ततः शूर्पणखा दीना रावणं लोकरावणम् । (१।१)

अमात्यमध्ये संक्रुद्धा परुषं वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

प्रमत्तः कामभोगेषु स्वैरवृत्तो निरङ्कुशः । (२।१)

समुत्पन्नं भयं घोरं बोद्धव्यं नावबुध्यसे ॥ (२।२)

सक्तं ग्राम्येषु भोगेषु कामवृत्तं महीपतिम् । (३।१)

लुब्धं न बहु मन्यन्ते श्मशानाग्निम् इव प्रजाः ॥ (३।२)

स्वयं कार्याणि यः काले नानुतिष्ठति पार्थिवः । (४।१)

स तु वै सह राज्येन तैश् च कार्यैर् विनश्यति ॥ (४।२)

अयुक्तचारं दुर्दर्शम् अस्वाधीनं नराधिपम् । (५।१)

वर्जयन्ति नरा दूरान् नदीपङ्कम् इव द्विपाः ॥ (५।२)

ये न रक्षन्ति विषयम् अस्वाधीना नराधिपाः । (६।१)

ते न वृद्ध्या प्रकाशन्ते गिरयः सागरे यथा ॥ (६।२)

आत्मवद्भिर् विगृह्य त्वं देवगन्धर्वदानवैः । (७।१)

अयुक्तचारश् चपलः कथं राजा भविष्यसि ॥ (७।२)

येषां चारश् च कोशश् च नयश् च जयतां वर । (८।१)

अस्वाधीना नरेन्द्राणां प्राकृतैस् ते जनैः समाः ॥ (८।२)

यस्मात् पश्यन्ति दूरस्थान् सर्वान् अर्थान् नराधिपाः । (९।१)

चारेण तस्माद् उच्यन्ते राजानो दीर्घचक्षुषः ॥ (९।२)

अयुक्तचारं मन्ये त्वां प्राकृतैः सचिवैर् वृतम् । (१०।१)

स्वजनं च जनस्थानं हतं यो नावबुध्यसे ॥ (१०।२)

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम् । (११।१)

हतान्य् एकेन रामेण खरश् च सहदूषणः ॥ (११।२)

ऋषीणाम् अभयं दत्तं कृतक्षेमाश् च दण्डकाः । (१२।१)

धर्षितं च जनस्थानं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ (१२।२)

त्वं तु लुब्धः प्रमत्तश् च पराधीनश् च रावण । (१३।१)

विषये स्वे समुत्पन्नं भयं यो नावबुध्यसे ॥ (१३।२)

तीक्ष्णम् अल्पप्रदातारं प्रमत्तं गर्वितं शठम् । (१४।१)

व्यसने सर्वभूतानि नाभिधावन्ति पार्थिवम् ॥ (१४।२)

अतिमानिनम् अग्राह्यम् आत्मसंभावितं नरम् । (१५।१)

क्रोधनं व्यसने हन्ति स्वजनो ऽपि नराधिपम् ॥ (१५।२)

नानुतिष्ठति कार्याणि भयेषु न बिभेति च । (१६।१)

क्षिप्रं राज्याच् च्युतो दीनस् तृणैस् तुल्यो भविष्यति ॥ (१६।२)

शुष्ककाष्ठैर् भवेत् कार्यं लोष्टैर् अपि च पांसुभिः । (१७।१)

न तु स्थानात् परिभ्रष्टैः कार्यं स्याद् वसुधाधिपैः ॥ (१७।२)

उपभुक्तं यथा वासः स्रजो वा मृदिता यथा । (१८।१)

एवं राज्यात् परिभ्रष्टः समर्थो ऽपि निरर्थकः ॥ (१८।२)

अप्रमत्तश् च यो राजा सर्वज्ञो विजितेन्द्रियः । (१९।१)

कृतज्ञो धर्मशीलश् च स राजा तिष्ठते चिरम् ॥ (१९।२)

नयनाभ्यां प्रसुप्तो ऽपि जागर्ति नयचक्षुषा । (२०।१)

व्यक्तक्रोधप्रसादश् च स राजा पूज्यते जनैः ॥ (२०।२)

त्वं तु रावण दुर्बुद्धिर् गुणैर् एतैर् विवर्जितः । (२१।१)

यस्य ते ऽविदितश् चारै रक्षसां सुमहान् वधः ॥ (२१।२)

परावमन्ता विषयेषु संगतो न देशकालप्रविभागतत्त्ववित् । (२२।१)

अयुक्तबुद्धिर् गुणदोषनिश्चये विपन्नराज्यो नचिराद् विपत्स्यते ॥ (२२।२)

इति स्वदोषान् परिकीर्तितांस् तया समीक्ष्य बुद्ध्या क्षणदाचरेश्वरः । (२३।१)

धनेन दर्पेण बलेन चान्वितो विचिन्तयामास चिरं स रावणः ॥ (२३।२)