रामायणRāmāyaṇa

Rām, 2, 77

153 of 606 · 46 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ततः समुत्थितः काल्यम् आस्थाय स्यन्दनोत्तमम् । (१।१)

tataḥ samutthitaḥ kālyam āsthāya syandanottamam |

1.2१.२

प्रययौ भरतः शीघ्रं रामदर्शनकाङ्क्षया ॥ (१।२)

prayayau bharataḥ śīghraṃ rāmadarśanakāṅkṣayā ||

2.1२.१

अग्रतः प्रययुस् तस्य सर्वे मन्त्रिपुरोधसः । (२।१)

agrataḥ prayayus tasya sarve mantripurodhasaḥ |

2.2२.२

अधिरुह्य हयैर् युक्तान् रथान् सूर्यरथोपमान् ॥ (२।२)

adhiruhya hayair yuktān rathān sūryarathopamān ||

3.1३.१

नवनागसहस्राणि कल्पितानि यथाविधि । (३।१)

navanāgasahasrāṇi kalpitāni yathāvidhi |

3.2३.२

अन्वयुर् भरतं यान्तम् इक्ष्वाकुकुलनन्दनम् ॥ (३।२)

anvayur bharataṃ yāntam ikṣvākukulanandanam ||

4.1४.१

षष्ठी रथसहस्राणि धन्विनो विविधायुधाः । (४।१)

ṣaṣṭhī rathasahasrāṇi dhanvino vividhāyudhāḥ |

4.2४.२

अन्वयुर् भरतं यान्तं राजपुत्रं यशस्विनम् ॥ (४।२)

anvayur bharataṃ yāntaṃ rājaputraṃ yaśasvinam ||

5.1५.१

शतं सहस्राण्य् अश्वानां समारूढानि राघवम् । (५।१)

śataṃ sahasrāṇy aśvānāṃ samārūḍhāni rāghavam |

5.2५.२

अन्वयुर् भरतं यान्तं राजपुत्रं यशस्विनम् ॥ (५।२)

anvayur bharataṃ yāntaṃ rājaputraṃ yaśasvinam ||

6.1६.१

कैकेयी च सुमित्रा च कौसल्या च यशस्विनी । (६।१)

kaikeyī ca sumitrā ca kausalyā ca yaśasvinī |

6.2६.२

रामानयनसंहृष्टा ययुर् यानेन भास्वता ॥ (६।२)

rāmānayanasaṃhṛṣṭā yayur yānena bhāsvatā ||

7.1७.१

प्रयाताश् चार्यसंघाता रामं द्रष्टुं सलक्ष्मणम् । (७।१)

prayātāś cāryasaṃghātā rāmaṃ draṣṭuṃ salakṣmaṇam |

7.2७.२

तस्यैव च कथाश् चित्राः कुर्वाणा हृष्टमानसाः ॥ (७।२)

tasyaiva ca kathāś citrāḥ kurvāṇā hṛṣṭamānasāḥ ||

8.1८.१

मेघश्यामं महाबाहुं स्थिरसत्त्वं दृढव्रतम् । (८।१)

meghaśyāmaṃ mahābāhuṃ sthirasattvaṃ dṛḍhavratam |

8.2८.२

कदा द्रक्ष्यामहे रामं जगतः शोकनाशनम् ॥ (८।२)

kadā drakṣyāmahe rāmaṃ jagataḥ śokanāśanam ||

9.1९.१

दृष्ट एव हि नः शोकम् अपनेष्यति राघवः । (९।१)

dṛṣṭa eva hi naḥ śokam apaneṣyati rāghavaḥ |

9.2९.२

तमः सर्वस्य लोकस्य समुद्यन्न् इव भास्करः ॥ (९।२)

tamaḥ sarvasya lokasya samudyann iva bhāskaraḥ ||

10.1१०.१

इत्य् एवं कथयन्तस् ते सम्प्रहृष्टाः कथाः शुभाः । (१०।१)

ity evaṃ kathayantas te samprahṛṣṭāḥ kathāḥ śubhāḥ |

10.2१०.२

परिष्वजानाश् चान्योन्यं ययुर् नागरिकास् तदा ॥ (१०।२)

pariṣvajānāś cānyonyaṃ yayur nāgarikās tadā ||

11.1११.१

ये च तत्रापरे सर्वे संमता ये च नैगमाः । (११।१)

ye ca tatrāpare sarve saṃmatā ye ca naigamāḥ |

11.2११.२

रामं प्रति ययुर् हृष्टाः सर्वाः प्रकृतयस् तदा ॥ (११।२)

rāmaṃ prati yayur hṛṣṭāḥ sarvāḥ prakṛtayas tadā ||

12.1१२.१

मणिकाराश् च ये केचित् कुम्भकाराश् च शोभनाः । (१२।१)

maṇikārāś ca ye kecit kumbhakārāś ca śobhanāḥ |

12.2१२.२

सूत्रकर्मकृतश् चैव ये च शस्त्रोपजीविनः ॥ (१२।२)

sūtrakarmakṛtaś caiva ye ca śastropajīvinaḥ ||

13.1१३.१

मायूरकाः क्राकचिका रोचका वेधकास् तथा । (१३।१)

māyūrakāḥ krākacikā rocakā vedhakās tathā |

13.2१३.२

दन्तकाराः सुधाकारास् तथा गन्धोपजीविनः ॥ (१३।२)

dantakārāḥ sudhākārās tathā gandhopajīvinaḥ ||

14.1१४.१

सुवर्णकाराः प्रख्यातास् तथा कम्बलधावकाः । (१४।१)

suvarṇakārāḥ prakhyātās tathā kambaladhāvakāḥ |

14.2१४.२

स्नापकाच्छादका वैद्या धूपकाः शौण्डिकास् तथा ॥ (१४।२)

snāpakācchādakā vaidyā dhūpakāḥ śauṇḍikās tathā ||

15.1१५.१

रजकास् तुन्नवायाश् च ग्रामघोषमहत्तराः । (१५।१)

rajakās tunnavāyāś ca grāmaghoṣamahattarāḥ |

15.2१५.२

शैलूषाश् च सह स्त्रीभिर् यान्ति कैवर्तकास् तथा ॥ (१५।२)

śailūṣāś ca saha strībhir yānti kaivartakās tathā ||

16.1१६.१

समाहिता वेदविदो ब्राह्मणा वृत्तसंमताः । (१६।१)

samāhitā vedavido brāhmaṇā vṛttasaṃmatāḥ |

16.2१६.२

गोरथैर् भरतं यान्तम् अनुजग्मुः सहस्रशः ॥ (१६।२)

gorathair bharataṃ yāntam anujagmuḥ sahasraśaḥ ||

17.1१७.१

सुवेषाः शुद्धवसनास् ताम्रमृष्टानुलेपनाः । (१७।१)

suveṣāḥ śuddhavasanās tāmramṛṣṭānulepanāḥ |

17.2१७.२

सर्वे ते विविधैर् यानैः शनैर् भरतम् अन्वयुः ॥ (१७।२)

sarve te vividhair yānaiḥ śanair bharatam anvayuḥ ||

18.1१८.१

प्रहृष्टमुदिता सेना सान्वयात् कैकयीसुतम् । (१८।१)

prahṛṣṭamuditā senā sānvayāt kaikayīsutam |

18.2१८.२

व्यवातिष्ठत सा सेना भरतस्यानुयायिनी ॥ (१८।२)

vyavātiṣṭhata sā senā bharatasyānuyāyinī ||

19.1१९.१

निरीक्ष्यानुगतां सेनां तां च गङ्गां शिवोदकाम् । (१९।१)

nirīkṣyānugatāṃ senāṃ tāṃ ca gaṅgāṃ śivodakām |

19.2१९.२

भरतः सचिवान् सर्वान् अब्रवीद् वाक्यकोविदः ॥ (१९।२)

bharataḥ sacivān sarvān abravīd vākyakovidaḥ ||

20.1२०.१

निवेशयत मे सैन्यम् अभिप्रायेण सर्वशः । (२०।१)

niveśayata me sainyam abhiprāyeṇa sarvaśaḥ |

20.2२०.२

विश्रान्ताः प्रतरिष्यामः श्व इदानीं महानदीम् ॥ (२०।२)

viśrāntāḥ pratariṣyāmaḥ śva idānīṃ mahānadīm ||

21.1२१.१

दातुं च तावद् इच्छामि स्वर्गतस्य महीपतेः । (२१।१)

dātuṃ ca tāvad icchāmi svargatasya mahīpateḥ |

21.2२१.२

और्ध्वदेहनिमित्तार्थम् अवतीर्योदकं नदीम् ॥ (२१।२)

aurdhvadehanimittārtham avatīryodakaṃ nadīm ||

22.1२२.१

तस्यैवं ब्रुवतो ऽमात्यास् तथेत्य् उक्त्वा समाहिताः । (२२।१)

tasyaivaṃ bruvato 'mātyās tathety uktvā samāhitāḥ |

22.2२२.२

न्यवेशयंस् तांश् छन्देन स्वेन स्वेन पृथक्पृथक् ॥ (२२।२)

nyaveśayaṃs tāṃś chandena svena svena pṛthakpṛthak ||

23.1२३.१

निवेश्य गङ्गाम् अनु तां महानदीं चमूं विधानैः परिबर्हशोभिनीम् । (२३।१)

niveśya gaṅgām anu tāṃ mahānadīṃ camūṃ vidhānaiḥ paribarhaśobhinīm |

23.2२३.२

उवास रामस्य तदा महात्मनो विचिन्तयानो भरतो निवर्तनम् ॥ (२३।२)

uvāsa rāmasya tadā mahātmano vicintayāno bharato nivartanam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 2, 77

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit