तद् वचः पथ्यम् अक्लीबं सारणेनाभिभाषितम् । (१।१)

निशम्य रावणो राजा प्रत्यभाषत सारणम् ॥ (१।२)

यदि माम् अभियुञ्जीरन् देवगन्धर्वदानवाः । (२।१)

नैव सीतां प्रदास्यामि सर्वलोकभयाद् अपि ॥ (२।२)

त्वं तु सौम्य परित्रस्तो हरिभिर् निर्जितो भृशम् । (३।१)

प्रतिप्रदानम् अद्यैव सीतायाः साधु मन्यसे । (३।२)

को हि नाम सपत्नो मां समरे जेतुम् अर्हति ॥ (३।३)

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः । (४।१)

आरुरोह ततः श्रीमान् प्रासादं हिमपाण्डुरम् । (४।२)

बहुतालसमुत्सेधं रावणो ऽथ दिदृक्षया ॥ (४।३)

ताभ्यां चराभ्यां सहितो रावणः क्रोधमूर्छितः । (५।१)

पश्यमानः समुद्रं च पर्वतांश्च वनानि च । (५।२)

ददर्श पृथिवीदेशं सुसम्पूर्णं प्लवंगमैः ॥ (५।३)

तद् अपारम् असंख्येयं वानराणां महद् बलम् । (६।१)

आलोक्य रावणो राजा परिपप्रच्छ सारणम् ॥ (६।२)

एषां वानरमुख्यानां के शूराः के महाबलाः । (७।१)

के पूर्वम् अभिवर्तन्ते महोत्साहाः समन्ततः ॥ (७।२)

केषां शृणोति सुग्रीवः के वा यूथपयूथपाः । (८।१)

सारणाचक्ष्व मे सर्वं के प्रधानाः प्लवंगमाः ॥ (८।२)

सारणो राक्षसेन्द्रस्य वचनं परिपृच्छतः । (९।१)

आचचक्षे ऽथ मुख्यज्ञो मुख्यांस्तांस्तु वनौकसः ॥ (९।२)

एष यो ऽभिमुखो लङ्कां नर्दंस्तिष्ठति वानरः । (१०।१)

यूथपानां सहस्राणां शतेन परिवारितः ॥ (१०।२)

यस्य घोषेण महता सप्राकारा सतोरणा । (११।१)

लङ्का प्रवेपते सर्वा सशैलवनकानना ॥ (११।२)

सर्वशाखामृगेन्द्रस्य सुग्रीवस्य महात्मनः । (१२।१)

बलाग्रे तिष्ठते वीरो नीलो नामैष यूथपः ॥ (१२।२)

बाहू प्रगृह्य यः पद्भ्यां महीं गच्छति वीर्यवान् । (१३।१)

लङ्काम् अभिमुखः कोपाद् अभीक्ष्णं च विजृम्भते ॥ (१३।२)

गिरिशृङ्गप्रतीकाशः पद्मकिञ्जल्कसंनिभः । (१४।१)

स्फोटयत्यभिसंरब्धो लाङ्गूलं च पुनः पुनः ॥ (१४।२)

यस्य लाङ्गूलशब्देन स्वनन्तीव दिशो दश । (१५।१)

एष वानरराजेन सुग्रीवेणाभिषेचितः । (१५।२)

यौवराज्ये ऽङ्गदो नाम त्वाम् आह्वयति संयुगे ॥ (१५।३)

ये तु विष्टभ्य गात्राणि क्ष्वेडयन्ति नदन्ति च । (१६।१)

उत्थाय च विजृम्भन्ते क्रोधेन हरिपुंगवाः ॥ (१६।२)

एते दुष्प्रसहा घोराश्चण्डाश्चण्डपराक्रमाः । (१७।१)

अष्टौ शतसहस्राणि दशकोटिशतानि च ॥ (१७।२)

य एनम् अनुगच्छन्ति वीराश्चन्दनवासिनः । (१८।१)

एष आशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ॥ (१८।२)

श्वेतो रजतसंकाशः सबलो भीमविक्रमः । (१९।१)

बुद्धिमान् वानरः शूरस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ (१९।२)

तूर्णं सुग्रीवम् आगम्य पुनर् गच्छति वानरः । (२०।१)

विभजन् वानरीं सेनाम् अनीकानि प्रहर्षयन् ॥ (२०।२)

यः पुरा गोमतीतीरे रम्यं पर्येति पर्वतम् । (२१।१)

नाम्ना संकोचनो नाम नानानगयुतो गिरिः ॥ (२१।२)

तत्र राज्यं प्रशास्त्येष कुमुदो नाम यूथपः । (२२।१)

यो ऽसौ शतसहस्राणां सहस्रं परिकर्षति ॥ (२२।२)

यस्य वाला बहुव्यामा दीर्घलाङ्गूलम् आश्रिताः । (२३।१)

ताम्राः पीताः सिताः श्वेताः प्रकीर्णा घोरकर्मणः ॥ (२३।२)

अदीनो रोषणश्चण्डः संग्रामम् अभिकाङ्क्षति । (२४।१)

एषैवाशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ॥ (२४।२)

यस्त्वेष सिंहसंकाशः कपिलो दीर्घकेसरः । (२५।१)

निभृतः प्रेक्षते लङ्कां दिधक्षन्न् इव चक्षुषा ॥ (२५।२)

विन्ध्यं कृष्णगिरिं सह्यं पर्वतं च सुदर्शनम् । (२६।१)

राजन् सततम् अध्यास्ते रम्भो नामैष यूथपः ॥ (२६।२)

शतं शतसहस्राणां त्रिंशच्च हरियूथपाः । (२७।१)

परिवार्यानुगच्छन्ति लङ्कां मर्दितुम् ओजसा ॥ (२७।२)

यस्तु कर्णौ विवृणुते जृम्भते च पुनः पुनः । (२८।१)

न च संविजते मृत्योर् न च यूथाद् विधावति ॥ (२८।२)

महाबलो वीतभयो रम्यं साल्वेयपर्वतम् । (२९।१)

राजन् सततम् अध्यास्ते शरभो नाम यूथपः ॥ (२९।२)

एतस्य बलिनः सर्वे विहारा नाम यूथपाः । (३०।१)

राजञ् शतसहस्राणि चत्वारिंशत् तथैव च ॥ (३०।२)

यस्तु मेघ इवाकाशं महान् आवृत्य तिष्ठति । (३१।१)

मध्ये वानरवीराणां सुराणाम् इव वासवः ॥ (३१।२)

भेरीणाम् इव संनादो यस्यैष श्रूयते महान् । (३२।१)

घोरः शाखामृगेन्द्राणां संग्रामम् अभिकाङ्क्षताम् ॥ (३२।२)

एष पर्वतम् अध्यास्ते पारियात्रम् अनुत्तमम् । (३३।१)

युद्धे दुष्प्रसहो नित्यं पनसो नाम यूथपः ॥ (३३।२)

एनं शतसहस्राणां शतार्धं पर्युपासते । (३४।१)

यूथपा यूथपश्रेष्ठं येषां यूथानि भागशः ॥ (३४।२)

यस्तु भीमां प्रवल्गन्तीं चमूं तिष्ठति शोभयन् । (३५।१)

स्थितां तीरे समुद्रस्य द्वितीय इव सागरः ॥ (३५।२)

एष दर्दरसंकाशो विनतो नाम यूथपः । (३६।१)

पिबंश्चरति पर्णाशां नदीनाम् उत्तमां नदीम् ॥ (३६।२)

षष्टिः शतसहस्राणि बलम् अस्य प्लवंगमाः । (३७।१)

त्वाम् आह्वयति युद्धाय क्रथनो नाम यूथपः ॥ (३७।२)

यस्तु गैरिकवर्णाभं वपुः पुष्यति वानरः । (३८।१)

गवयो नाम तेजस्वी त्वां क्रोधाद् अभिवर्तते ॥ (३८।२)

एनं शतसहस्राणि सप्ततिः पर्युपासते । (३९।१)

एष आशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ॥ (३९।२)

एते दुष्प्रसहा घोरा बलिनः कामरूपिणः । (४०।१)

यूथपा यूथपश्रेष्ठा येषां संख्या न विद्यते ॥ (४०।२)