ताम् आर्यगणसम्पूर्णां भरतः प्रग्रहां सभाम् । (१।१)

ददर्श बुद्धिसम्पन्नः पूर्णचन्द्रां निशाम् इव ॥ (१।२)

आसनानि यथान्यायम् आर्याणां विशतां तदा । (२।१)

अदृश्यत घनापाये पूर्णचन्द्रेव शर्वरी ॥ (२।२)

राज्ञस् तु प्रकृतीः सर्वाः समग्राः प्रेक्ष्य धर्मवित् । (३।१)

इदं पुरोहितो वाक्यं भरतं मृदु चाब्रवीत् ॥ (३।२)

तात राजा दशरथः स्वर्गतो धर्मम् आचरन् । (४।१)

धनधान्यवतीं स्फीतां प्रदाय पृथिवीं तव ॥ (४।२)

रामस् तथा सत्यधृतिः सतां धर्मम् अनुस्मरन् । (५।१)

नाजहात् पितुर् आदेशं शशी ज्योत्स्नाम् इवोदितः ॥ (५।२)

पित्रा भ्रात्रा च ते दत्तं राज्यं निहतकण्टकम् । (६।१)

तद् भुङ्क्ष्व मुदितामात्यः क्षिप्रम् एवाभिषेचय ॥ (६।२)

उदीच्याश् च प्रतीच्याश् च दाक्षिणात्याश् च केवलाः । (७।१)

कोट्यापरान्ताः सामुद्रा रत्नान्य् अभिहरन्तु ते ॥ (७।२)

तच् छ्रुत्वा भरतो वाक्यं शोकेनाभिपरिप्लुतः । (८।१)

जगाम मनसा रामं धर्मज्ञो धर्मकाङ्क्षया ॥ (८।२)

स बाष्पकलया वाचा कलहंसस्वरो युवा । (९।१)

विललाप सभामध्ये जगर्हे च पुरोहितम् ॥ (९।२)

चरितब्रह्मचर्यस्य विद्या स्नातस्य धीमतः । (१०।१)

धर्मे प्रयतमानस्य को राज्यं मद्विधो हरेत् ॥ (१०।२)

कथं दशरथाज् जातो भवेद् राज्यापहारकः । (११।१)

राज्यं चाहं च रामस्य धर्मं वक्तुम् इहार्हसि ॥ (११।२)

ज्येष्ठः श्रेष्ठश् च धर्मात्मा दिलीपनहुषोपमः । (१२।१)

लब्धुम् अर्हति काकुत्स्थो राज्यं दशरथो यथा ॥ (१२।२)

अनार्यजुष्टम् अस्वर्ग्यं कुर्यां पापम् अहं यदि । (१३।१)

इक्ष्वाकूणाम् अहं लोके भवेयं कुलपांसनः ॥ (१३।२)

यद्धि मात्रा कृतं पापं नाहं तद् अभिरोचये । (१४।१)

इहस्थो वनदुर्गस्थं नमस्यामि कृताञ्जलिः ॥ (१४।२)

रामम् एवानुगच्छामि स राजा द्विपदां वरः । (१५।१)

त्रयाणाम् अपि लोकानां राघवो राज्यम् अर्हति ॥ (१५।२)

तद् वाक्यं धर्मसंयुक्तं श्रुत्वा सर्वे सभासदः । (१६।१)

हर्षान् मुमुचुर् अश्रूणि रामे निहितचेतसः ॥ (१६।२)

यदि त्व् आर्यं न शक्ष्यामि विनिवर्तयितुं वनात् । (१७।१)

वने तत्रैव वत्स्यामि यथार्यो लक्ष्मणस् तथा ॥ (१७।२)

सर्वोपायं तु वर्तिष्ये विनिवर्तयितुं बलात् । (१८।१)

समक्षम् आर्यमिश्राणां साधूनां गुणवर्तिनाम् ॥ (१८।२)

एवम् उक्त्वा तु धर्मात्मा भरतो भ्रातृवत्सलः । (१९।१)

समीपस्थम् उवाचेदं सुमन्त्रं मन्त्रकोविदम् ॥ (१९।२)

तूर्णम् उत्थाय गच्छ त्वं सुमन्त्र मम शासनात् । (२०।१)

यात्राम् आज्ञापय क्षिप्रं बलं चैव समानय ॥ (२०।२)

एवम् उक्तः सुमन्त्रस् तु भरतेन महात्मना । (२१।१)

प्रहृष्टः सो ऽदिशत् सर्वं यथा संदिष्टम् इष्टवत् ॥ (२१।२)

ताः प्रहृष्टाः प्रकृतयो बलाध्यक्षा बलस्य च । (२२।१)

श्रुत्वा यात्रां समाज्ञप्तां राघवस्य निवर्तने ॥ (२२।२)

ततो योधाङ्गनाः सर्वा भर्तॄन् सर्वान् गृहे गृहे । (२३।१)

यात्रागमनम् आज्ञाय त्वरयन्ति स्म हर्षिताः ॥ (२३।२)

ते हयैर् गोरथैः शीघ्रैः स्यन्दनैश् च मनोजवैः । (२४।१)

सह योधैर् बलाध्यक्षा बलं सर्वम् अचोदयन् ॥ (२४।२)

सज्जं तु तद् बलं दृष्ट्वा भरतो गुरुसंनिधौ । (२५।१)

रथं मे त्वरयस्वेति सुमन्त्रं पार्श्वतो ऽब्रवीत् ॥ (२५।२)

भरतस्य तु तस्याज्ञां प्रतिगृह्य प्रहर्षितः । (२६।१)

रथं गृहीत्वा प्रययौ युक्तं परमवाजिभिः ॥ (२६।२)

स राघवः सत्यधृतिः प्रतापवान् ब्रुवन् सुयुक्तं दृढसत्यविक्रमः । (२७।१)

गुरुं महारण्यगतं यशस्विनं प्रसादयिष्यन् भरतो ऽब्रवीत् तदा ॥ (२७।२)

तूर्णं समुत्थाय सुमन्त्र गच्छ बलस्य योगाय बलप्रधानान् । (२८।१)

आनेतुम् इच्छामि हि तं वनस्थं प्रसाद्य रामं जगतो हिताय ॥ (२८।२)

स सूतपुत्रो भरतेन सम्यग् आज्ञापितः संपरिपूर्णकामः । (२९।१)

शशास सर्वान् प्रकृतिप्रधानान् बलस्य मुख्यांश् च सुहृज्जनं च ॥ (२९।२)

ततः समुत्थाय कुले कुले ते राजन्यवैश्या वृषलाश् च विप्राः । (३०।१)

अयूयुजन्न् उष्ट्ररथान् खरांश् च नागान् हयांश् चैव कुलप्रसूतान् ॥ (३०।२)