सुतीक्ष्णेनाभ्यनुज्ञातं प्रस्थितं रघुनन्दनम् । (१।१)

वैदेही स्निग्धया वाचा भर्तारम् इदम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

अयं धर्मः सुसूक्ष्मेण विधिना प्राप्यते महान् । (२।१)

निवृत्तेन च शक्यो ऽयं व्यसनात् कामजाद् इह ॥ (२।२)

त्रीण्य् एव व्यसनान्य् अत्र कामजानि भवन्त्य् उत । (३।१)

मिथ्यावाक्यं परमकं तस्माद् गुरुतराव् उभौ । (३।२)

परदाराभिगमनं विना वैरं च रौद्रता ॥ (३।३)

मिथ्यावाक्यं न ते भूतं न भविष्यति राघव । (४।१)

कुतो ऽभिलषणं स्त्रीणां परेषां धर्मनाशनम् ॥ (४।२)

तच् च सर्वं महाबाहो शक्यं वोढुं जितेन्द्रियैः । (५।१)

तव वश्येन्द्रियत्वं च जानामि शुभदर्शन ॥ (५।२)

तृतीयं यद् इदं रौद्रं परप्राणाभिहिंसनम् । (६।१)

निर्वैरं क्रियते मोहात् तच् च ते समुपस्थितम् ॥ (६।२)

प्रतिज्ञातस् त्वया वीर दण्डकारण्यवासिनाम् । (७।१)

ऋषीणां रक्षणार्थाय वधः संयति रक्षसाम् ॥ (७।२)

एतन्निमित्तं च वनं दण्डका इति विश्रुतम् । (८।१)

प्रस्थितस् त्वं सह भ्रात्रा धृतबाणशरासनः ॥ (८।२)

ततस् त्वां प्रस्थितं दृष्ट्वा मम चिन्ताकुलं मनः । (९।१)

त्वद्वृत्तं चिन्तयन्त्या वै भवेन् निःश्रेयसं हितम् ॥ (९।२)

न हि मे रोचते वीर गमनं दण्डकान् प्रति । (१०।१)

कारणं तत्र वक्ष्यामि वदन्त्याः श्रूयतां मम ॥ (१०।२)

त्वं हि बाणधनुष्पाणिर् भ्रात्रा सह वनं गतः । (११।१)

दृष्ट्वा वनचरान् सर्वान् कच्चित् कुर्याः शरव्ययम् ॥ (११।२)

क्षत्रियाणाम् इह धनुर् हुताशस्येन्धनानि च । (१२।१)

समीपतः स्थितं तेजोबलम् उच्छ्रयते भृशम् ॥ (१२।२)

पुरा किल महाबाहो तपस्वी सत्यवाक् शुचिः । (१३।१)

कस्मिंश्चिद् अभवत् पुण्ये वने रतमृगद्विजे ॥ (१३।२)

तस्यैव तपसो विघ्नं कर्तुम् इन्द्रः शचीपतिः । (१४।१)

खड्गपाणिर् अथागच्छद् आश्रमं भटरूपधृक् ॥ (१४।२)

तस्मिंस् तदाश्रमपदे निहितः खड्ग उत्तमः । (१५।१)

स न्यासविधिना दत्तः पुण्ये तपसि तिष्ठतः ॥ (१५।२)

स तच् छस्त्रम् अनुप्राप्य न्यासरक्षणतत्परः । (१६।१)

वने तु विचरत्य् एव रक्षन् प्रत्ययम् आत्मनः ॥ (१६।२)

यत्र गच्छत्य् उपादातुं मूलानि च फलानि च । (१७।१)

न विना याति तं खड्गं न्यासरक्षणतत्परः ॥ (१७।२)

नित्यं शस्त्रं परिवहन् क्रमेण स तपोधनः । (१८।१)

चकार रौद्रीं स्वां बुद्धिं त्यक्त्वा तपसि निश्चयम् ॥ (१८।२)

ततः स रौद्राभिरतः प्रमत्तो ऽधर्मकर्षितः । (१९।१)

तस्य शस्त्रस्य संवासाज् जगाम नरकं मुनिः ॥ (१९।२)

स्नेहाच् च बहुमानाच् च स्मारये त्वां न शिक्षये । (२०।१)

न कथंचन सा कार्या गृहीतधनुषा त्वया ॥ (२०।२)

बुद्धिर् वैरं विना हन्तुं राक्षसान् दण्डकाश्रितान् । (२१।१)

अपराधं विना हन्तुं लोकान् वीर न कामये ॥ (२१।२)

क्षत्रियाणां तु वीराणां वनेषु नियतात्मनाम् । (२२।१)

धनुषा कार्यम् एतावद् आर्तानाम् अभिरक्षणम् ॥ (२२।२)

क्व च शस्त्रं क्व च वनं क्व च क्षात्रं तपः क्व च । (२३।१)

व्याविद्धम् इदम् अस्माभिर् देशधर्मस् तु पूज्यताम् ॥ (२३।२)

तदार्य कलुषा बुद्धिर् जायते शस्त्रसेवनात् । (२४।१)

पुनर् गत्वा त्व् अयोध्यायां क्षत्रधर्मं चरिष्यसि ॥ (२४।२)

अक्षया तु भवेत् प्रीतिः श्वश्रूश्वशुरयोर् मम । (२५।१)

यदि राज्यं हि संन्यस्य भवेस् त्वं निरतो मुनिः ॥ (२५।२)

धर्माद् अर्थः प्रभवति धर्मात् प्रभवते सुखम् । (२६।१)

धर्मेण लभते सर्वं धर्मसारम् इदं जगत् ॥ (२६।२)

आत्मानं नियमैस् तैस् तैः कर्षयित्वा प्रयत्नतः । (२७।१)

प्राप्यते निपुणैर् धर्मो न सुखाल् लभ्यते सुखम् ॥ (२७।२)

नित्यं शुचिमतिः सौम्य चर धर्मं तपोवने । (२८।१)

सर्वं हि विदितं तुभ्यं त्रैलोक्यम् अपि तत्त्वतः ॥ (२८।२)

स्त्रीचापलाद् एतद् उदाहृतं मे धर्मं च वक्तुं तव कः समर्थः । (२९।१)

विचार्य बुद्ध्या तु सहानुजेन यद् रोचते तत् कुरु माचिरेण ॥ (२९।२)