एवम् उक्तस् तु सुग्रीवो लक्ष्मणेन महात्मना । (१।१)

हनुमन्तं स्थितं पार्श्वे सचिवं वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

महेन्द्रहिमवद्विन्ध्यकैलासशिखरेषु च । (२।१)

मन्दरे पाण्डुशिखरे पञ्चशैलेषु ये स्थिताः ॥ (२।२)

तरुणादित्यवर्णेषु भ्राजमानेषु सर्वशः । (३।१)

पर्वतेषु समुद्रान्ते पश्चिमस्यां तु ये दिशि ॥ (३।२)

आदित्यभवने चैव गिरौ संध्याभ्रसंनिभे । (४।१)

पद्मतालवनं भीमं संश्रिता हरिपुंगवाः ॥ (४।२)

अञ्जनाम्बुदसंकाशाः कुञ्जरप्रतिमौजसः । (५।१)

अञ्जने पर्वते चैव ये वसन्ति प्लवंगमाः ॥ (५।२)

मनःशिलागुहावासा वानराः कनकप्रभाः । (६।१)

मेरुपार्श्वगताश् चैव ये च धूम्रगिरिं श्रिताः ॥ (६।२)

तरुणादित्यवर्णाश् च पर्वते ये महारुणे । (७।१)

पिबन्तो मधुमैरेयं भीमवेगाः प्लवंगमाः ॥ (७।२)

वनेषु च सुरम्येषु सुगन्धिषु महत्सु च । (८।१)

तापसानां च रम्येषु वनान्तेषु समन्ततः ॥ (८।२)

तांस् तांस् त्वम् आनय क्षिप्रं पृथिव्यां सर्ववानरान् । (९।१)

सामदानादिभिः कल्पैर् आशु प्रेषय वानरान् ॥ (९।२)

प्रेषिताः प्रथमं ये च मया दूता महाजवाः । (१०।१)

त्वरणार्थं तु भूयस् त्वं हरीन् संप्रेषयापरान् ॥ (१०।२)

ये प्रसक्ताश् च कामेषु दीर्घसूत्राश् च वानराः । (११।१)

इहानयस्व तान् सर्वाञ् शीघ्रं तु मम शासनात् ॥ (११।२)

अहोभिर् दशभिर् ये च नागच्छन्ति ममाज्ञया । (१२।१)

हन्तव्यास् ते दुरात्मानो राजशासनदूषकाः ॥ (१२।२)

शतान्य् अथ सहस्राणि कोट्यश् च मम शासनात् । (१३।१)

प्रयान्तु कपिसिंहानां दिशो मम मते स्थिताः ॥ (१३।२)

मेघपर्वतसंकाशाश् छादयन्त इवाम्बरम् । (१४।१)

घोररूपाः कपिश्रेष्ठा यान्तु मच्छासनाद् इतः ॥ (१४।२)

ते गतिज्ञा गतिं गत्वा पृथिव्यां सर्ववानराः । (१५।१)

आनयन्तु हरीन् सर्वांस् त्वरिताः शासनान् मम ॥ (१५।२)

तस्य वानरराजस्य श्रुत्वा वायुसुतो वचः । (१६।१)

दिक्षु सर्वासु विक्रान्तान् प्रेषयामास वानरान् ॥ (१६।२)

ते पदं विष्णुविक्रान्तं पतत्रिज्योतिरध्वगाः । (१७।१)

प्रयाताः प्रहिता राज्ञा हरयस् तत्क्षणेन वै ॥ (१७।२)

ते समुद्रेषु गिरिषु वनेषु च सरित्सु च । (१८।१)

वानरा वानरान् सर्वान् रामहेतोर् अचोदयन् ॥ (१८।२)

मृत्युकालोपमस्याज्ञां राजराजस्य वानराः । (१९।१)

सुग्रीवस्याययुः श्रुत्वा सुग्रीवभयदर्शिनः ॥ (१९।२)

ततस् ते ऽञ्जनसंकाशा गिरेस् तस्मान् महाजवाः । (२०।१)

तिस्रः कोट्यः प्लवंगानां निर्ययुर् यत्र राघवः ॥ (२०।२)

अस्तं गच्छति यत्रार्कस् तस्मिन् गिरिवरे रताः । (२१।१)

तप्तहेमसमाभासास् तस्मात् कोट्यो दश च्युताः ॥ (२१।२)

कैलासशिखरेभ्यश् च सिंहकेसरवर्चसाम् । (२२।१)

ततः कोटिसहस्राणि वानराणाम् उपागमन् ॥ (२२।२)

फलमूलेन जीवन्तो हिमवन्तम् उपाश्रिताः । (२३।१)

तेषां कोटिसहस्राणां सहस्रं समवर्तत ॥ (२३।२)

अङ्गारकसमानानां भीमानां भीमकर्मणाम् । (२४।१)

विन्ध्याद् वानरकोटीनां सहस्राण्य् अपतन् द्रुतम् ॥ (२४।२)

क्षीरोदवेलानिलयास् तमालवनवासिनः । (२५।१)

नारिकेलाशनाश् चैव तेषां संख्या न विद्यते ॥ (२५।२)

वनेभ्यो गह्वरेभ्यश् च सरिद्भ्यश् च महाजवाः । (२६।१)

आगच्छद् वानरी सेना पिबन्तीव दिवाकरम् ॥ (२६।२)

ये तु त्वरयितुं याता वानराः सर्ववानरान् । (२७।१)

ते वीरा हिमवच्छैलं ददृशुस् तं महाद्रुमम् ॥ (२७।२)

तस्मिन् गिरिवरे रम्ये यज्ञो माहेश्वरः पुरा । (२८।१)

सर्वदेवमनस्तोषो बभौ दिव्यो मनोहरः ॥ (२८।२)

अन्नविष्यन्दजातानि मूलानि च फलानि च । (२९।१)

अमृतस्वादुकल्पानि ददृशुस् तत्र वानराः ॥ (२९।२)

तद् अन्नसम्भवं दिव्यं फलं मूलं मनोहरम् । (३०।१)

यः कश्चित् सकृद् अश्नाति मासं भवति तर्पितः ॥ (३०।२)

तानि मूलानि दिव्यानि फलानि च फलाशनाः । (३१।१)

औषधानि च दिव्यानि जगृहुर् हरियूथपाः ॥ (३१।२)

तस्माच् च यज्ञायतनात् पुष्पाणि सुरभीणि च । (३२।१)

आनिन्युर् वानरा गत्वा सुग्रीवप्रियकारणात् ॥ (३२।२)

ते तु सर्वे हरिवराः पृथिव्यां सर्ववानरान् । (३३।१)

संचोदयित्वा त्वरितं यूथानां जग्मुर् अग्रतः ॥ (३३।२)

ते तु तेन मुहूर्तेन यूथपाः शीघ्रकारिणः । (३४।१)

किष्किन्धां त्वरया प्राप्ताः सुग्रीवो यत्र वानरः ॥ (३४।२)

ते गृहीत्वौषधीः सर्वाः फलं मूलं च वानराः । (३५।१)

तं प्रतिग्राहयामासुर् वचनं चेदम् अब्रुवन् ॥ (३५।२)

सर्वे परिगताः शैलाः समुद्राश् च वनानि च । (३६।१)

पृथिव्यां वानराः सर्वे शासनाद् उपयान्ति ते ॥ (३६।२)

एवं श्रुत्वा ततो हृष्टः सुग्रीवः प्लवगाधिपः । (३७।१)

प्रतिजग्राह च प्रीतस् तेषां सर्वम् उपायनम् ॥ (३७।२)