Rām, 5, 43
Select a line for its word-by-word analysis.
ततस्ते राक्षसेन्द्रेण चोदिता मन्त्रिणः सुताः । (१।१)
tataste rākṣasendreṇa coditā mantriṇaḥ sutāḥ |
निर्ययुर् भवनात् तस्मात् सप्त सप्तार्चिवर्चसः ॥ (१।२)
niryayur bhavanāt tasmāt sapta saptārcivarcasaḥ ||
कृतास्त्रास्त्रविदां श्रेष्ठाः परस्परजयैषिणः ॥ (२।२)
kṛtāstrāstravidāṃ śreṣṭhāḥ parasparajayaiṣiṇaḥ ||
हेमजालपरिक्षिप्तैर् ध्वजवद्भिः पताकिभिः । (३।१)
hemajālaparikṣiptair dhvajavadbhiḥ patākibhiḥ |
तोयदस्वननिर्घोषैर् वाजियुक्तैर् महारथैः ॥ (३।२)
toyadasvananirghoṣair vājiyuktair mahārathaiḥ ||
विस्फारयन्तः संहृष्टास्तडिद्वन्त इवाम्बुदाः ॥ (४।२)
visphārayantaḥ saṃhṛṣṭāstaḍidvanta ivāmbudāḥ ||
जनन्यस्तास्ततस्तेषां विदित्वा किंकरान् हतान् । (५।१)
jananyastāstatasteṣāṃ viditvā kiṃkarān hatān |
बभूवुः शोकसंभ्रान्ताः सबान्धवसुहृज्जनाः ॥ (५।२)
babhūvuḥ śokasaṃbhrāntāḥ sabāndhavasuhṛjjanāḥ ||
वृष्टिमन्त इवाम्भोदा विचेरुर् नैरृतर्षभाः ॥ (७।२)
vṛṣṭimanta ivāmbhodā vicerur nairṛtarṣabhāḥ ||
स तैः क्रीडन् धनुष्मद्भिर् व्योम्नि वीरः प्रकाशते । (१०।१)
sa taiḥ krīḍan dhanuṣmadbhir vyomni vīraḥ prakāśate |
धनुष्मद्भिर् यथा मेघैर् मारुतः प्रभुर् अम्बरे ॥ (१०।२)
dhanuṣmadbhir yathā meghair mārutaḥ prabhur ambare ||
स कृत्वा निनदं घोरं त्रासयंस्तां महाचमूम् । (११।१)
sa kṛtvā ninadaṃ ghoraṃ trāsayaṃstāṃ mahācamūm |
चकार हनुमान् वेगं तेषु रक्षःसु वीर्यवान् ॥ (११।२)
cakāra hanumān vegaṃ teṣu rakṣaḥsu vīryavān ||
तलेनाभिहनत् कांश्चित् पादैः कांश्चित् परंतपः । (१२।१)
talenābhihanat kāṃścit pādaiḥ kāṃścit paraṃtapaḥ |
मुष्टिनाभ्यहनत् कांश्चिन् नखैः कांश्चिद् व्यदारयत् ॥ (१२।२)
muṣṭinābhyahanat kāṃścin nakhaiḥ kāṃścid vyadārayat ||
प्रममाथोरसा कांश्चिद् ऊरुभ्याम् अपरान् कपिः । (१३।१)
pramamāthorasā kāṃścid ūrubhyām aparān kapiḥ |
केचित् तस्यैव नादेन तत्रैव पतिता भुवि ॥ (१३।२)
kecit tasyaiva nādena tatraiva patitā bhuvi ||
तत् सैन्यम् अगमत् सर्वं दिशो दश भयार्दितम् ॥ (१४।२)
tat sainyam agamat sarvaṃ diśo daśa bhayārditam ||
विनेदुर् विस्वरं नागा निपेतुर् भुवि वाजिनः । (१५।१)
vinedur visvaraṃ nāgā nipetur bhuvi vājinaḥ |
भग्ननीडध्वजच्छत्रैर् भूश्च कीर्णाभवद् रथैः ॥ (१५।२)
bhagnanīḍadhvajacchatrair bhūśca kīrṇābhavad rathaiḥ ||
स तान् प्रवृद्धान् विनिहत्य राक्षसान् महाबलश्चण्डपराक्रमः कपिः । (१६।१)
sa tān pravṛddhān vinihatya rākṣasān mahābalaścaṇḍaparākramaḥ kapiḥ |
युयुत्सुर् अन्यैः पुनर् एव राक्षसैस् तद् एव वीरो ऽभिजगाम तोरणम् ॥ (१६।२)
yuyutsur anyaiḥ punar eva rākṣasais tad eva vīro 'bhijagāma toraṇam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.