श्रुत्वा तु परम् आनन्दं भरतः सत्यविक्रमः । (१।१)

हृष्टम् आज्ञापयामास शत्रुघ्नं परवीरहा ॥ (१।२)

दैवतानि च सर्वाणि चैत्यानि नगरस्य च । (२।१)

सुगन्धमाल्यैर् वादित्रैर् अर्चन्तु शुचयो नराः ॥ (२।२)

राजदारास्तथामात्याः सैन्याः सेनागणाङ्गनाः । (३।१)

अभिनिर्यान्तु रामस्य द्रष्टुं शशिनिभं मुखम् ॥ (३।२)

भरतस्य वचः श्रुत्वा शत्रुघ्नः परवीरहा । (४।१)

विष्टीर् अनेकसाहस्रीश्चोदयामास वीर्यवान् ॥ (४।२)

समीकुरुत निम्नानि विषमाणि समानि च । (५।१)

स्थानानि च निरस्यन्तां नन्दिग्रामाद् इतः परम् ॥ (५।२)

सिञ्चन्तु पृथिवीं कृत्स्नां हिमशीतेन वारिणा । (६।१)

ततो ऽभ्यवकिरंस्त्वन्ये लाजैः पुष्पैश्च सर्वतः ॥ (६।२)

समुच्छ्रितपताकास्तु रथ्याः पुरवरोत्तमे । (७।१)

शोभयन्तु च वेश्मानि सूर्यस्योदयनं प्रति ॥ (७।२)

स्रग्दाममुक्तपुष्पैश्च सुगन्धैः पञ्चवर्णकैः । (८।१)

राजमार्गम् असंबाधं किरन्तु शतशो नराः ॥ (८।२)

मत्तैर् नागसहस्रैश्च शातकुम्भविभूषितैः । (९।१)

अपरे हेमकक्ष्याभिः सगजाभिः करेणुभिः । (९।२)

निर्ययुस्त्वरया युक्ता रथैश्च सुमहारथाः ॥ (९।३)

ततो यानान्युपारूढाः सर्वा दशरथस्त्रियः । (१०।१)

कौसल्यां प्रमुखे कृत्वा सुमित्रां चापि निर्ययुः ॥ (१०।२)

अश्वानां खुरशब्देन रथनेमिस्वनेन च । (११।१)

शङ्खदुन्दुभिनादेन संचचालेव मेदिनी ॥ (११।२)

कृत्स्नं च नगरं तत् तु नन्दिग्रामम् उपागमत् । (१२।१)

द्विजातिमुख्यैर् धर्मात्मा श्रेणीमुख्यैः सनैगमैः ॥ (१२।२)

माल्यमोदकहस्तैश्च मन्त्रिभिर् भरतो वृतः । (१३।१)

शङ्खभेरीनिनादैश्च बन्दिभिश्चाभिवन्दितः ॥ (१३।२)

आर्यपादौ गृहीत्वा तु शिरसा धर्मकोविदः । (१४।१)

पाण्डुरं छत्रम् आदाय शुक्लमाल्योपशोभितम् ॥ (१४।२)

शुक्ले च वालव्यजने राजार्हे हेमभूषिते । (१५।१)

उपवासकृशो दीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः ॥ (१५।२)

भ्रातुर् आगमनं श्रुत्वा तत् पूर्वं हर्षम् आगतः । (१६।१)

प्रत्युद्ययौ तदा रामं महात्मा सचिवैः सह ॥ (१६।२)

समीक्ष्य भरतो वाक्यम् उवाच पवनात्मजम् । (१७।१)

कच्चिन्न खलु कापेयी सेव्यते चलचित्तता । (१७।२)

न हि पश्यामि काकुत्स्थं रामम् आर्यं परंतपम् ॥ (१७।३)

अथैवम् उक्ते वचने हनूमान् इदम् अब्रवीत् । (१८।१)

अर्थं विज्ञापयन्न् एव भरतं सत्यविक्रमम् ॥ (१८।२)

सदाफलान् कुसुमितान् वृक्षान् प्राप्य मधुस्रवान् । (१९।१)

भरद्वाजप्रसादेन मत्तभ्रमरनादितान् ॥ (१९।२)

तस्य चैष वरो दत्तो वासवेन परंतप । (२०।१)

ससैन्यस्य तदातिथ्यं कृतं सर्वगुणान्वितम् ॥ (२०।२)

निस्वनः श्रूयते भीमः प्रहृष्टानां वनौकसाम् । (२१।१)

मन्ये वानरसेना सा नदीं तरति गोमतीम् ॥ (२१।२)

रजोवर्षं समुद्भूतं पश्य वालुकिनीं प्रति । (२२।१)

मन्ये सालवनं रम्यं लोलयन्ति प्लवंगमाः ॥ (२२।२)

तद् एतद् दृश्यते दूराद् विमलं चन्द्रसंनिभम् । (२३।१)

विमानं पुष्पकं दिव्यं मनसा ब्रह्मनिर्मितम् ॥ (२३।२)

रावणं बान्धवैः सार्धं हत्वा लब्धं महात्मना । (२४।१)

धनदस्य प्रसादेन दिव्यम् एतन्मनोजवम् ॥ (२४।२)

एतस्मिन् भ्रातरौ वीरौ वैदेह्या सह राघवौ । (२५।१)

सुग्रीवश्च महातेजा राक्षसेन्द्रो विभीषणः ॥ (२५।२)

ततो हर्षसमुद्भूतो निस्वनो दिवम् अस्पृशत् । (२६।१)

स्त्रीबालयुववृद्धानां रामो ऽयम् इति कीर्तितः ॥ (२६।२)

रथकुञ्जरवाजिभ्यस्ते ऽवतीर्य महीं गताः । (२७।१)

ददृशुस्तं विमानस्थं नराः सोमम् इवाम्बरे ॥ (२७।२)

प्राञ्जलिर् भरतो भूत्वा प्रहृष्टो राघवोन्मुखः । (२८।१)

स्वागतेन यथार्थेन ततो रामम् अपूजयत् ॥ (२८।२)

मनसा ब्रह्मणा सृष्टे विमाने लक्ष्मणाग्रजः । (२९।१)

रराज पृथुदीर्घाक्षो वज्रपाणिर् इवापरः ॥ (२९।२)

ततो विमानाग्रगतं भरतो भ्रातरं तदा । (३०।१)

ववन्दे प्रणतो रामं मेरुस्थम् इव भास्करम् ॥ (३०।२)

आरोपितो विमानं तद् भरतः सत्यविक्रमः । (३१।१)

रामम् आसाद्य मुदितः पुनर् एवाभ्यवादयत् ॥ (३१।२)

तं समुत्थाप्य काकुत्स्थश्चिरस्याक्षिपथं गतम् । (३२।१)

अङ्के भरतम् आरोप्य मुदितः परिषस्वजे ॥ (३२।२)

ततो लक्ष्मणम् आसाद्य वैदेहीं च परंतपः । (३३।१)

अभ्यवादयत प्रीतो भरतो नाम चाब्रवीत् ॥ (३३।२)

सुग्रीवं कैकयीपुत्रो जाम्बवन्तं तथाङ्गदम् । (३४।१)

मैन्दं च द्विविदं नीलम् ऋषभं चैव सस्वजे ॥ (३४।२)

ते कृत्वा मानुषं रूपं वानराः कामरूपिणः । (३५।१)

कुशलं पर्यपृच्छन्त प्रहृष्टा भरतं तदा ॥ (३५।२)

विभीषणं च भरतः सान्त्वयन् वाक्यम् अब्रवीत् । (३६।१)

दिष्ट्या त्वया सहायेन कृतं कर्म सुदुष्करम् ॥ (३६।२)

शत्रुघ्नश्च तदा रामम् अभिवाद्य सलक्ष्मणम् । (३७।१)

सीतायाश्चरणौ पश्चाद् ववन्दे विनयान्वितः ॥ (३७।२)

रामो मातरम् आसाद्य विषण्णां शोककर्शिताम् । (३८।१)

जग्राह प्रणतः पादौ मनो मातुः प्रसादयन् ॥ (३८।२)

अभिवाद्य सुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम् । (३९।१)

स मातॄश्च तदा सर्वाः पुरोहितम् उपागमत् ॥ (३९।२)

स्वागतं ते महाबाहो कौसल्यानन्दवर्धन । (४०।१)

इति प्राञ्जलयः सर्वे नागरा रामम् अब्रुवन् ॥ (४०।२)

तान्यञ्जलिसहस्राणि प्रगृहीतानि नागरैः । (४१।१)

आकोशानीव पद्मानि ददर्श भरताग्रजः ॥ (४१।२)

पादुके ते तु रामस्य गृहीत्वा भरतः स्वयम् । (४२।१)

चरणाभ्यां नरेन्द्रस्य योजयामास धर्मवित् ॥ (४२।२)

अब्रवीच्च तदा रामं भरतः स कृताञ्जलिः । (४३।१)

एतत् ते रक्षितं राजन् राज्यं निर्यातितं मया ॥ (४३।२)

अद्य जन्म कृतार्थं मे संवृत्तश्च मनोरथः । (४४।१)

यस्त्वां पश्यामि राजानम् अयोध्यां पुनर् आगतम् ॥ (४४।२)

अवेक्षतां भवान् कोशं कोष्ठागारं पुरं बलम् । (४५।१)

भवतस्तेजसा सर्वं कृतं दशगुणं मया ॥ (४५।२)

तथा ब्रुवाणं भरतं दृष्ट्वा तं भ्रातृवत्सलम् । (४६।१)

मुमुचुर् वानरा बाष्पं राक्षसश्च विभीषणः ॥ (४६।२)

ततः प्रहर्षाद् भरतम् अङ्कम् आरोप्य राघवः । (४७।१)

ययौ तेन विमानेन ससैन्यो भरताश्रमम् ॥ (४७।२)

भरताश्रमम् आसाद्य ससैन्यो राघवस्तदा । (४८।१)

अवतीर्य विमानाग्राद् अवतस्थे महीतले ॥ (४८।२)

अब्रवीच्च तदा रामस्तद्विमानम् अनुत्तमम् । (४९।१)

वह वैश्रवणं देवम् अनुजानामि गम्यताम् ॥ (४९।२)

ततो रामाभ्यनुज्ञातं तद्विमानम् अनुत्तमम् । (५०।१)

उत्तरां दिशम् उद्दिश्य जगाम धनदालयम् ॥ (५०।२)

पुरोहितस्यात्मसमस्य राघवो बृहस्पतेः शक्र इवामराधिपः । (५१।१)

निपीड्य पादौ पृथग् आसने शुभे सहैव तेनोपविवेश वीर्यवान् ॥ (५१।२)