रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 27

533 of 606 · 84 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

कैलासं लङ्घयित्वाथ दशग्रीवः सराक्षसः । (१।१)

kailāsaṃ laṅghayitvātha daśagrīvaḥ sarākṣasaḥ |

1.2१.२

आससाद महातेजा इन्द्रलोकं निशाचरः ॥ (१।२)

āsasāda mahātejā indralokaṃ niśācaraḥ ||

2.1२.१

तस्य राक्षससैन्यस्य समन्ताद् उपयास्यतः । (२।१)

tasya rākṣasasainyasya samantād upayāsyataḥ |

2.2२.२

देवलोकं ययौ शब्दो भिद्यमानार्णवोपमः ॥ (२।२)

devalokaṃ yayau śabdo bhidyamānārṇavopamaḥ ||

3.1३.१

श्रुत्वा तु रावणं प्राप्तम् इन्द्रः संचलितासनः । (३।१)

śrutvā tu rāvaṇaṃ prāptam indraḥ saṃcalitāsanaḥ |

3.2३.२

अब्रवीत् तत्र तान् देवान् सर्वान् एव समागतान् ॥ (३।२)

abravīt tatra tān devān sarvān eva samāgatān ||

4.1४.१

आदित्यान् सवसून् रुद्रान् विश्वान् साध्यान्मरुद्गणान् । (४।१)

ādityān savasūn rudrān viśvān sādhyānmarudgaṇān |

4.2४.२

सज्जीभवत युद्धार्थं रावणस्य दुरात्मनः ॥ (४।२)

sajjībhavata yuddhārthaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ ||

5.1५.१

एवम् उक्तास्तु शक्रेण देवाः शक्रसमा युधि । (५।१)

evam uktāstu śakreṇa devāḥ śakrasamā yudhi |

5.2५.२

संनह्यन्त महासत्त्वा युद्धश्रद्धासमन्विताः ॥ (५।२)

saṃnahyanta mahāsattvā yuddhaśraddhāsamanvitāḥ ||

6.1६.१

स तु दीनः परित्रस्तो महेन्द्रो रावणं प्रति । (६।१)

sa tu dīnaḥ paritrasto mahendro rāvaṇaṃ prati |

6.2६.२

विष्णोः समीपम् आगत्य वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥ (६।२)

viṣṇoḥ samīpam āgatya vākyam etad uvāca ha ||

7.1७.१

विष्णो कथं करिष्यामो महावीर्यपराक्रम । (७।१)

viṣṇo kathaṃ kariṣyāmo mahāvīryaparākrama |

7.2७.२

असौ हि बलवान् रक्षो युद्धार्थम् अभिवर्तते ॥ (७।२)

asau hi balavān rakṣo yuddhārtham abhivartate ||

8.1८.१

वरप्रदानाद् बलवान्न खल्वन्येन हेतुना । (८।१)

varapradānād balavānna khalvanyena hetunā |

8.2८.२

तच्च सत्यं हि कर्तव्यं वाक्यं देव प्रजापतेः ॥ (८।२)

tacca satyaṃ hi kartavyaṃ vākyaṃ deva prajāpateḥ ||

9.1९.१

तद् यथा नमुचिर् वृत्रो बलिर् नरकशम्बरौ । (९।१)

tad yathā namucir vṛtro balir narakaśambarau |

9.2९.२

त्वन्मतं समवष्टभ्य यथा दग्धास्तथा कुरु ॥ (९।२)

tvanmataṃ samavaṣṭabhya yathā dagdhāstathā kuru ||

10.1१०.१

न ह्यन्यो देव देवानाम् आपत्सु सुमहाबल । (१०।१)

na hyanyo deva devānām āpatsu sumahābala |

10.2१०.२

गतिः परायणं वास्ति त्वाम् ऋते पुरुषोत्तम ॥ (१०।२)

gatiḥ parāyaṇaṃ vāsti tvām ṛte puruṣottama ||

11.1११.१

त्वं हि नारायणः श्रीमान् पद्मनाभः सनातनः । (११।१)

tvaṃ hi nārāyaṇaḥ śrīmān padmanābhaḥ sanātanaḥ |

11.2११.२

त्वयाहं स्थापितश्चैव देवराज्ये सनातने ॥ (११।२)

tvayāhaṃ sthāpitaścaiva devarājye sanātane ||

12.1१२.१

तद् आख्याहि यथातत्त्वं देवदेव मम स्वयम् । (१२।१)

tad ākhyāhi yathātattvaṃ devadeva mama svayam |

12.2१२.२

असिचक्रसहायस्त्वं युध्यसे संयुगे रिपुम् ॥ (१२।२)

asicakrasahāyastvaṃ yudhyase saṃyuge ripum ||

13.1१३.१

एवम् उक्तः स शक्रेण देवो नारायणः प्रभुः । (१३।१)

evam uktaḥ sa śakreṇa devo nārāyaṇaḥ prabhuḥ |

13.2१३.२

अब्रवीन्न परित्रासः कार्यस्ते श्रूयतां च मे ॥ (१३।२)

abravīnna paritrāsaḥ kāryaste śrūyatāṃ ca me ||

14.1१४.१

न तावद् एष दुर्वृत्तः शक्यो दैवतदानवैः । (१४।१)

na tāvad eṣa durvṛttaḥ śakyo daivatadānavaiḥ |

14.2१४.२

हन्तुं युधि समासाद्य वरदानेन दुर्जयः ॥ (१४।२)

hantuṃ yudhi samāsādya varadānena durjayaḥ ||

15.1१५.१

सर्वथा तु महत् कर्म करिष्यति बलोत्कटः । (१५।१)

sarvathā tu mahat karma kariṣyati balotkaṭaḥ |

15.2१५.२

रक्षः पुत्रसहायो ऽसौ दृष्टम् एतन्निसर्गतः ॥ (१५।२)

rakṣaḥ putrasahāyo 'sau dṛṣṭam etannisargataḥ ||

16.1१६.१

ब्रवीषि यत् तु मां शक्र संयुगे योत्स्यसीति ह । (१६।१)

bravīṣi yat tu māṃ śakra saṃyuge yotsyasīti ha |

16.2१६.२

नैवाहं प्रतियोत्स्ये तं रावणं राक्षसाधिपम् ॥ (१६।२)

naivāhaṃ pratiyotsye taṃ rāvaṇaṃ rākṣasādhipam ||

17.1१७.१

अनिहत्य रिपुं विष्णुर् न हि प्रतिनिवर्तते । (१७।१)

anihatya ripuṃ viṣṇur na hi pratinivartate |

17.2१७.२

दुर्लभश्चैष कामो ऽद्य वरम् आसाद्य राक्षसे ॥ (१७।२)

durlabhaścaiṣa kāmo 'dya varam āsādya rākṣase ||

18.1१८.१

प्रतिजानामि देवेन्द्र त्वत्समीपं शतक्रतो । (१८।१)

pratijānāmi devendra tvatsamīpaṃ śatakrato |

18.2१८.२

राक्षसस्याहम् एवास्य भविता मृत्युकारणम् ॥ (१८।२)

rākṣasasyāham evāsya bhavitā mṛtyukāraṇam ||

19.1१९.१

अहम् एनं वधिष्यामि रावणं ससुतं युधि । (१९।१)

aham enaṃ vadhiṣyāmi rāvaṇaṃ sasutaṃ yudhi |

19.2१९.२

देवतास्तोषयिष्यामि ज्ञात्वा कालम् उपस्थितम् ॥ (१९।२)

devatāstoṣayiṣyāmi jñātvā kālam upasthitam ||

20.1२०.१

एतस्मिन्न् अन्तरे नादः शुश्रुवे रजनीक्षये । (२०।१)

etasminn antare nādaḥ śuśruve rajanīkṣaye |

20.2२०.२

तस्य रावणसैन्यस्य प्रयुद्धस्य समन्ततः ॥ (२०।२)

tasya rāvaṇasainyasya prayuddhasya samantataḥ ||

21.1२१.१

अथ युद्धं समभवद् देवराक्षसयोस्तदा । (२१।१)

atha yuddhaṃ samabhavad devarākṣasayostadā |

21.2२१.२

घोरं तुमुलनिर्ह्रादं नानाप्रहरणायुधम् ॥ (२१।२)

ghoraṃ tumulanirhrādaṃ nānāpraharaṇāyudham ||

22.1२२.१

एतस्मिन्न् अन्तरे शूरा राक्षसा घोरदर्शनाः । (२२।१)

etasminn antare śūrā rākṣasā ghoradarśanāḥ |

22.2२२.२

युद्धार्थम् अभ्यधावन्त सचिवा रावणाज्ञया ॥ (२२।२)

yuddhārtham abhyadhāvanta sacivā rāvaṇājñayā ||

23.1२३.१

मारीचश्च प्रहस्तश्च महापार्श्वमहोदरौ । (२३।१)

mārīcaśca prahastaśca mahāpārśvamahodarau |

23.2२३.२

अकम्पनो निकुम्भश्च शुकः सारण एव च ॥ (२३।२)

akampano nikumbhaśca śukaḥ sāraṇa eva ca ||

24.1२४.१

संह्रादिर् धूमकेतुश्च महादंष्ट्रो महामुखः । (२४।१)

saṃhrādir dhūmaketuśca mahādaṃṣṭro mahāmukhaḥ |

24.2२४.२

जम्बुमाली महामाली विरूपाक्षश्च राक्षसः ॥ (२४।२)

jambumālī mahāmālī virūpākṣaśca rākṣasaḥ ||

25.1२५.१

एतैः सर्वैर् महावीर्यैर् वृतो राक्षसपुंगवः । (२५।१)

etaiḥ sarvair mahāvīryair vṛto rākṣasapuṃgavaḥ |

25.2२५.२

रावणस्यार्यकः सैन्यं सुमाली प्रविवेश ह ॥ (२५।२)

rāvaṇasyāryakaḥ sainyaṃ sumālī praviveśa ha ||

26.1२६.१

स हि देवगणान् सर्वान्नानाप्रहरणैः शितैः । (२६।१)

sa hi devagaṇān sarvānnānāpraharaṇaiḥ śitaiḥ |

26.2२६.२

विध्वंसयति संक्रुद्धः सह तैः क्षणदाचरैः ॥ (२६।२)

vidhvaṃsayati saṃkruddhaḥ saha taiḥ kṣaṇadācaraiḥ ||

27.1२७.१

एतस्मिन्न् अन्तरे शूरो वसूनाम् अष्टमो वसुः । (२७।१)

etasminn antare śūro vasūnām aṣṭamo vasuḥ |

27.2२७.२

सावित्र इति विख्यातः प्रविवेश महारणम् ॥ (२७।२)

sāvitra iti vikhyātaḥ praviveśa mahāraṇam ||

28.1२८.१

ततो युद्धं समभवत् सुराणां राक्षसैः सह । (२८।१)

tato yuddhaṃ samabhavat surāṇāṃ rākṣasaiḥ saha |

28.2२८.२

क्रुद्धानां रक्षसां कीर्तिं समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ (२८।२)

kruddhānāṃ rakṣasāṃ kīrtiṃ samareṣvanivartinām ||

29.1२९.१

ततस्ते राक्षसाः शूरा देवांस्तान् समरे स्थितान् । (२९।१)

tataste rākṣasāḥ śūrā devāṃstān samare sthitān |

29.2२९.२

नानाप्रहरणैर् घोरैर् जघ्नुः शतसहस्रशः ॥ (२९।२)

nānāpraharaṇair ghorair jaghnuḥ śatasahasraśaḥ ||

30.1३०.१

सुरास्तु राक्षसान् घोरान्महावीर्यान् स्वतेजसा । (३०।१)

surāstu rākṣasān ghorānmahāvīryān svatejasā |

30.2३०.२

समरे विविधैः शस्त्रैर् अनयन् यमसादनम् ॥ (३०।२)

samare vividhaiḥ śastrair anayan yamasādanam ||

31.1३१.१

एतस्मिन्न् अन्तरे शूरः सुमाली नाम राक्षसः । (३१।१)

etasminn antare śūraḥ sumālī nāma rākṣasaḥ |

31.2३१.२

नानाप्रहरणैः क्रुद्धो रणम् एवाभ्यवर्तत ॥ (३१।२)

nānāpraharaṇaiḥ kruddho raṇam evābhyavartata ||

32.1३२.१

देवानां तद् बलं सर्वं नानाप्रहरणैः शितैः । (३२।१)

devānāṃ tad balaṃ sarvaṃ nānāpraharaṇaiḥ śitaiḥ |

32.2३२.२

विध्वंसयति संक्रुद्धो वायुर् जलधरान् इव ॥ (३२।२)

vidhvaṃsayati saṃkruddho vāyur jaladharān iva ||

33.1३३.१

ते महाबाणवर्षैश्च शूलैः प्रासैश्च दारुणैः । (३३।१)

te mahābāṇavarṣaiśca śūlaiḥ prāsaiśca dāruṇaiḥ |

33.2३३.२

पीड्यमानाः सुराः सर्वे न व्यतिष्ठन् समाहिताः ॥ (३३।२)

pīḍyamānāḥ surāḥ sarve na vyatiṣṭhan samāhitāḥ ||

34.1३४.१

ततो विद्राव्यमाणेषु त्रिदशेषु सुमालिना । (३४।१)

tato vidrāvyamāṇeṣu tridaśeṣu sumālinā |

34.2३४.२

वसूनाम् अष्टमो देवः सावित्रो व्यवतिष्ठत ॥ (३४।२)

vasūnām aṣṭamo devaḥ sāvitro vyavatiṣṭhata ||

35.1३५.१

संवृतः स्वैर् अनीकैस्तु प्रहरन्तं निशाचरम् । (३५।१)

saṃvṛtaḥ svair anīkaistu praharantaṃ niśācaram |

35.2३५.२

विक्रमेण महातेजा वारयामास संयुगे ॥ (३५।२)

vikrameṇa mahātejā vārayāmāsa saṃyuge ||

36.1३६.१

सुमत्तयोस्तयोर् आसीद् युद्धं लोके सुदारुणम् । (३६।१)

sumattayostayor āsīd yuddhaṃ loke sudāruṇam |

36.2३६.२

सुमालिनो वसोश्चैव समरेष्वनिवर्तिनोः ॥ (३६।२)

sumālino vasoścaiva samareṣvanivartinoḥ ||

37.1३७.१

ततस्तस्य महाबाणैर् वसुना सुमहात्मना । (३७।१)

tatastasya mahābāṇair vasunā sumahātmanā |

37.2३७.२

महान् स पन्नगरथः क्षणेन विनिपातितः ॥ (३७।२)

mahān sa pannagarathaḥ kṣaṇena vinipātitaḥ ||

38.1३८.१

हत्वा तु संयुगे तस्य रथं बाणशतैः शितैः । (३८।१)

hatvā tu saṃyuge tasya rathaṃ bāṇaśataiḥ śitaiḥ |

38.2३८.२

गदां तस्य वधार्थाय वसुर् जग्राह पाणिना ॥ (३८।२)

gadāṃ tasya vadhārthāya vasur jagrāha pāṇinā ||

39.1३९.१

तां प्रदीप्तां प्रगृह्याशु कालदण्डनिभां शुभाम् । (३९।१)

tāṃ pradīptāṃ pragṛhyāśu kāladaṇḍanibhāṃ śubhām |

39.2३९.२

तस्य मूर्धनि सावित्रः सुमालेर् विनिपातयत् ॥ (३९।२)

tasya mūrdhani sāvitraḥ sumāler vinipātayat ||

40.1४०.१

तस्य मूर्धनि सोल्काभा पतन्ती च तदा बभौ । (४०।१)

tasya mūrdhani solkābhā patantī ca tadā babhau |

40.2४०.२

सहस्राक्षसमुत्सृष्टा गिराविव महाशनिः ॥ (४०।२)

sahasrākṣasamutsṛṣṭā girāviva mahāśaniḥ ||

41.1४१.१

तस्य नैवास्थि कायो वा न मांसं ददृशे तदा । (४१।१)

tasya naivāsthi kāyo vā na māṃsaṃ dadṛśe tadā |

41.2४१.२

गदया भस्मसाद्भूतो रणे तस्मिन्निपातितः ॥ (४१।२)

gadayā bhasmasādbhūto raṇe tasminnipātitaḥ ||

42.1४२.१

तं दृष्ट्वा निहतं संख्ये राक्षसास्ते समन्ततः । (४२।१)

taṃ dṛṣṭvā nihataṃ saṃkhye rākṣasāste samantataḥ |

42.2४२.२

दुद्रुवुः सहिताः सर्वे क्रोशमाना महास्वनम् ॥ (४२।२)

dudruvuḥ sahitāḥ sarve krośamānā mahāsvanam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 27

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit