इत्य् उक्तः करुणं वाक्यं वानरैस् त्यक्तजीवितैः । (१।१)

सबाष्पो वानरान् गृध्रः प्रत्युवाच महास्वनः ॥ (१।२)

यवीयान् मम स भ्राता जटायुर् नाम वानराः । (२।१)

यमाख्यात हतं युद्धे रावणेन बलीयसा ॥ (२।२)

वृद्धभावाद् अपक्षत्वाच् छृण्वंस् तद् अपि मर्षये । (३।१)

न हि मे शक्तिर् अद्यास्ति भ्रातुर् वैरविमोक्षणे ॥ (३।२)

पुरा वृत्रवधे वृत्ते स चाहं च जयैषिणौ । (४।१)

आदित्यम् उपयातौ स्वो ज्वलन्तं रश्मिमालिनम् ॥ (४।२)

आवृत्याकाशमार्गेण जवेन स्म गतौ भृशम् । (५।१)

मध्यं प्राप्ते च सूर्ये च जटायुर् अवसीदति ॥ (५।२)

तम् अहं भ्रातरं दृष्ट्वा सूर्यरश्मिभिर् अर्दितम् । (६।१)

पक्षाभ्यां छादयामास स्नेहात् परमविह्वलम् ॥ (६।२)

निर्दग्धपक्षः पतितो विन्ध्ये ऽहं वानरोत्तमाः । (७।१)

अहम् अस्मिन् वसन् भ्रातुः प्रवृत्तिं नोपलक्षये ॥ (७।२)

जटायुषस् त्व् एवम् उक्तो भ्रात्रा संपातिना तदा । (८।१)

युवराजो महाप्राज्ञः प्रत्युवाचाङ्गदस् तदा ॥ (८।२)

जटायुषो यदि भ्राता श्रुतं ते गदितं मया । (९।१)

आख्याहि यदि जानासि निलयं तस्य रक्षसः ॥ (९।२)

अदीर्घदर्शिनं तं वा रावणं राक्षसाधिपम् । (१०।१)

अन्तिके यदि वा दूरे यदि जानासि शंस नः ॥ (१०।२)

ततो ऽब्रवीन् महातेजा ज्येष्ठो भ्राता जटायुषः । (११।१)

आत्मानुरूपं वचनं वानरान् संप्रहर्षयन् ॥ (११।२)

निर्दग्धपक्षो गृध्रो ऽहं गतवीर्यः प्लवंगमाः । (१२।१)

वाङ्मात्रेण तु रामस्य करिष्ये साह्यम् उत्तमम् ॥ (१२।२)

जानामि वारुणांल्लोकान् विष्णोस् त्रैविक्रमान् अपि । (१३।१)

देवासुरविमर्दांश् च अमृतस्य च मन्थनम् ॥ (१३।२)

रामस्य यद् इदं कार्यं कर्तव्यं प्रथमं मया । (१४।१)

जरया च हृतं तेजः प्राणाश् च शिथिला मम ॥ (१४।२)

तरुणी रूपसम्पन्ना सर्वाभरणभूषिता । (१५।१)

ह्रियमाणा मया दृष्टा रावणेन दुरात्मना ॥ (१५।२)

क्रोशन्ती राम रामेति लक्ष्मणेति च भामिनी । (१६।१)

भूषणान्य् अपविध्यन्ती गात्राणि च विधुन्वती ॥ (१६।२)

सूर्यप्रभेव शैलाग्रे तस्याः कौशेयम् उत्तमम् । (१७।१)

असिते राक्षसे भाति यथा वा तडिदम्बुदे ॥ (१७।२)

तां तु सीताम् अहं मन्ये रामस्य परिकीर्तनात् । (१८।१)

श्रूयतां मे कथयतो निलयं तस्य रक्षसः ॥ (१८।२)

पुत्रो विश्रवसः साक्षाद् भ्राता वैश्रवणस्य च । (१९।१)

अध्यास्ते नगरीं लङ्कां रावणो नाम राक्षसः ॥ (१९।२)

इतो द्वीपे समुद्रस्य सम्पूर्णे शतयोजने । (२०।१)

तस्मिंल् लङ्का पुरी रम्या निर्मिता विश्वकर्मणा ॥ (२०।२)

तस्यां वसति वैदेही दीना कौशेयवासिनी । (२१।१)

रावणान्तःपुरे रुद्धा राक्षसीभिः सुरक्षिता ॥ (२१।२)

जनकस्यात्मजां राज्ञस् तस्यां द्रक्ष्यथ मैथिलीम् । (२२।१)

लङ्कायाम् अथ गुप्तायां सागरेण समन्ततः ॥ (२२।२)

सम्प्राप्य सागरस्यान्तं सम्पूर्णं शतयोजनम् । (२३।१)

आसाद्य दक्षिणं कूलं ततो द्रक्ष्यथ रावणम् ॥ (२३।२)

तत्रैव त्वरिताः क्षिप्रं विक्रमध्वं प्लवंगमाः । (२४।१)

ज्ञानेन खलु पश्यामि दृष्ट्वा प्रत्यागमिष्यथ ॥ (२४।२)

आद्यः पन्थाः कुलिङ्गानां ये चान्ये धान्यजीविनः । (२५।१)

द्वितीयो बलिभोजानां ये च वृक्षफलाशिनः ॥ (२५।२)

भासास् तृतीयं गच्छन्ति क्रौञ्चाश् च कुररैः सह । (२६।१)

श्येनाश् चतुर्थं गच्छन्ति गृध्रा गच्छन्ति पञ्चमम् ॥ (२६।२)

बलवीर्योपपन्नानां रूपयौवनशालिनाम् । (२७।१)

षष्ठस् तु पन्था हंसानां वैनतेयगतिः परा । (२७।२)

वैनतेयाच् च नो जन्म सर्वेषां वानरर्षभाः ॥ (२७।३)

गर्हितं तु कृतं कर्म येन स्म पिशिताशनाः । (२८।१)

इहस्थो ऽहं प्रपश्यामि रावणं जानकीं तथा ॥ (२८।२)

अस्माकम् अपि सौवर्णं दिव्यं चक्षुर्बलं तथा । (२९।१)

तस्माद् आहारवीर्येण निसर्गेण च वानराः । (२९।२)

आ योजनशतात् साग्राद् वयं पश्याम नित्यशः ॥ (२९।३)

अस्माकं विहिता वृत्तिर् निसर्गेण च दूरतः । (३०।१)

विहिता पादमूले तु वृत्तिश् चरणयोधिनाम् ॥ (३०।२)

उपायो दृश्यतां कश्चिल् लङ्घने लवणाम्भसः । (३१।१)

अभिगम्य तु वैदेहीं समृद्धार्था गमिष्यथ ॥ (३१।२)

समुद्रं नेतुम् इच्छामि भवद्भिर् वरुणालयम् । (३२।१)

प्रदास्याम्य् उदकं भ्रातुः स्वर्गतस्य महात्मनः ॥ (३२।२)

ततो नीत्वा तु तं देशं तीरे नदनदीपतेः । (३३।१)

निर्दग्धपक्षं संपातिं वानराः सुमहौजसः ॥ (३३।२)

पुनः प्रत्यानयित्वा वै तं देशं पतगेश्वरम् । (३४।१)

बभूवुर् वानरा हृष्टाः प्रवृत्तिम् उपलभ्य ते ॥ (३४।२)