Rām, 7, 94
Select a line for its word-by-word analysis.
संक्षिप्य च पुरा लोकान्मायया स्वयम् एव हि । (४।१)
saṃkṣipya ca purā lokānmāyayā svayam eva hi |
महार्णवे शयानो ऽप्सु मां त्वं पूर्वम् अजीजनः ॥ (४।२)
mahārṇave śayāno 'psu māṃ tvaṃ pūrvam ajījanaḥ ||
मायया जनयित्वा त्वं द्वौ च सत्त्वौ महाबलौ ॥ (५।२)
māyayā janayitvā tvaṃ dvau ca sattvau mahābalau ||
मधुं च कैटभं चैव ययोर् अस्थिचयैर् वृता । (६।१)
madhuṃ ca kaiṭabhaṃ caiva yayor asthicayair vṛtā |
पद्मे दिव्यार्कसंकाशे नाभ्याम् उत्पाद्य माम् अपि । (७।१)
padme divyārkasaṃkāśe nābhyām utpādya mām api |
प्राजापत्यं त्वया कर्म सर्वं मयि निवेशितम् ॥ (७।२)
prājāpatyaṃ tvayā karma sarvaṃ mayi niveśitam ||
सो ऽहं संन्यस्तभारो हि त्वाम् उपासे जगत्पतिम् । (८।१)
so 'haṃ saṃnyastabhāro hi tvām upāse jagatpatim |
रक्षां विधत्स्व भूतेषु मम तेजस्करो भवान् ॥ (८।२)
rakṣāṃ vidhatsva bhūteṣu mama tejaskaro bhavān ||
ततस्त्वम् अपि दुर्धर्षस्तस्माद् भावात् सनातनात् । (९।१)
tatastvam api durdharṣastasmād bhāvāt sanātanāt |
रक्षार्थं सर्वभूतानां विष्णुत्वम् उपजग्मिवान् ॥ (९।२)
rakṣārthaṃ sarvabhūtānāṃ viṣṇutvam upajagmivān ||
अदित्यां वीर्यवान् पुत्रो भ्रातॄणां हर्षवर्धनः । (१०।१)
adityāṃ vīryavān putro bhrātṝṇāṃ harṣavardhanaḥ |
स त्वं वित्रास्यमानासु प्रजासु जगतां वर । (११।१)
sa tvaṃ vitrāsyamānāsu prajāsu jagatāṃ vara |
रावणस्य वधाकाङ्क्षी मानुषेषु मनो ऽदधाः ॥ (११।२)
rāvaṇasya vadhākāṅkṣī mānuṣeṣu mano 'dadhāḥ ||
कृत्वा वासस्य नियतिं स्वयम् एवात्मनः पुरा ॥ (१२।२)
kṛtvā vāsasya niyatiṃ svayam evātmanaḥ purā ||
स त्वं मनोमयः पुत्रः पूर्णायुर् मानुषेष्विह । (१३।१)
sa tvaṃ manomayaḥ putraḥ pūrṇāyur mānuṣeṣviha |
श्रुत्वा पितामहेनोक्तं वाक्यं कालसमीरितम् । (१६।१)
śrutvā pitāmahenoktaṃ vākyaṃ kālasamīritam |
राघवः प्रहसन् वाक्यं सर्वसंहारम् अब्रवीत् ॥ (१६।२)
rāghavaḥ prahasan vākyaṃ sarvasaṃhāram abravīt ||
श्रुतं मे देवदेवस्य वाक्यं परमम् अद्भुतम् । (१७।१)
śrutaṃ me devadevasya vākyaṃ paramam adbhutam |
भद्रं ते ऽस्तु गमिष्यामि यत एवाहम् आगतः । (१८।१)
bhadraṃ te 'stu gamiṣyāmi yata evāham āgataḥ |
हृद्गतो ह्यसि सम्प्राप्तो न मे ऽस्त्यत्र विचारणा ॥ (१८।२)
hṛdgato hyasi samprāpto na me 'styatra vicāraṇā ||
स्थातव्यं सर्वसंहारे यथा ह्याह पितामहः ॥ (१९।२)
sthātavyaṃ sarvasaṃhāre yathā hyāha pitāmahaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.