प्रस्थाप्य तद् बलं सर्वं मासमात्रोषितः पथि । (१।१)

एक एवाशु शत्रुघ्नो जगाम त्वरितस्तदा ॥ (१।२)

द्विरात्रम् अन्तरे शूर उष्य राघवनन्दनः । (२।१)

वाल्मीकेर् आश्रमं पुण्यम् अगच्छद् वासम् उत्तमम् ॥ (२।२)

सो ऽभिवाद्य महात्मानं वाल्मीकिं मुनिसत्तमम् । (३।१)

कृताञ्जलिर् अथो भूत्वा वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥ (३।२)

भगवन् वस्तुम् इच्छामि गुरोः कृत्याद् इहागतः । (४।१)

श्वः प्रभाते गमिष्यामि प्रतीचीं वारुणीं दिशम् ॥ (४।२)

शत्रुघ्नस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्य मुनिपुंगवः । (५।१)

प्रत्युवाच महात्मानं स्वागतं ते महायशः ॥ (५।२)

स्वम् आश्रमम् इदं सौम्य राघवाणां कुलस्य ह । (६।१)

आसनं पाद्यम् अर्घ्यं च निर्विशङ्कः प्रतीच्छ मे ॥ (६।२)

प्रतिगृह्य ततः पूजां फलमूलं च भोजनम् । (७।१)

भक्षयामास काकुत्स्थस्तृप्तिं च परमां गतः ॥ (७।२)

स तु भुक्त्वा महाबाहुर् महर्षिं तम् उवाच ह । (८।१)

पूर्वं यज्ञविभूतीयं कस्याश्रमसमीपतः ॥ (८।२)

तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा वाल्मीकिर् वाक्यम् अब्रवीत् । (९।१)

शत्रुघ्न शृणु यस्येदं बभूवायतनं पुरा ॥ (९।२)

युष्माकं पूर्वको राजा सुदासस्य महात्मनः । (१०।१)

पुत्रो मित्रसहो नाम वीर्यवान् अतिधार्मिकः ॥ (१०।२)

स बाल एव सौदासो मृगयाम् उपचक्रमे । (११।१)

चञ्चूर्यमाणं ददृशे स शूरो राक्षसद्वयम् ॥ (११।२)

शार्दूलरूपिणौ घोरौ मृगान् बहुसहस्रशः । (१२।१)

भक्षयाणावसंतुष्टौ पर्याप्तिं च न जग्मतुः ॥ (१२।२)

स तु तौ राक्षसौ दृष्ट्वा निर्मृगं च वनं कृतम् । (१३।१)

क्रोधेन महताविष्टो जघानैकं महेषुणा ॥ (१३।२)

विनिपात्य तम् एकं तु सौदासः पुरुषर्षभः । (१४।१)

विज्वरो विगतामर्षो हतं रक्षो ऽभ्यवैक्षत ॥ (१४।२)

निरीक्षमाणं तं दृष्ट्वा सहायस्तस्य रक्षसः । (१५।१)

संतापम् अकरोद् घोरं सौदासं चेदम् अब्रवीत् ॥ (१५।२)

यस्माद् अनपराद्धं त्वं सहायं मम जघ्निवान् । (१६।१)

तस्मात् तवापि पापिष्ठ प्रदास्यामि प्रतिक्रियाम् ॥ (१६।२)

एवम् उक्त्वा तु तं रक्षस्तत्रैवान्तरधीयत । (१७।१)

कालपर्याययोगेन राजा मित्रसहो ऽभवत् ॥ (१७।२)

राजापि यजते यज्ञं तस्याश्रमसमीपतः । (१८।१)

अश्वमेधं महायज्ञं तं वसिष्ठो ऽभ्यपालयत् ॥ (१८।२)

तत्र यज्ञो महान् आसीद् बहुवर्षगणायुतान् । (१९।१)

समृद्धः परया लक्ष्म्या देवयज्ञसमो ऽभवत् ॥ (१९।२)

अथावसाने यज्ञस्य पूर्ववैरम् अनुस्मरन् । (२०।१)

वसिष्ठरूपी राजानम् इति होवाच राक्षसः ॥ (२०।२)

अद्य यज्ञावसानान्ते सामिषं भोजनं मम । (२१।१)

दीयताम् इति शीघ्रं वै नात्र कार्या विचारणा ॥ (२१।२)

तच्छ्रुत्वा व्याहृतं वाक्यं रक्षसा कामरूपिणा । (२२।१)

भक्षसंस्कारकुशलम् उवाच पृथिवीपतिः ॥ (२२।२)

हविष्यं सामिषं स्वादु यथा भवति भोजनम् । (२३।१)

तथा कुरुष्व शीघ्रं वै परितुष्येद् यथा गुरुः ॥ (२३।२)

शासनात् पार्थिवेन्द्रस्य सूदः संभ्रान्तमानसः । (२४।१)

स च रक्षः पुनस्तत्र सूदवेषम् अथाकरोत् ॥ (२४।२)

स मानुषम् अथो मांसं पार्थिवाय न्यवेदयत् । (२५।१)

इदं स्वादुहविष्यं च सामिषं चान्नम् आहृतम् ॥ (२५।२)

स भोजनं वसिष्ठाय पत्न्या सार्धम् उपाहरत् । (२६।१)

मदयन्त्या नरव्याघ्र सामिषं रक्षसा हृतम् ॥ (२६।२)

ज्ञात्वा तदामिषं विप्रो मानुषं भोजनाहृतम् । (२७।१)

क्रोधेन महताविष्टो व्याहर्तुम् उपचक्रमे ॥ (२७।२)

यस्मात् त्वं भोजनं राजन्ममैतद् दातुम् इच्छसि । (२८।१)

तस्माद् भोजनम् एतत् ते भविष्यति न संशयः ॥ (२८।२)

स राजा सह पत्न्या वै प्रणिपत्य मुहुर् मुहुः । (२९।१)

पुनर् वसिष्ठं प्रोवाच यद् उक्तं ब्रह्मरूपिणा ॥ (२९।२)

तच्छ्रुत्वा पार्थिवेन्द्रस्य रक्षसा विकृतं च तत् । (३०।१)

पुनः प्रोवाच राजानं वसिष्ठः पुरुषर्षभम् ॥ (३०।२)

मया रोषपरीतेन यद् इदं व्याहृतं वचः । (३१।१)

नैतच्छक्यं वृथा कर्तुं प्रदास्यामि च ते वरम् ॥ (३१।२)

कालो द्वादश वर्षाणि शापस्यास्य भविष्यति । (३२।१)

मत्प्रसादाच्च राजेन्द्र अतीतं न स्मरिष्यसि ॥ (३२।२)

एवं स राजा तं शापम् उपभुज्यारिमर्दनः । (३३।१)

प्रतिलेभे पुना राज्यं प्रजाश्चैवान्वपालयत् ॥ (३३।२)

तस्य कल्माषपादस्य यज्ञस्यायतनं शुभम् । (३४।१)

आश्रमस्य समीपे ऽस्मिन् यस्मिन् पृच्छसि राघव ॥ (३४।२)

तस्य तां पार्थिवेन्द्रस्य कथां श्रुत्वा सुदारुणाम् । (३५।१)

विवेश पर्णशालायां महर्षिम् अभिवाद्य च ॥ (३५।२)