रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 14

404 of 606 · 42 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तस्य रामस्य सुप्तस्य कुशास्तीर्णे महीतले । (१।१)

tasya rāmasya suptasya kuśāstīrṇe mahītale |

1.2१.२

नियमाद् अप्रमत्तस्य निशास्तिस्रो ऽतिचक्रमुः ॥ (१।२)

niyamād apramattasya niśāstisro 'ticakramuḥ ||

2.1२.१

न च दर्शयते मन्दस्तदा रामस्य सागरः । (२।१)

na ca darśayate mandastadā rāmasya sāgaraḥ |

2.2२.२

प्रयतेनापि रामेण यथार्हम् अभिपूजितः ॥ (२।२)

prayatenāpi rāmeṇa yathārham abhipūjitaḥ ||

3.1३.१

समुद्रस्य ततः क्रुद्धो रामो रक्तान्तलोचनः । (३।१)

samudrasya tataḥ kruddho rāmo raktāntalocanaḥ |

3.2३.२

समीपस्थम् उवाचेदं लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ॥ (३।२)

samīpastham uvācedaṃ lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam ||

4.1४.१

पश्य तावद् अनार्यस्य पूज्यमानस्य लक्ष्मण । (४।१)

paśya tāvad anāryasya pūjyamānasya lakṣmaṇa |

4.2४.२

अवलेपं समुद्रस्य न दर्शयति यत् स्वयम् ॥ (४।२)

avalepaṃ samudrasya na darśayati yat svayam ||

5.1५.१

प्रशमश्च क्षमा चैव आर्जवं प्रियवादिता । (५।१)

praśamaśca kṣamā caiva ārjavaṃ priyavāditā |

5.2५.२

असामर्थ्यं फलन्त्येते निर्गुणेषु सतां गुणाः ॥ (५।२)

asāmarthyaṃ phalantyete nirguṇeṣu satāṃ guṇāḥ ||

6.1६.१

आत्मप्रशंसिनं दुष्टं धृष्टं विपरिधावकम् । (६।१)

ātmapraśaṃsinaṃ duṣṭaṃ dhṛṣṭaṃ viparidhāvakam |

6.2६.२

सर्वत्रोत्सृष्टदण्डं च लोकः सत्कुरुते नरम् ॥ (६।२)

sarvatrotsṛṣṭadaṇḍaṃ ca lokaḥ satkurute naram ||

7.1७.१

न साम्ना शक्यते कीर्तिर् न साम्ना शक्यते यशः । (७।१)

na sāmnā śakyate kīrtir na sāmnā śakyate yaśaḥ |

7.2७.२

प्राप्तुं लक्ष्मण लोके ऽस्मिञ् जयो वा रणमूर्धनि ॥ (७।२)

prāptuṃ lakṣmaṇa loke 'smiñ jayo vā raṇamūrdhani ||

8.1८.१

अद्य मद्बाणनिर्भिन्नैर् मकरैर् मकरालयम् । (८।१)

adya madbāṇanirbhinnair makarair makarālayam |

8.2८.२

निरुद्धतोयं सौमित्रे प्लवद्भिः पश्य सर्वतः ॥ (८।२)

niruddhatoyaṃ saumitre plavadbhiḥ paśya sarvataḥ ||

9.1९.१

महाभोगानि मत्स्यानां करिणां च करान् इह । (९।१)

mahābhogāni matsyānāṃ kariṇāṃ ca karān iha |

9.2९.२

भोगांश्च पश्य नागानां मया भिन्नानि लक्ष्मण ॥ (९।२)

bhogāṃśca paśya nāgānāṃ mayā bhinnāni lakṣmaṇa ||

10.1१०.१

सशङ्खशुक्तिकाजालं समीनमकरं शरैः । (१०।१)

saśaṅkhaśuktikājālaṃ samīnamakaraṃ śaraiḥ |

10.2१०.२

अद्य युद्धेन महता समुद्रं परिशोषये ॥ (१०।२)

adya yuddhena mahatā samudraṃ pariśoṣaye ||

11.1११.१

क्षमया हि समायुक्तं माम् अयं मकरालयः । (११।१)

kṣamayā hi samāyuktaṃ mām ayaṃ makarālayaḥ |

11.2११.२

असमर्थं विजानाति धिक् क्षमाम् ईदृशे जने ॥ (११।२)

asamarthaṃ vijānāti dhik kṣamām īdṛśe jane ||

12.1१२.१

चापम् आनय सौमित्रे शरांश्चाशीविषोपमान् । (१२।१)

cāpam ānaya saumitre śarāṃścāśīviṣopamān |

12.2१२.२

अद्याक्षोभ्यम् अपि क्रुद्धः क्षोभयिष्यामि सागरम् ॥ (१२।२)

adyākṣobhyam api kruddhaḥ kṣobhayiṣyāmi sāgaram ||

13.1१३.१

वेलासु कृतमर्यादं सहसोर्मिसमाकुलम् । (१३।१)

velāsu kṛtamaryādaṃ sahasormisamākulam |

13.2१३.२

निर्मर्यादं करिष्यामि सायकैर् वरुणालयम् ॥ (१३।२)

nirmaryādaṃ kariṣyāmi sāyakair varuṇālayam ||

14.1१४.१

एवम् उक्त्वा धनुष्पाणिः क्रोधविस्फारितेक्षणः । (१४।१)

evam uktvā dhanuṣpāṇiḥ krodhavisphāritekṣaṇaḥ |

14.2१४.२

बभूव रामो दुर्धर्षो युगान्ताग्निर् इव ज्वलन् ॥ (१४।२)

babhūva rāmo durdharṣo yugāntāgnir iva jvalan ||

15.1१५.१

संपीड्य च धनुर् घोरं कम्पयित्वा शरैर् जगत् । (१५।१)

saṃpīḍya ca dhanur ghoraṃ kampayitvā śarair jagat |

15.2१५.२

मुमोच विशिखान् उग्रान् वज्राणीव शतक्रतुः ॥ (१५।२)

mumoca viśikhān ugrān vajrāṇīva śatakratuḥ ||

16.1१६.१

ते ज्वलन्तो महावेगास्तेजसा सायकोत्तमाः । (१६।१)

te jvalanto mahāvegāstejasā sāyakottamāḥ |

16.2१६.२

प्रविशन्ति समुद्रस्य सलिलं त्रस्तपन्नगम् ॥ (१६।२)

praviśanti samudrasya salilaṃ trastapannagam ||

17.1१७.१

ततो वेगः समुद्रस्य सनक्रमकरो महान् । (१७।१)

tato vegaḥ samudrasya sanakramakaro mahān |

17.2१७.२

संबभूव महाघोरः समारुतरवस्तदा ॥ (१७।२)

saṃbabhūva mahāghoraḥ samārutaravastadā ||

18.1१८.१

महोर्मिमालाविततः शङ्खशुक्तिसमाकुलः । (१८।१)

mahormimālāvitataḥ śaṅkhaśuktisamākulaḥ |

18.2१८.२

सधूमपरिवृत्तोर्मिः सहसाभून्महोदधिः ॥ (१८।२)

sadhūmaparivṛttormiḥ sahasābhūnmahodadhiḥ ||

19.1१९.१

व्यथिताः पन्नगाश्चासन् दीप्तास्या दीप्तलोचनाः । (१९।१)

vyathitāḥ pannagāścāsan dīptāsyā dīptalocanāḥ |

19.2१९.२

दानवाश्च महावीर्याः पातालतलवासिनः ॥ (१९।२)

dānavāśca mahāvīryāḥ pātālatalavāsinaḥ ||

20.1२०.१

ऊर्मयः सिन्धुराजस्य सनक्रमकरास्तदा । (२०।१)

ūrmayaḥ sindhurājasya sanakramakarāstadā |

20.2२०.२

विन्ध्यमन्दरसंकाशाः समुत्पेतुः सहस्रशः ॥ (२०।२)

vindhyamandarasaṃkāśāḥ samutpetuḥ sahasraśaḥ ||

21.1२१.१

आघूर्णिततरङ्गौघः संभ्रान्तोरगराक्षसः । (२१।१)

āghūrṇitataraṅgaughaḥ saṃbhrāntoragarākṣasaḥ |

21.2२१.२

उद्वर्तितमहाग्राहः संवृत्तः सलिलाशयः ॥ (२१।२)

udvartitamahāgrāhaḥ saṃvṛttaḥ salilāśayaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 14

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit