रामायणRāmāyaṇa

Rām, 3, 24

211 of 606 · 56 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अवष्टब्धधनुं रामं क्रुद्धं च रिपुघातिनम् । (१।१)

avaṣṭabdhadhanuṃ rāmaṃ kruddhaṃ ca ripughātinam |

1.2१.२

ददर्शाश्रमम् आगम्य खरः सह पुरःसरैः ॥ (१।२)

dadarśāśramam āgamya kharaḥ saha puraḥsaraiḥ ||

2.1२.१

तं दृष्ट्वा सगुणं चापम् उद्यम्य खरनिःस्वनम् । (२।१)

taṃ dṛṣṭvā saguṇaṃ cāpam udyamya kharaniḥsvanam |

2.2२.२

रामस्याभिमुखं सूतं चोद्यताम् इत्य् अचोदयत् ॥ (२।२)

rāmasyābhimukhaṃ sūtaṃ codyatām ity acodayat ||

3.1३.१

स खरस्याज्ञया सूतस् तुरगान् समचोदयत् । (३।१)

sa kharasyājñayā sūtas turagān samacodayat |

3.2३.२

यत्र रामो महाबाहुर् एको धुन्वन् धनुः स्थितः ॥ (३।२)

yatra rāmo mahābāhur eko dhunvan dhanuḥ sthitaḥ ||

4.1४.१

तं तु निष्पतितं दृष्ट्वा सर्वे ते रजनीचराः । (४।१)

taṃ tu niṣpatitaṃ dṛṣṭvā sarve te rajanīcarāḥ |

4.2४.२

नर्दमाना महानादं सचिवाः पर्यवारयन् ॥ (४।२)

nardamānā mahānādaṃ sacivāḥ paryavārayan ||

5.1५.१

स तेषां यातुधानानां मध्ये रतो गतः खरः । (५।१)

sa teṣāṃ yātudhānānāṃ madhye rato gataḥ kharaḥ |

5.2५.२

बभूव मध्ये ताराणां लोहिताङ्ग इवोदितः ॥ (५।२)

babhūva madhye tārāṇāṃ lohitāṅga ivoditaḥ ||

6.1६.१

ततस् तं भीमधन्वानं क्रुद्धाः सर्वे निशाचराः । (६।१)

tatas taṃ bhīmadhanvānaṃ kruddhāḥ sarve niśācarāḥ |

6.2६.२

रामं नानाविधैः शस्त्रैर् अभ्यवर्षन्त दुर्जयम् ॥ (६।२)

rāmaṃ nānāvidhaiḥ śastrair abhyavarṣanta durjayam ||

7.1७.१

मुद्गरैर् आयसैः शूलैः प्रासैः खड्गैः परश्वधैः । (७।१)

mudgarair āyasaiḥ śūlaiḥ prāsaiḥ khaḍgaiḥ paraśvadhaiḥ |

7.2७.२

राक्षसाः समरे रामं निजघ्नू रोषतत्पराः ॥ (७।२)

rākṣasāḥ samare rāmaṃ nijaghnū roṣatatparāḥ ||

8.1८.१

ते बलाहकसंकाशा महानादा महाबलाः । (८।१)

te balāhakasaṃkāśā mahānādā mahābalāḥ |

8.2८.२

अभ्यधावन्त काकुत्स्थं रामं युद्धे जिघांसवः ॥ (८।२)

abhyadhāvanta kākutsthaṃ rāmaṃ yuddhe jighāṃsavaḥ ||

9.1९.१

ते रामे शरवर्षाणि व्यसृजन् रक्षसां गुणाः । (९।१)

te rāme śaravarṣāṇi vyasṛjan rakṣasāṃ guṇāḥ |

9.2९.२

शैलेन्द्रम् इव धाराभिर् वर्षमाणा बलाहकाः ॥ (९।२)

śailendram iva dhārābhir varṣamāṇā balāhakāḥ ||

10.1१०.१

स तैः परिवृतो घोरै राघवो रक्षसां गणैः । (१०।१)

sa taiḥ parivṛto ghorai rāghavo rakṣasāṃ gaṇaiḥ |

10.2१०.२

तिथिष्व् इव महादेवो वृतः पारिषदां गणैः ॥ (१०।२)

tithiṣv iva mahādevo vṛtaḥ pāriṣadāṃ gaṇaiḥ ||

11.1११.१

तानि मुक्तानि शस्त्राणि यातुधानैः स राघवः । (११।१)

tāni muktāni śastrāṇi yātudhānaiḥ sa rāghavaḥ |

11.2११.२

प्रतिजग्राह विशिखैर् नद्योघान् इव सागरः ॥ (११।२)

pratijagrāha viśikhair nadyoghān iva sāgaraḥ ||

12.1१२.१

स तैः प्रहरणैर् घोरैर् भिन्नगात्रो न विव्यथे । (१२।१)

sa taiḥ praharaṇair ghorair bhinnagātro na vivyathe |

12.2१२.२

रामः प्रदीप्तैर् बहुभिर् वज्रैर् इव महाचलः ॥ (१२।२)

rāmaḥ pradīptair bahubhir vajrair iva mahācalaḥ ||

13.1१३.१

स विद्धः क्षतजादिग्धः सर्वगात्रेषु राघवः । (१३।१)

sa viddhaḥ kṣatajādigdhaḥ sarvagātreṣu rāghavaḥ |

13.2१३.२

बभूव रामः संध्याभ्रैर् दिवाकर इवावृतः ॥ (१३।२)

babhūva rāmaḥ saṃdhyābhrair divākara ivāvṛtaḥ ||

14.1१४.१

विषेदुर् देवगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः । (१४।१)

viṣedur devagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ |

14.2१४.२

एकं सहस्रैर् बहुभिस् तदा दृष्ट्वा समावृतम् ॥ (१४।२)

ekaṃ sahasrair bahubhis tadā dṛṣṭvā samāvṛtam ||

15.1१५.१

ततो रामः सुसंक्रुद्धो मण्डलीकृतकार्मुकः । (१५।१)

tato rāmaḥ susaṃkruddho maṇḍalīkṛtakārmukaḥ |

15.2१५.२

ससर्ज निशितान् बाणाञ् शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ (१५।२)

sasarja niśitān bāṇāñ śataśo 'tha sahasraśaḥ ||

16.1१६.१

दुरावारान् दुर्विषहान् कालपाशोपमान् रणे । (१६।१)

durāvārān durviṣahān kālapāśopamān raṇe |

16.2१६.२

मुमोच लीलया रामः कङ्कपत्त्रान् अजिह्मगान् ॥ (१६।२)

mumoca līlayā rāmaḥ kaṅkapattrān ajihmagān ||

17.1१७.१

ते शराः शत्रुसैन्येषु मुक्ता रामेण लीलया । (१७।१)

te śarāḥ śatrusainyeṣu muktā rāmeṇa līlayā |

17.2१७.२

आददू रक्षसां प्राणान् पाशाः कालकृता इव ॥ (१७।२)

ādadū rakṣasāṃ prāṇān pāśāḥ kālakṛtā iva ||

18.1१८.१

भित्त्वा राक्षसदेहांस् तांस् ते शरा रुधिराप्लुताः । (१८।१)

bhittvā rākṣasadehāṃs tāṃs te śarā rudhirāplutāḥ |

18.2१८.२

अन्तरिक्षगता रेजुर् दीप्ताग्निसमतेजसः ॥ (१८।२)

antarikṣagatā rejur dīptāgnisamatejasaḥ ||

19.1१९.१

असंख्येयास् तु रामस्य सायकाश् चापमण्डलात् । (१९।१)

asaṃkhyeyās tu rāmasya sāyakāś cāpamaṇḍalāt |

19.2१९.२

विनिष्पेतुर् अतीवोग्रा रक्षःप्राणापहारिणः ॥ (१९।२)

viniṣpetur atīvogrā rakṣaḥprāṇāpahāriṇaḥ ||

20.1२०.१

तैर् धनूंषि ध्वजाग्राणि वर्माणि च शिरांसि च । (२०।१)

tair dhanūṃṣi dhvajāgrāṇi varmāṇi ca śirāṃsi ca |

20.2२०.२

बहून् सहस्ताभरणान् ऊरून् करिकरोपमान् ॥ (२०।२)

bahūn sahastābharaṇān ūrūn karikaropamān ||

21.1२१.१

ततो नालीकनाराचैस् तीक्ष्णाग्रैश् च विकर्णिभिः । (२१।१)

tato nālīkanārācais tīkṣṇāgraiś ca vikarṇibhiḥ |

21.2२१.२

भीमम् आर्तस्वरं चक्रुर् भिद्यमाना निशाचराः ॥ (२१।२)

bhīmam ārtasvaraṃ cakrur bhidyamānā niśācarāḥ ||

22.1२२.१

तत् सैन्यं निशितैर् बाणैर् अर्दितं मर्मभेदिभिः । (२२।१)

tat sainyaṃ niśitair bāṇair arditaṃ marmabhedibhiḥ |

22.2२२.२

रामेण न सुखं लेभे शुष्कं वनम् इवाग्निना ॥ (२२।२)

rāmeṇa na sukhaṃ lebhe śuṣkaṃ vanam ivāgninā ||

23.1२३.१

केचिद् भीमबलाः शूराः शूलान् खड्गान् परश्वधान् । (२३।१)

kecid bhīmabalāḥ śūrāḥ śūlān khaḍgān paraśvadhān |

23.2२३.२

चिक्षिपुः परमक्रुद्धा रामाय रजनीचराः ॥ (२३।२)

cikṣipuḥ paramakruddhā rāmāya rajanīcarāḥ ||

24.1२४.१

तानि बाणैर् महाबाहुः शस्त्राण्य् आवार्य राघवः । (२४।१)

tāni bāṇair mahābāhuḥ śastrāṇy āvārya rāghavaḥ |

24.2२४.२

जहार समरे प्राणांश् चिछेद च शिरोधरान् ॥ (२४।२)

jahāra samare prāṇāṃś cicheda ca śirodharān ||

25.1२५.१

अवशिष्टाश् च ये तत्र विषण्णाश् च निशाचराः । (२५।१)

avaśiṣṭāś ca ye tatra viṣaṇṇāś ca niśācarāḥ |

25.2२५.२

खरम् एवाभ्यधावन्त शरणार्थं शरार्दिताः ॥ (२५।२)

kharam evābhyadhāvanta śaraṇārthaṃ śarārditāḥ ||

26.1२६.१

तान् सर्वान् पुनर् आदाय समाश्वास्य च दूषणः । (२६।१)

tān sarvān punar ādāya samāśvāsya ca dūṣaṇaḥ |

26.2२६.२

अभ्यधावत काकुत्स्थं क्रुद्धो रुद्रम् इवान्तकः ॥ (२६।२)

abhyadhāvata kākutsthaṃ kruddho rudram ivāntakaḥ ||

27.1२७.१

निवृत्तास् तु पुनः सर्वे दूषणाश्रयनिर्भयाः । (२७।१)

nivṛttās tu punaḥ sarve dūṣaṇāśrayanirbhayāḥ |

27.2२७.२

रामम् एवाभ्यधावन्त सालतालशिलायुधाः ॥ (२७।२)

rāmam evābhyadhāvanta sālatālaśilāyudhāḥ ||

28.1२८.१

तद् बभूवाद्भुतं युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् । (२८।१)

tad babhūvādbhutaṃ yuddhaṃ tumulaṃ romaharṣaṇam |

28.2२८.२

रामस्यास्य महाघोरं पुनस् तेषां च रक्षसाम् ॥ (२८।२)

rāmasyāsya mahāghoraṃ punas teṣāṃ ca rakṣasām ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 3, 24

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit