रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 50

440 of 606 · 41 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

स तु राक्षसशार्दूलो निद्रामदसमाकुलः । (१।१)

sa tu rākṣasaśārdūlo nidrāmadasamākulaḥ |

1.2१.२

राजमार्गं श्रिया जुष्टं ययौ विपुलविक्रमः ॥ (१।२)

rājamārgaṃ śriyā juṣṭaṃ yayau vipulavikramaḥ ||

2.1२.१

राक्षसानां सहस्रैश्च वृतः परमदुर्जयः । (२।१)

rākṣasānāṃ sahasraiśca vṛtaḥ paramadurjayaḥ |

2.2२.२

गृहेभ्यः पुष्पवर्षेण कीर्यमाणस्तदा ययौ ॥ (२।२)

gṛhebhyaḥ puṣpavarṣeṇa kīryamāṇastadā yayau ||

3.1३.१

स हेमजालविततं भानुभास्वरदर्शनम् । (३।१)

sa hemajālavitataṃ bhānubhāsvaradarśanam |

3.2३.२

ददर्श विपुलं रम्यं राक्षसेन्द्रनिवेशनम् ॥ (३।२)

dadarśa vipulaṃ ramyaṃ rākṣasendraniveśanam ||

4.1४.१

स तत् तदा सूर्य इवाभ्रजालं प्रविश्य रक्षोऽधिपतेर् निवेशनम् । (४।१)

sa tat tadā sūrya ivābhrajālaṃ praviśya rakṣo'dhipater niveśanam |

4.2४.२

ददर्श दूरे ऽग्रजम् आसनस्थं स्वयम्भुवं शक्र इवासनस्थम् ॥ (४।२)

dadarśa dūre 'grajam āsanasthaṃ svayambhuvaṃ śakra ivāsanastham ||

5.1५.१

सो ऽभिगम्य गृहं भ्रातुः कक्ष्याम् अभिविगाह्य च । (५।१)

so 'bhigamya gṛhaṃ bhrātuḥ kakṣyām abhivigāhya ca |

5.2५.२

ददर्शोद्विग्नम् आसीनं विमाने पुष्पके गुरुम् ॥ (५।२)

dadarśodvignam āsīnaṃ vimāne puṣpake gurum ||

6.1६.१

अथ दृष्ट्वा दशग्रीवः कुम्भकर्णम् उपस्थितम् । (६।१)

atha dṛṣṭvā daśagrīvaḥ kumbhakarṇam upasthitam |

6.2६.२

तूर्णम् उत्थाय संहृष्टः संनिकर्षम् उपानयत् ॥ (६।२)

tūrṇam utthāya saṃhṛṣṭaḥ saṃnikarṣam upānayat ||

7.1७.१

अथासीनस्य पर्यङ्के कुम्भकर्णो महाबलः । (७।१)

athāsīnasya paryaṅke kumbhakarṇo mahābalaḥ |

7.2७.२

भ्रातुर् ववन्दे चरणौ किं कृत्यम् इति चाब्रवीत् । (७।२)

bhrātur vavande caraṇau kiṃ kṛtyam iti cābravīt |

7.3७.३

उत्पत्य चैनं मुदितो रावणः परिषस्वजे ॥ (७।३)

utpatya cainaṃ mudito rāvaṇaḥ pariṣasvaje ||

8.1८.१

स भ्रात्रा सम्परिष्वक्तो यथावच्चाभिनन्दितः । (८।१)

sa bhrātrā sampariṣvakto yathāvaccābhinanditaḥ |

8.2८.२

कुम्भकर्णः शुभं दिव्यं प्रतिपेदे वरासनम् ॥ (८।२)

kumbhakarṇaḥ śubhaṃ divyaṃ pratipede varāsanam ||

9.1९.१

स तदासनम् आश्रित्य कुम्भकर्णो महाबलः । (९।१)

sa tadāsanam āśritya kumbhakarṇo mahābalaḥ |

9.2९.२

संरक्तनयनः कोपाद् रावणं वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (९।२)

saṃraktanayanaḥ kopād rāvaṇaṃ vākyam abravīt ||

10.1१०.१

किमर्थम् अहम् आदृत्य त्वया राजन् प्रबोधितः । (१०।१)

kimartham aham ādṛtya tvayā rājan prabodhitaḥ |

10.2१०.२

शंस कस्माद् भयं ते ऽस्ति को ऽद्य प्रेतो भविष्यति ॥ (१०।२)

śaṃsa kasmād bhayaṃ te 'sti ko 'dya preto bhaviṣyati ||

11.1११.१

भ्रातरं रावणः क्रुद्धं कुम्भकर्णम् अवस्थितम् । (११।१)

bhrātaraṃ rāvaṇaḥ kruddhaṃ kumbhakarṇam avasthitam |

11.2११.२

ईषत् तु परिवृत्ताभ्यां नेत्राभ्यां वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (११।२)

īṣat tu parivṛttābhyāṃ netrābhyāṃ vākyam abravīt ||

12.1१२.१

अद्य ते सुमहान् कालः शयानस्य महाबल । (१२।१)

adya te sumahān kālaḥ śayānasya mahābala |

12.2१२.२

सुखितस्त्वं न जानीषे मम रामकृतं भयम् ॥ (१२।२)

sukhitastvaṃ na jānīṣe mama rāmakṛtaṃ bhayam ||

13.1१३.१

एष दाशरथी रामः सुग्रीवसहितो बली । (१३।१)

eṣa dāśarathī rāmaḥ sugrīvasahito balī |

13.2१३.२

समुद्रं सबलस्तीर्त्वा मूलं नः परिकृन्तति ॥ (१३।२)

samudraṃ sabalastīrtvā mūlaṃ naḥ parikṛntati ||

14.1१४.१

हन्त पश्यस्व लङ्काया वनान्युपवनानि च । (१४।१)

hanta paśyasva laṅkāyā vanānyupavanāni ca |

14.2१४.२

सेतुना सुखम् आगम्य वानरैकार्णवं कृतम् ॥ (१४।२)

setunā sukham āgamya vānaraikārṇavaṃ kṛtam ||

15.1१५.१

ये राक्षसा मुख्यतमा हतास्ते वानरैर् युधि । (१५।१)

ye rākṣasā mukhyatamā hatāste vānarair yudhi |

15.2१५.२

वानराणां क्षयं युद्धे न पश्यामि कदाचन ॥ (१५।२)

vānarāṇāṃ kṣayaṃ yuddhe na paśyāmi kadācana ||

16.1१६.१

सर्वक्षपितकोशं च स त्वम् अभ्यवपद्य माम् । (१६।१)

sarvakṣapitakośaṃ ca sa tvam abhyavapadya mām |

16.2१६.२

त्रायस्वेमां पुरीं लङ्कां बालवृद्धावशेषिताम् ॥ (१६।२)

trāyasvemāṃ purīṃ laṅkāṃ bālavṛddhāvaśeṣitām ||

17.1१७.१

भ्रातुर् अर्थे महाबाहो कुरु कर्म सुदुष्करम् । (१७।१)

bhrātur arthe mahābāho kuru karma suduṣkaram |

17.2१७.२

मयैवं नोक्तपूर्वो हि कश्चिद् भ्रातः परंतप । (१७।२)

mayaivaṃ noktapūrvo hi kaścid bhrātaḥ paraṃtapa |

17.3१७.३

त्वय्यस्ति मम च स्नेहः परा संभावना च मे ॥ (१७।३)

tvayyasti mama ca snehaḥ parā saṃbhāvanā ca me ||

18.1१८.१

देवासुरविमर्देषु बहुशो राक्षसर्षभ । (१८।१)

devāsuravimardeṣu bahuśo rākṣasarṣabha |

18.2१८.२

त्वया देवाः प्रतिव्यूह्य निर्जिताश्चासुरा युधि । (१८।२)

tvayā devāḥ prativyūhya nirjitāścāsurā yudhi |

18.3१८.३

न हि ते सर्वभूतेषु दृश्यते सदृशो बली ॥ (१८।३)

na hi te sarvabhūteṣu dṛśyate sadṛśo balī ||

19.1१९.१

कुरुष्व मे प्रियहितम् एतद् उत्तमं यथाप्रियं प्रियरण बान्धवप्रिय । (१९।१)

kuruṣva me priyahitam etad uttamaṃ yathāpriyaṃ priyaraṇa bāndhavapriya |

19.2१९.२

स्वतेजसा विधम सपत्नवाहिनीं शरद्घनं पवन इवोद्यतो महान् ॥ (१९।२)

svatejasā vidhama sapatnavāhinīṃ śaradghanaṃ pavana ivodyato mahān ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 50

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit