तेषां सुतुमुलं शब्दं वानराणां तरस्विनाम् । (१।१)

नर्दतां राक्षसैः सार्धं तदा शुश्राव रावणः ॥ (१।२)

स्निग्धगम्भीरनिर्घोषं श्रुत्वा स निनदं भृशम् । (२।१)

सचिवानां ततस्तेषां मध्ये वचनम् अब्रवीत् ॥ (२।२)

यथासौ सम्प्रहृष्टानां वानराणां समुत्थितः । (३।१)

बहूनां सुमहान्नादो मेघानाम् इव गर्जताम् ॥ (३।२)

व्यक्तं सुमहती प्रीतिर् एतेषां नात्र संशयः । (४।१)

तथा हि विपुलैर् नादैश्चुक्षुभे वरुणालयः ॥ (४।२)

तौ तु बद्धौ शरैस्तीक्ष्णैर् भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ । (५।१)

अयं च सुमहान् नादः शङ्कां जनयतीव मे ॥ (५।२)

एतत् तु वचनं चोक्त्वा मन्त्रिणो राक्षसेश्वरः । (६।१)

उवाच नैरृतांस्तत्र समीपपरिवर्तिनः ॥ (६।२)

ज्ञायतां तूर्णम् एतेषां सर्वेषां वनचारिणाम् । (७।१)

शोककाले समुत्पन्ने हर्षकारणम् उत्थितम् ॥ (७।२)

तथोक्तास्तेन संभ्रान्ताः प्राकारम् अधिरुह्य ते । (८।१)

ददृशुः पालितां सेनां सुग्रीवेण महात्मना ॥ (८।२)

तौ च मुक्तौ सुघोरेण शरबन्धेन राघवौ । (९।१)

समुत्थितौ महाभागौ विषेदुः प्रेक्ष्य राक्षसाः ॥ (९।२)

संत्रस्तहृदयाः सर्वे प्राकाराद् अवरुह्य ते । (१०।१)

विषण्णवदनाः सर्वे राक्षसेन्द्रम् उपस्थिताः ॥ (१०।२)

तद् अप्रियं दीनमुखा रावणस्य निशाचराः । (११।१)

कृत्स्नं निवेदयामासुर् यथावद् वाक्यकोविदाः ॥ (११।२)

यौ ताविन्द्रजिता युद्धे भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ । (१२।१)

निबद्धौ शरबन्धेन निष्प्रकम्पभुजौ कृतौ ॥ (१२।२)

विमुक्तौ शरबन्धेन तौ दृश्येते रणाजिरे । (१३।१)

पाशान् इव गजौ छित्त्वा गजेन्द्रसमविक्रमौ ॥ (१३।२)

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां राक्षसेन्द्रो महाबलः । (१४।१)

चिन्ताशोकसमाक्रान्तो विषण्णवदनो ऽब्रवीत् ॥ (१४।२)

घोरैर् दत्तवरैर् बद्धौ शरैर् आशीविषोपमैः । (१५।१)

अमोघैः सूर्यसंकाशैः प्रमथ्येन्द्रजिता युधि ॥ (१५।२)

तम् अस्त्रबन्धम् आसाद्य यदि मुक्तौ रिपू मम । (१६।१)

संशयस्थम् इदं सर्वम् अनुपश्याम्यहं बलम् ॥ (१६।२)

निष्फलाः खलु संवृत्ताः शरा वासुकितेजसः । (१७।१)

आदत्तं यैस्तु संग्रामे रिपूणां मम जीवितम् ॥ (१७।२)

एवम् उक्त्वा तु संक्रुद्धो निश्वसन्न् उरगो यथा । (१८।१)

अब्रवीद् रक्षसां मध्ये धूम्राक्षं नाम राक्षसम् ॥ (१८।२)

बलेन महता युक्तो रक्षसां भीमकर्मणाम् । (१९।१)

त्वं वधायाभिनिर्याहि रामस्य सह वानरैः ॥ (१९।२)

एवम् उक्तस्तु धूम्राक्षो राक्षसेन्द्रेण धीमता । (२०।१)

कृत्वा प्रणामं संहृष्टो निर्जगाम नृपालयात् ॥ (२०।२)

अभिनिष्क्रम्य तद्द्वारं बलाध्यक्षम् उवाच ह । (२१।१)

त्वरयस्व बलं तूर्णं किं चिरेण युयुत्सतः ॥ (२१।२)

धूम्राक्षस्य वचः श्रुत्वा बलाध्यक्षो बलानुगः । (२२।१)

बलम् उद्योजयामास रावणस्याज्ञया द्रुतम् ॥ (२२।२)

ते बद्धघण्टा बलिनो घोररूपा निशाचराः । (२३।१)

विनर्दमानाः संहृष्टा धूम्राक्षं पर्यवारयन् ॥ (२३।२)

विविधायुधहस्ताश्च शूलमुद्गरपाणयः । (२४।१)

गदाभिः पट्टसैर् दण्डैर् आयसैर् मुसलैर् भृशम् ॥ (२४।२)

परिघैर् भिण्डिपालैश्च भल्लैः प्रासैः परश्वधैः । (२५।१)

निर्ययू राक्षसा घोरा नर्दन्तो जलदा यथा ॥ (२५।२)

रथैः कवचिनस्त्वन्ये ध्वजैश्च समलंकृतैः । (२६।१)

सुवर्णजालविहितैः खरैश्च विविधाननैः ॥ (२६।२)

हयैः परमशीघ्रैश्च गजेन्द्रैश्च मदोत्कटैः । (२७।१)

निर्ययू राक्षसव्याघ्रा व्याघ्रा इव दुरासदाः ॥ (२७।२)

वृकसिंहमुखैर् युक्तं खरैः कनकभूषणैः । (२८।१)

आरुरोह रथं दिव्यं धूम्राक्षः खरनिस्वनः ॥ (२८।२)

स निर्यातो महावीर्यो धूम्राक्षो राक्षसैर् वृतः । (२९।१)

प्रहसन् पश्चिमद्वारं हनूमान् यत्र यूथपः ॥ (२९।२)

प्रयान्तं तु महाघोरं राक्षसं भीमदर्शनम् । (३०।१)

अन्तरिक्षगताः क्रूराः शकुनाः प्रत्यवारयन् ॥ (३०।२)

रथशीर्षे महाभीमो गृध्रश्च निपपात ह । (३१।१)

ध्वजाग्रे ग्रथिताश्चैव निपेतुः कुणपाशनाः ॥ (३१।२)

रुधिरार्द्रो महाञ् श्वेतः कबन्धः पतितो भुवि । (३२।१)

विस्वरं चोत्सृजन्नादं धूम्राक्षस्य समीपतः ॥ (३२।२)

ववर्ष रुधिरं देवः संचचाल च मेदिनी । (३३।१)

प्रतिलोमं ववौ वायुर् निर्घातसमनिस्वनः । (३३।२)

तिमिरौघावृतास्तत्र दिशश्च न चकाशिरे ॥ (३३।३)

स तूत्पातांस्ततो दृष्ट्वा राक्षसानां भयावहान् । (३४।१)

प्रादुर्भूतान् सुघोरांश्च धूम्राक्षो व्यथितो ऽभवत् ॥ (३४।२)

ततः सुभीमो बहुभिर् निशाचरैर् वृतो ऽभिनिष्क्रम्य रणोत्सुको बली । (३५।१)

ददर्श तां राघवबाहुपालितां समुद्रकल्पां बहुवानरीं चमूम् ॥ (३५।२)