स उवाच महाप्रज्ञम् अभिगम्य प्लवंगमः । (१।१)

रामं वचनम् अर्थज्ञो वरं सर्वधनुष्मताम् ॥ (१।२)

यन्निमित्तो ऽयम् आरम्भः कर्मणां च फलोदयः । (२।१)

तां देवीं शोकसंतप्तां मैथिलीं द्रष्टुम् अर्हसि ॥ (२।२)

सा हि शोकसमाविष्टा बाष्पपर्याकुलेक्षणा । (३।१)

मैथिली विजयं श्रुत्वा तव हर्षम् उपागमत् ॥ (३।२)

पूर्वकात् प्रत्ययाच्चाहम् उक्तो विश्वस्तया तया । (४।१)

भर्तारं द्रष्टुम् इच्छामि कृतार्थं सहलक्ष्मणम् ॥ (४।२)

एवम् उक्तो हनुमता रामो धर्मभृतां वरः । (५।१)

अगच्छत् सहसा ध्यानम् आसीद् बाष्पपरिप्लुतः ॥ (५।२)

दीर्घम् उष्णं च निश्वस्य मेदिनीम् अवलोकयन् । (६।१)

उवाच मेघसंकाशं विभीषणम् उपस्थितम् ॥ (६।२)

दिव्याङ्गरागां वैदेहीं दिव्याभरणभूषिताम् । (७।१)

इह सीतां शिरःस्नाताम् उपस्थापय माचिरम् ॥ (७।२)

एवम् उक्तस्तु रामेण त्वरमाणो विभीषणः । (८।१)

प्रविश्यान्तःपुरं सीतां स्त्रीभिः स्वाभिर् अचोदयत् ॥ (८।२)

दिव्याङ्गरागा वैदेही दिव्याभरणभूषिता । (९।१)

यानम् आरोह भद्रं ते भर्ता त्वां द्रष्टुम् इच्छति ॥ (९।२)

एवम् उक्ता तु वैदेही प्रत्युवाच विभीषणम् । (१०।१)

अस्नाता द्रष्टुम् इच्छामि भर्तारं राक्षसाधिप ॥ (१०।२)

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विभीषणः । (११।१)

यथाहं रामो भर्ता ते तत् तथा कर्तुम् अर्हसि ॥ (११।२)

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मैथिली भ्रातृदेवता । (१२।१)

भर्तृभक्तिव्रता साध्वी तथेति प्रत्यभाषत ॥ (१२।२)

ततः सीतां शिरःस्नातां युवतीभिर् अलंकृताम् । (१३।१)

महार्हाभरणोपेतां महार्हाम्बरधारिणीम् ॥ (१३।२)

आरोप्य शिबिकां दीप्तां परार्ध्याम्बरसंवृताम् । (१४।१)

रक्षोभिर् बहुभिर् गुप्ताम् आजहार विभीषणः ॥ (१४।२)

सो ऽभिगम्य महात्मानं ज्ञात्वाभिध्यानम् आस्थितम् । (१५।१)

प्रणतश्च प्रहृष्टश्च प्राप्तां सीतां न्यवेदयत् ॥ (१५।२)

ताम् आगताम् उपश्रुत्य रक्षोगृहचिरोषिताम् । (१६।१)

हर्षो दैन्यं च रोषश्च त्रयं राघवम् आविशत् ॥ (१६।२)

ततः पार्श्वगतं दृष्ट्वा सविमर्शं विचारयन् । (१७।१)

विभीषणम् इदं वाक्यम् अहृष्टो राघवो ऽब्रवीत् ॥ (१७।२)

राक्षसाधिपते सौम्य नित्यं मद्विजये रत । (१८।१)

वैदेही संनिकर्षं मे शीघ्रं समुपगच्छतु ॥ (१८।२)

स तद्वचनम् आज्ञाय राघवस्य विभीषणः । (१९।१)

तूर्णम् उत्सारणे यत्नं कारयामास सर्वतः ॥ (१९।२)

कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः । (२०।१)

उत्सारयन्तः पुरुषाः समन्तात् परिचक्रमुः ॥ (२०।२)

ऋक्षाणां वानराणां च राक्षसानां च सर्वतः । (२१।१)

वृन्दान्युत्सार्यमाणानि दूरम् उत्ससृजुस्ततः ॥ (२१।२)

तेषाम् उत्सार्यमाणानां सर्वेषां ध्वनिर् उत्थितः । (२२।१)

वायुनोद्वर्तमानस्य सागरस्येव निस्वनः ॥ (२२।२)

उत्सार्यमाणांस्तान् दृष्ट्वा समन्ताज्जातसंभ्रमान् । (२३।१)

दाक्षिण्यात् तदमर्षाच्च वारयामास राघवः ॥ (२३।२)

संरब्धश्चाब्रवीद् रामश्चक्षुषा प्रदहन्न् इव । (२४।१)

विभीषणं महाप्राज्ञं सोपालम्भम् इदं वचः ॥ (२४।२)

किमर्थं माम् अनादृत्य क्लिश्यते ऽयं त्वया जनः । (२५।१)

निवर्तयैनम् उद्योगं जनो ऽयं स्वजनो मम ॥ (२५।२)

न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारास्तिरस्क्रियाः । (२६।१)

नेदृशा राजसत्कारा वृत्तम् आवरणं स्त्रियः ॥ (२६।२)

व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धे न स्वयंवरे । (२७।१)

न क्रतौ नो विवाहे च दर्शनं दुष्यते स्त्रियः ॥ (२७।२)

सैषा युद्धगता चैव कृच्छ्रे महति च स्थिता । (२८।१)

दर्शने ऽस्या न दोषः स्यान्मत्समीपे विशेषतः ॥ (२८।२)

तद् आनय समीपं मे शीघ्रम् एनां विभीषण । (२९।१)

सीता पश्यतु माम् एषा सुहृद्गणवृतं स्थितम् ॥ (२९।२)

एवम् उक्तस्तु रामेण सविमर्शो विभीषणः । (३०।१)

रामस्योपानयत् सीतां संनिकर्षं विनीतवत् ॥ (३०।२)

ततो लक्ष्मणसुग्रीवौ हनूमांश्च प्लवंगमः । (३१।१)

निशम्य वाक्यं रामस्य बभूवुर् व्यथिता भृशम् ॥ (३१।२)

कलत्रनिरपेक्षैश्च इङ्गितैर् अस्य दारुणैः । (३२।१)

अप्रीतम् इव सीतायां तर्कयन्ति स्म राघवम् ॥ (३२।२)

लज्जया त्ववलीयन्ती स्वेषु गात्रेषु मैथिली । (३३।१)

विभीषणेनानुगता भर्तारं साभ्यवर्तत ॥ (३३।२)

सा वस्त्रसंरुद्धमुखी लज्जया जनसंसदि । (३४।१)

रुरोदासाद्य भर्तारम् आर्यपुत्रेति भाषिणी ॥ (३४।२)

विस्मयाच्च प्रहर्षाच्च स्नेहाच्च परिदेवता । (३५।१)

उदैक्षत मुखं भर्तुः सौम्यं सौम्यतरानना ॥ (३५।२)

अथ समपनुदन्मनःक्लमं सा सुचिरम् अदृष्टम् उदीक्ष्य वै प्रियस्य । (३६।१)

वदनम् उदितपूर्णचन्द्रकान्तं विमलशशाङ्कनिभानना तदासीत् ॥ (३६।२)