दृष्ट्वा तु मैथिलीं सीताम् आश्रमं संप्रवेशिताम् । (१।१)

संतापम् अकरोद् घोरं लक्ष्मणो दीनचेतनः ॥ (१।२)

अब्रवीच्च महातेजाः सुमन्त्रं मन्त्रसारथिम् । (२।१)

सीतासंतापजं दुःखं पश्य रामस्य धीमतः ॥ (२।२)

अतो दुःखतरं किं नु राघवस्य भविष्यति । (३।१)

पत्नीं शुद्धसमाचारां विसृज्य जनकात्मजाम् ॥ (३।२)

व्यक्तं दैवाद् अहं मन्ये राघवस्य विनाभवम् । (४।१)

वैदेह्या सारथे सार्धं दैवं हि दुरतिक्रमम् ॥ (४।२)

यो हि देवान् सगन्धर्वान् असुरान् सह राक्षसैः । (५।१)

निहन्याद् राघवः क्रुद्धः स दैवम् अनुवर्तते ॥ (५।२)

पुरा मम पितुर् वाक्यैर् दण्डके विजने वने । (६।१)

उषितो नववर्षाणि पञ्च चैव सुदारुणे ॥ (६।२)

ततो दुःखतरं भूयः सीताया विप्रवासनम् । (७।१)

पौराणां वचनं श्रुत्वा नृशंसं प्रतिभाति मे ॥ (७।२)

को नु धर्माश्रयः सूत कर्मण्यस्मिन् यशोहरे । (८।१)

मैथिलीं प्रति सम्प्राप्तः पौरैर् हीनार्थवादिभिः ॥ (८।२)

एता बहुविधा वाचः श्रुत्वा लक्ष्मणभाषिताः । (९।१)

सुमन्त्रः प्राञ्जलिर् भूत्वा वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥ (९।२)

न संतापस्त्वया कार्यः सौमित्रे मैथिलीं प्रति । (१०।१)

दृष्टम् एतत् पुरा विप्रैः पितुस्ते लक्ष्मणाग्रतः ॥ (१०।२)

भविष्यति दृढं रामो दुःखप्रायो ऽल्पसौख्यवान् । (११।१)

त्वां चैव मैथिलीं चैव शत्रुघ्नभरतौ तथा । (११।२)

संत्यजिष्यति धर्मात्मा कालेन महता महान् ॥ (११।३)

न त्विदं त्वयि वक्तव्यं सौमित्रे भरते ऽपि वा । (१२।१)

राज्ञा वो ऽव्याहृतं वाक्यं दुर्वासा यद् उवाच ह ॥ (१२।२)

महाराजसमीपे च मम चैव नरर्षभ । (१३।१)

ऋषिणा व्याहृतं वाक्यं वसिष्ठस्य च संनिधौ ॥ (१३।२)

ऋषेस्तु वचनं श्रुत्वा माम् आह पुरुषर्षभः । (१४।१)

सूत न क्वचिद् एवं ते वक्तव्यं जनसंनिधौ ॥ (१४।२)

तस्याहं लोकपालस्य वाक्यं तत् सुसमाहितः । (१५।१)

नैव जात्वनृतं कुर्याम् इति मे सौम्य दर्शनम् ॥ (१५।२)

सर्वथा नास्त्यवक्तव्यं मया सौम्य तवाग्रतः । (१६।१)

यदि ते श्रवणे श्रद्धा श्रूयतां रघुनन्दन ॥ (१६।२)

यद्यप्यहं नरेन्द्रेण रहस्यं श्रावितः पुरा । (१७।१)

तच्चाप्युदाहरिष्यामि दैवं हि दुरतिक्रमम् ॥ (१७।२)

तच्छ्रुत्वा भाषितं तस्य गम्भीरार्थपदं महत् । (१८।१)

तथ्यं ब्रूहीति सौमित्रिः सूतं वाक्यम् अथाब्रवीत् ॥ (१८।२)