रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 68

574 of 606 · 35 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

पुरा त्रेतायुगे ह्यासीद् अरण्यं बहुविस्तरम् । (१।१)

purā tretāyuge hyāsīd araṇyaṃ bahuvistaram |

1.2१.२

समन्ताद् योजनशतं निर्मृगं पक्षिवर्जितम् ॥ (१।२)

samantād yojanaśataṃ nirmṛgaṃ pakṣivarjitam ||

2.1२.१

तस्मिन्निर्मानुषे ऽरण्ये कुर्वाणस्तप उत्तमम् । (२।१)

tasminnirmānuṣe 'raṇye kurvāṇastapa uttamam |

2.2२.२

अहम् आक्रमितुं सौम्य तद् अरण्यम् उपागमम् ॥ (२।२)

aham ākramituṃ saumya tad araṇyam upāgamam ||

3.1३.१

तस्य रूपम् अरण्यस्य निर्देष्टुं न शशाक ह । (३।१)

tasya rūpam araṇyasya nirdeṣṭuṃ na śaśāka ha |

3.2३.२

फलमूलैः सुखास्वादैर् बहुरूपैश्च पादपैः ॥ (३।२)

phalamūlaiḥ sukhāsvādair bahurūpaiśca pādapaiḥ ||

4.1४.१

तस्यारण्यस्य मध्ये तु सरो योजनम् आयतम् । (४।१)

tasyāraṇyasya madhye tu saro yojanam āyatam |

4.2४.२

पद्मोत्पलसमाकीर्णं समतिक्रान्तशैवलम् ॥ (४।२)

padmotpalasamākīrṇaṃ samatikrāntaśaivalam ||

5.1५.१

तद् आश्चर्यम् इवात्यर्थं सुखास्वादम् अनुत्तमम् । (५।१)

tad āścaryam ivātyarthaṃ sukhāsvādam anuttamam |

5.2५.२

अरजस्कं तथाक्षोभ्यं श्रीमत्पक्षिगणायुतम् ॥ (५।२)

arajaskaṃ tathākṣobhyaṃ śrīmatpakṣigaṇāyutam ||

6.1६.१

तस्मिन् सरःसमीपे तु महद् अद्भुतम् आश्रमम् । (६।१)

tasmin saraḥsamīpe tu mahad adbhutam āśramam |

6.2६.२

पुराणं पुण्यम् अत्यर्थं तपस्विजनवर्जितम् ॥ (६।२)

purāṇaṃ puṇyam atyarthaṃ tapasvijanavarjitam ||

7.1७.१

तत्राहम् अवसं रात्रिं नैदाघीं पुरुषर्षभ । (७।१)

tatrāham avasaṃ rātriṃ naidāghīṃ puruṣarṣabha |

7.2७.२

प्रभाते काल्यम् उत्थाय सरस्तद् उपचक्रमे ॥ (७।२)

prabhāte kālyam utthāya sarastad upacakrame ||

8.1८.१

अथापश्यं शवं तत्र सुपुष्टम् अजरं क्वचित् । (८।१)

athāpaśyaṃ śavaṃ tatra supuṣṭam ajaraṃ kvacit |

8.2८.२

तिष्ठन्तं परया लक्ष्म्या तस्मिंस्तोयाशये नृप ॥ (८।२)

tiṣṭhantaṃ parayā lakṣmyā tasmiṃstoyāśaye nṛpa ||

9.1९.१

तम् अर्थं चिन्तयानो ऽहं मुहूर्तं तत्र राघव । (९।१)

tam arthaṃ cintayāno 'haṃ muhūrtaṃ tatra rāghava |

9.2९.२

विष्ठितो ऽस्मि सरस्तीरे किं न्विदं स्याद् इति प्रभो ॥ (९।२)

viṣṭhito 'smi sarastīre kiṃ nvidaṃ syād iti prabho ||

10.1१०.१

अथापश्यं मुहूर्तात् तु दिव्यम् अद्भुतदर्शनम् । (१०।१)

athāpaśyaṃ muhūrtāt tu divyam adbhutadarśanam |

10.2१०.२

विमानं परमोदारं हंसयुक्तं मनोजवम् ॥ (१०।२)

vimānaṃ paramodāraṃ haṃsayuktaṃ manojavam ||

11.1११.१

अत्यर्थं स्वर्गिणं तत्र विमाने रघुनन्दन । (११।१)

atyarthaṃ svargiṇaṃ tatra vimāne raghunandana |

11.2११.२

उपास्ते ऽप्सरसां वीर सहस्रं दिव्यभूषणम् । (११।२)

upāste 'psarasāṃ vīra sahasraṃ divyabhūṣaṇam |

11.3११.३

गान्ति गेयानि रम्याणि वादयन्ति तथापराः ॥ (११।३)

gānti geyāni ramyāṇi vādayanti tathāparāḥ ||

12.1१२.१

पश्यतो मे तदा राम विमानाद् अवरुह्य च । (१२।१)

paśyato me tadā rāma vimānād avaruhya ca |

12.2१२.२

तं शवं भक्षयामास स स्वर्गी रघुनन्दन ॥ (१२।२)

taṃ śavaṃ bhakṣayāmāsa sa svargī raghunandana ||

13.1१३.१

ततो भुक्त्वा यथाकामं मांसं बहु च सुष्ठु च । (१३।१)

tato bhuktvā yathākāmaṃ māṃsaṃ bahu ca suṣṭhu ca |

13.2१३.२

अवतीर्य सरः स्वर्गी संस्प्रष्टुम् उपचक्रमे ॥ (१३।२)

avatīrya saraḥ svargī saṃspraṣṭum upacakrame ||

14.1१४.१

उपस्पृश्य यथान्यायं स स्वर्गी पुरुषर्षभ । (१४।१)

upaspṛśya yathānyāyaṃ sa svargī puruṣarṣabha |

14.2१४.२

आरोढुम् उपचक्राम विमानवरम् उत्तमम् ॥ (१४।२)

āroḍhum upacakrāma vimānavaram uttamam ||

15.1१५.१

तम् अहं देवसंकाशम् आरोहन्तम् उदीक्ष्य वै । (१५।१)

tam ahaṃ devasaṃkāśam ārohantam udīkṣya vai |

15.2१५.२

अथाहम् अब्रुवं वाक्यं तम् एव पुरुषर्षभ ॥ (१५।२)

athāham abruvaṃ vākyaṃ tam eva puruṣarṣabha ||

16.1१६.१

को भवान् देवसंकाश आहारश्च विगर्हितः । (१६।१)

ko bhavān devasaṃkāśa āhāraśca vigarhitaḥ |

16.2१६.२

त्वयायं भुज्यते सौम्य किमर्थं वक्तुम् अर्हसि ॥ (१६।२)

tvayāyaṃ bhujyate saumya kimarthaṃ vaktum arhasi ||

17.1१७.१

आश्चर्यम् ईदृशो भावो भास्वरो देवसंमतः । (१७।१)

āścaryam īdṛśo bhāvo bhāsvaro devasaṃmataḥ |

17.2१७.२

आहारो गर्हितः सौम्य श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः ॥ (१७।२)

āhāro garhitaḥ saumya śrotum icchāmi tattvataḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 68

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit