāḥ ||

9.1९.१

लक्ष्मणश्चापि रामश्च शरैर् आशीविषोपमैः । (९।१)

lakṣmaṇaścāpi rāmaśca śarair āśīviṣopamaiḥ |

9.2९.२

दृश्यादृश्यानि रक्षांसि प्रवराणि निजघ्नतुः ॥ (९।२)

dṛśyādṛśyāni rakṣāṃsi pravarāṇi nijaghnatuḥ ||

10.1१०.१

तुरंगखुरविध्वस्तं रथनेमिसमुद्धतम् । (१०।१)

turaṃgakhuravidhvastaṃ rathanemisamuddhatam |

10.2१०.२

रुरोध कर्णनेत्राणि युध्यतां धरणीरजः ॥ (१०।२)

rurodha karṇanetrāṇi yudhyatāṃ dharaṇīrajaḥ ||

11.1११.१

वर्तमाने तथा घोरे संग्रामे लोमहर्षणे । (११।१)

vartamāne tathā ghore saṃgrāme lomaharṣaṇe |

11.2११.२

रुधिरोदा महावेगा नद्यस्तत्र प्रसुस्रुवुः ॥ (११।२)

rudhirodā mahāvegā nadyastatra prasusruvuḥ ||

12.1१२.१

ततो भेरीमृदङ्गानां पणवानां च निस्वनः । (१२।१)

tato bherīmṛdaṅgānāṃ paṇavānāṃ ca nisvanaḥ |

12.2१२.२

शङ्खवेणुस्वनोन्मिश्रः संबभूवाद्भुतोपमः ॥ (१२।२)

śaṅkhaveṇusvanonmiśraḥ saṃbabhūvādbhutopamaḥ ||

13.1१३.१

हतानां स्तनमानानां राक्षसानां च निस्वनः । (१३।१)

hatānāṃ stanamānānāṃ rākṣasānāṃ ca nisvanaḥ |

13.2१३.२

शस्त्राणां वानराणां च संबभूवातिदारुणः ॥ (१३।२)

śastrāṇāṃ vānarāṇāṃ ca saṃbabhūvātidāruṇaḥ ||

14.1१४.१

शस्त्रपुष्पोपहारा च तत्रासीद् युद्धमेदिनी । (१४।१)

śastrapuṣpopahārā ca tatrāsīd yuddhamedinī |

14.2१४.२

दुर्ज्ञेया दुर्निवेशा च शोणितास्रवकर्दमा ॥ (१४।२)

durjñeyā durniveśā ca śoṇitāsravakardamā ||

15.1१५.१

सा बभूव निशा घोरा हरिराक्षसहारिणी । (१५।१)

sā babhūva niśā ghorā harirākṣasahāriṇī |

15.2१५.२

कालरात्रीव भूतानां सर्वेषां दुरतिक्रमा ॥ (१५।२)

kālarātrīva bhūtānāṃ sarveṣāṃ duratikramā ||

16.1१६.१

ततस्ते राक्षसास्तत्र तस्मिंस्तमसि दारुणे । (१६।१)

tataste rākṣasāstatra tasmiṃstamasi dāruṇe |

16.2१६.२

रामम् एवाभ्यधावन्त संहृष्टाः शरवृष्टिभिः ॥ (१६।२)

rāmam evābhyadhāvanta saṃhṛṣṭāḥ śaravṛṣṭibhiḥ ||

17.1१७.१

तेषाम् आपततां शब्दः क्रुद्धानाम् अभिगर्जताम् । (१७।१)

teṣām āpatatāṃ śabdaḥ kruddhānām abhigarjatām |

17.2१७.२

उद्वर्त इव सप्तानां समुद्राणाम् अभूत् स्वनः ॥ (१७।२)

udvarta iva saptānāṃ samudrāṇām abhūt svanaḥ ||

18.1१८.१

तेषां रामः शरैः षड्भिः षड् जघान निशाचरान् । (१८।१)

teṣāṃ rāmaḥ śaraiḥ ṣaḍbhiḥ ṣaḍ jaghāna niśācarān |

18.2१८.२

निमेषान्तरमात्रेण शितैर् अग्निशिखोपमैः ॥ (१८।२)

nimeṣāntaramātreṇa śitair agniśikhopamaiḥ ||

19.1१९.१

यज्ञशत्रुश्च दुर्धर्षो महापार्श्वमहोदरौ । (१९।१)

yajñaśatruśca durdharṣo mahāpārśvamahodarau |

19.2१९.२

वज्रदंष्ट्रो महाकायस्तौ चोभौ शुकसारणौ ॥ (१९।२)

vajradaṃṣṭro mahākāyastau cobhau śukasāraṇau ||

20.1२०.१

ते तु रामेण बाणौघैः सर्वमर्मसु ताडिताः । (२०।१)

te tu rāmeṇa bāṇaughaiḥ sarvamarmasu tāḍitāḥ |

20.2२०.२

युद्धाद् अपसृतास्तत्र सावशेषायुषो ऽभवन् ॥ (२०।२)

yuddhād apasṛtāstatra sāvaśeṣāyuṣo 'bhavan ||

21.1२१.१

ततः काञ्चनचित्राङ्गैः शरैर् अग्निशिखोपमैः । (२१।१)

tataḥ kāñcanacitrāṅgaiḥ śarair agniśikhopamaiḥ |

21.2२१.२

दिशश्चकार विमलाः प्रदिशश्च महाबलः ॥ (२१।२)

diśaścakāra vimalāḥ pradiśaśca mahābalaḥ ||

22.1२२.१

ये त्वन्ये राक्षसा वीरा रामस्याभिमुखे स्थिताः । (२२।१)

ye tvanye rākṣasā vīrā rāmasyābhimukhe sthitāḥ |

22.2२२.२

ते ऽपि नष्टाः समासाद्य पतंगा इव पावकम् ॥ (२२।२)

te 'pi naṣṭāḥ samāsādya pataṃgā iva pāvakam ||

23.1२३.१

सुवर्णपुङ्खैर् विशिखैः संपतद्भिः सहस्रशः । (२३।१)

suvarṇapuṅkhair viśikhaiḥ saṃpatadbhiḥ sahasraśaḥ |

23.2२३.२

बभूव रजनी चित्रा खद्योतैर् इव शारदी ॥ (२३।२)

babhūva rajanī citrā khadyotair iva śāradī ||

24.1२४.१

राक्षसानां च निनदैर् हरीणां चापि गर्जितैः । (२४।१)

rākṣasānāṃ ca ninadair harīṇāṃ cāpi garjitaiḥ |

24.2२४.२

सा बभूव निशा घोरा भूयो घोरतरा तदा ॥ (२४।२)

sā babhūva niśā ghorā bhūyo ghoratarā tadā ||

25.1२५.१

तेन शब्देन महता प्रवृद्धेन समन्ततः । (२५।१)

tena śabdena mahatā pravṛddhena samantataḥ |

25.2२५.२

त्रिकूटः कन्दराकीर्णः प्रव्याहरद् इवाचलः ॥ (२५।२)

trikūṭaḥ kandarākīrṇaḥ pravyāharad ivācalaḥ ||

26.1२६.१

गोलाङ्गूला महाकायास्तमसा तुल्यवर्चसः । (२६।१)

golāṅgūlā mahākāyāstamasā tulyavarcasaḥ |

26.2२६.२

सम्परिष्वज्य बाहुभ्यां भक्षयन् रजनीचरान् ॥ (२६।२)

sampariṣvajya bāhubhyāṃ bhakṣayan rajanīcarān ||

27.1२७.१

अङ्गदस्तु रणे शत्रुं निहन्तुं समुपस्थितः । (२७।१)

aṅgadastu raṇe śatruṃ nihantuṃ samupasthitaḥ |

27.2२७.२

रावणेर् निजघानाशु सारथिं च हयान् अपि ॥ (२७।२)

rāvaṇer nijaghānāśu sārathiṃ ca hayān api ||

28.1२८.१

इन्द्रजित् तु रथं त्यक्त्वा हताश्वो हतसारथिः । (२८।१)

indrajit tu rathaṃ tyaktvā hatāśvo hatasārathiḥ |

28.2२८.२

अङ्गदेन महामायस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ (२८।२)

aṅgadena mahāmāyastatraivāntaradhīyata ||

29.1२९.१

सो ऽन्तर्धानगतः पापो रावणिः रणकर्कशः । (२९।१)

so 'ntardhānagataḥ pāpo rāvaṇiḥ raṇakarkaśaḥ |

29.2२९.२

ब्रह्मदत्तवरो वीरो रावणिः क्रोधमूर्छितः । (२९।२)

brahmadattavaro vīro rāvaṇiḥ krodhamūrchitaḥ |

29.3२९.३

अदृश्यो निशितान् बाणान्मुमोचाशनिवर्चसः ॥ (२९।३)

adṛśyo niśitān bāṇānmumocāśanivarcasaḥ ||

30.1३०.१

स रामं लक्ष्मणं चैव घोरैर् नागमयैः शरैः । (३०।१)

sa rāmaṃ lakṣmaṇaṃ caiva ghorair nāgamayaiḥ śaraiḥ |

30.2३०.२

बिभेद समरे क्रुद्धः सर्वगात्रेषु राक्षसः ॥ (३०।२)

bibheda samare kruddhaḥ sarvagātreṣu rākṣasaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 34

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit