रामायणRāmāyaṇa

Rām, 1, 35

35 of 606 · 55 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्न् उभौ राघवलक्ष्मणौ । (१।१)

uktavākye munau tasminn ubhau rāghavalakṣmaṇau |

1.2१.२

प्रतिनन्द्य कथां वीराव् ऊचतुर् मुनिपुंगवम् ॥ (१।२)

pratinandya kathāṃ vīrāv ūcatur munipuṃgavam ||

2.1२.१

धर्मयुक्तम् इदं ब्रह्मन् कथितं परमं त्वया । (२।१)

dharmayuktam idaṃ brahman kathitaṃ paramaṃ tvayā |

2.2२.२

दुहितुः शैलराजस्य ज्येष्ठाय वक्तुम् अर्हसि ॥ (२।२)

duhituḥ śailarājasya jyeṣṭhāya vaktum arhasi ||

3.1३.१

विस्तरं विस्तरज्ञो ऽसि दिव्यमानुषसम्भवम् । (३।१)

vistaraṃ vistarajño 'si divyamānuṣasambhavam |

3.2३.२

त्रीन् पथो हेतुना केन पावयेल् लोकपावनी ॥ (३।२)

trīn patho hetunā kena pāvayel lokapāvanī ||

4.1४.१

कथं गङ्गा त्रिपथगा विश्रुता सरिदुत्तमा । (४।१)

kathaṃ gaṅgā tripathagā viśrutā sariduttamā |

4.2४.२

त्रिषु लोकेषु धर्मज्ञ कर्मभिः कैः समन्विता ॥ (४।२)

triṣu lokeṣu dharmajña karmabhiḥ kaiḥ samanvitā ||

5.1५.१

तथा ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रस् तपोधनः । (५।१)

tathā bruvati kākutsthe viśvāmitras tapodhanaḥ |

5.2५.२

निखिलेन कथां सर्वाम् ऋषिमध्ये न्यवेदयत् ॥ (५।२)

nikhilena kathāṃ sarvām ṛṣimadhye nyavedayat ||

6.1६.१

पुरा राम कृतोद्वाहः शितिकण्ठो महातपाः । (६।१)

purā rāma kṛtodvāhaḥ śitikaṇṭho mahātapāḥ |

6.2६.२

दृष्ट्वा च स्पृहया देवीं मैथुनायोपचक्रमे ॥ (६।२)

dṛṣṭvā ca spṛhayā devīṃ maithunāyopacakrame ||

7.1७.१

शितिकण्ठस्य देवस्य दिव्यं वर्षशतं गतम् । (७।१)

śitikaṇṭhasya devasya divyaṃ varṣaśataṃ gatam |

7.2७.२

न चापि तनयो राम तस्याम् आसीत् परंतप ॥ (७।२)

na cāpi tanayo rāma tasyām āsīt paraṃtapa ||

8.1८.१

ततो देवाः समुद्विग्नाः पितामहपुरोगमाः । (८।१)

tato devāḥ samudvignāḥ pitāmahapurogamāḥ |

8.2८.२

यद् इहोत्पद्यते भूतं कस् तत् प्रतिसहिष्यते ॥ (८।२)

yad ihotpadyate bhūtaṃ kas tat pratisahiṣyate ||

9.1९.१

अभिगम्य सुराः सर्वे प्रणिपत्येदम् अब्रुवन् । (९।१)

abhigamya surāḥ sarve praṇipatyedam abruvan |

9.2९.२

देवदेव महादेव लोकस्यास्य हिते रत । (९।२)

devadeva mahādeva lokasyāsya hite rata |

9.3९.३

सुराणां प्रणिपातेन प्रसादं कर्तुम् अर्हसि ॥ (९।३)

surāṇāṃ praṇipātena prasādaṃ kartum arhasi ||

10.1१०.१

न लोका धारयिष्यन्ति तव तेजः सुरोत्तम । (१०।१)

na lokā dhārayiṣyanti tava tejaḥ surottama |

10.2१०.२

ब्राह्मेण तपसा युक्तो देव्या सह तपश् चर ॥ (१०।२)

brāhmeṇa tapasā yukto devyā saha tapaś cara ||

11.1११.१

त्रैलोक्यहितकामार्थं तेजस् तेजसि धारय । (११।१)

trailokyahitakāmārthaṃ tejas tejasi dhāraya |

11.2११.२

रक्ष सर्वान् इमांल् लोकान् नालोकं कर्तुम् अर्हसि ॥ (११।२)

rakṣa sarvān imāṃl lokān nālokaṃ kartum arhasi ||

12.1१२.१

देवतानां वचः श्रुत्वा सर्वलोकमहेश्वरः । (१२।१)

devatānāṃ vacaḥ śrutvā sarvalokamaheśvaraḥ |

12.2१२.२

बाढम् इत्य् अब्रवीत् सर्वान् पुनश् चेदम् उवाच ह ॥ (१२।२)

bāḍham ity abravīt sarvān punaś cedam uvāca ha ||

13.1१३.१

धारयिष्याम्य् अहं तेजस् तेजस्य् एव सहोमया । (१३।१)

dhārayiṣyāmy ahaṃ tejas tejasy eva sahomayā |

13.2१३.२

त्रिदशाः पृथिवी चैव निर्वाणम् अधिगच्छतु ॥ (१३।२)

tridaśāḥ pṛthivī caiva nirvāṇam adhigacchatu ||

14.1१४.१

यद् इदं क्षुभितं स्थानान् मम तेजो ह्य् अनुत्तमम् । (१४।१)

yad idaṃ kṣubhitaṃ sthānān mama tejo hy anuttamam |

14.2१४.२

धारयिष्यति कस् तन् मे ब्रुवन्तु सुरसत्तमाः ॥ (१४।२)

dhārayiṣyati kas tan me bruvantu surasattamāḥ ||

15.1१५.१

एवम् उक्तास् ततो देवाः प्रत्यूचुर् वृषभध्वजम् । (१५।१)

evam uktās tato devāḥ pratyūcur vṛṣabhadhvajam |

15.2१५.२

यत् तेजः क्षुभितं ह्य् एतत् तद् धरा धारयिष्यति ॥ (१५।२)

yat tejaḥ kṣubhitaṃ hy etat tad dharā dhārayiṣyati ||

16.1१६.१

एवम् उक्तः सुरपतिः प्रमुमोच महीतले । (१६।१)

evam uktaḥ surapatiḥ pramumoca mahītale |

16.2१६.२

तेजसा पृथिवी येन व्याप्ता सगिरिकानना ॥ (१६।२)

tejasā pṛthivī yena vyāptā sagirikānanā ||

17.1१७.१

ततो देवाः पुनर् इदम् ऊचुश् चाथ हुताशनम् । (१७।१)

tato devāḥ punar idam ūcuś cātha hutāśanam |

17.2१७.२

प्रविश त्वं महातेजो रौद्रं वायुसमन्वितः ॥ (१७।२)

praviśa tvaṃ mahātejo raudraṃ vāyusamanvitaḥ ||

18.1१८.१

तद् अग्निना पुनर् व्याप्तं संजातः श्वेतपर्वतः । (१८।१)

tad agninā punar vyāptaṃ saṃjātaḥ śvetaparvataḥ |

18.2१८.२

दिव्यं शरवणं चैव पावकादित्यसंनिभम् । (१८।२)

divyaṃ śaravaṇaṃ caiva pāvakādityasaṃnibham |

18.3१८.३

यत्र जातो महातेजाः कार्त्तिकेयो ऽग्निसम्भवः ॥ (१८।३)

yatra jāto mahātejāḥ kārttikeyo 'gnisambhavaḥ ||

19.1१९.१

अथोमां च शिवं चैव देवाः सर्षिगणास् तदा । (१९।१)

athomāṃ ca śivaṃ caiva devāḥ sarṣigaṇās tadā |

19.2१९.२

पूजयामासुर् अत्यर्थं सुप्रीतमनसस् ततः ॥ (१९।२)

pūjayāmāsur atyarthaṃ suprītamanasas tataḥ ||

20.1२०.१

अथ शैलसुता राम त्रिदशान् इदम् अब्रवीत् । (२०।१)

atha śailasutā rāma tridaśān idam abravīt |

20.2२०.२

समन्युर् अशपत् सर्वान् क्रोधसंरक्तलोचना ॥ (२०।२)

samanyur aśapat sarvān krodhasaṃraktalocanā ||

21.1२१.१

यस्मान् निवारिता चैव संगता पुत्रकाम्यया । (२१।१)

yasmān nivāritā caiva saṃgatā putrakāmyayā |

21.2२१.२

अपत्यं स्वेषु दारेषु नोत्पादयितुम् अर्हथ । (२१।२)

apatyaṃ sveṣu dāreṣu notpādayitum arhatha |

21.3२१.३

अद्य प्रभृति युष्माकम् अप्रजाः सन्तु पत्नयः ॥ (२१।३)

adya prabhṛti yuṣmākam aprajāḥ santu patnayaḥ ||

22.1२२.१

एवम् उक्त्वा सुरान् सर्वाञ् शशाप पृथिवीम् अपि । (२२।१)

evam uktvā surān sarvāñ śaśāpa pṛthivīm api |

22.2२२.२

अवने नैकरूपा त्वं बहुभार्या भविष्यसि ॥ (२२।२)

avane naikarūpā tvaṃ bahubhāryā bhaviṣyasi ||

23.1२३.१

न च पुत्रकृतां प्रीतिं मत्क्रोधकलुषीकृता । (२३।१)

na ca putrakṛtāṃ prītiṃ matkrodhakaluṣīkṛtā |

23.2२३.२

प्राप्स्यसि त्वं सुदुर्मेधे मम पुत्रम् अनिच्छती ॥ (२३।२)

prāpsyasi tvaṃ sudurmedhe mama putram anicchatī ||

24.1२४.१

तान् सर्वान् व्रीडितान् दृष्ट्वा सुरान् सुरपतिस् तदा । (२४।१)

tān sarvān vrīḍitān dṛṣṭvā surān surapatis tadā |

24.2२४.२

गमनायोपचक्राम दिशं वरुणपालिताम् ॥ (२४।२)

gamanāyopacakrāma diśaṃ varuṇapālitām ||

25.1२५.१

स गत्वा तप आतिष्ठत् पार्श्वे तस्योत्तरे गिरेः । (२५।१)

sa gatvā tapa ātiṣṭhat pārśve tasyottare gireḥ |

25.2२५.२

हिमवत्प्रभवे शृङ्गे सह देव्या महेश्वरः ॥ (२५।२)

himavatprabhave śṛṅge saha devyā maheśvaraḥ ||

26.1२६.१

एष ते विस्तरो राम शैलपुत्र्या निवेदितः । (२६।१)

eṣa te vistaro rāma śailaputryā niveditaḥ |

26.2२६.२

गङ्गायाः प्रभवं चैव शृणु मे सहलक्ष्मणः ॥ (२६।२)

gaṅgāyāḥ prabhavaṃ caiva śṛṇu me sahalakṣmaṇaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 1, 35

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit