रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 40

546 of 606 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

विसृज्य च महाबाहुर् ऋक्षवानरराक्षसान् । (१।१)

visṛjya ca mahābāhur ṛkṣavānararākṣasān |

1.2१.२

भ्रातृभिः सहितो रामः प्रमुमोद सुखी सुखम् ॥ (१।२)

bhrātṛbhiḥ sahito rāmaḥ pramumoda sukhī sukham ||

2.1२.१

अथापराह्णसमये भ्रातृभिः सह राघवः । (२।१)

athāparāhṇasamaye bhrātṛbhiḥ saha rāghavaḥ |

2.2२.२

शुश्राव मधुरां वाणीम् अन्तरिक्षात् प्रभाषिताम् ॥ (२।२)

śuśrāva madhurāṃ vāṇīm antarikṣāt prabhāṣitām ||

3.1३.१

सौम्य राम निरीक्षस्व सौम्येन वदनेन माम् । (३।१)

saumya rāma nirīkṣasva saumyena vadanena mām |

3.2३.२

कैलासशिखरात् प्राप्तं विद्धि मां पुष्पकं प्रभो ॥ (३।२)

kailāsaśikharāt prāptaṃ viddhi māṃ puṣpakaṃ prabho ||

4.1४.१

तव शासनम् आज्ञाय गतो ऽस्मि धनदं प्रति । (४।१)

tava śāsanam ājñāya gato 'smi dhanadaṃ prati |

4.2४.२

उपस्थातुं नरश्रेष्ठ स च मां प्रत्यभाषत ॥ (४।२)

upasthātuṃ naraśreṣṭha sa ca māṃ pratyabhāṣata ||

5.1५.१

निर्जितस्त्वं नरेन्द्रेण राघवेण महात्मना । (५।१)

nirjitastvaṃ narendreṇa rāghaveṇa mahātmanā |

5.2५.२

निहत्य युधि दुर्धर्षं रावणं राक्षसाधिपम् ॥ (५।२)

nihatya yudhi durdharṣaṃ rāvaṇaṃ rākṣasādhipam ||

6.1६.१

ममापि परमा प्रीतिर् हते तस्मिन् दुरात्मनि । (६।१)

mamāpi paramā prītir hate tasmin durātmani |

6.2६.२

रावणे सगणे सौम्य सपुत्रामात्यबान्धवे ॥ (६।२)

rāvaṇe sagaṇe saumya saputrāmātyabāndhave ||

7.1७.१

स त्वं रामेण लङ्कायां निर्जितः परमात्मना । (७।१)

sa tvaṃ rāmeṇa laṅkāyāṃ nirjitaḥ paramātmanā |

7.2७.२

वह सौम्य तम् एव त्वम् अहम् आज्ञापयामि ते ॥ (७।२)

vaha saumya tam eva tvam aham ājñāpayāmi te ||

8.1८.१

एष मे परमः कामो यत् त्वं राघवनन्दनम् । (८।१)

eṣa me paramaḥ kāmo yat tvaṃ rāghavanandanam |

8.2८.२

वहेर् लोकस्य संयानं गच्छस्व विगतज्वरः ॥ (८।२)

vaher lokasya saṃyānaṃ gacchasva vigatajvaraḥ ||

9.1९.१

तच्छासनम् अहं ज्ञात्वा धनदस्य महात्मनः । (९।१)

tacchāsanam ahaṃ jñātvā dhanadasya mahātmanaḥ |

9.2९.२

त्वत्सकाशं पुनः प्राप्तः स एवं प्रतिगृह्ण माम् ॥ (९।२)

tvatsakāśaṃ punaḥ prāptaḥ sa evaṃ pratigṛhṇa mām ||

10.1१०.१

बाढम् इत्येव काकुत्स्थः पुष्पकं समपूजयत् । (१०।१)

bāḍham ityeva kākutsthaḥ puṣpakaṃ samapūjayat |

10.2१०.२

लाजाक्षतैश्च पुष्पैश्च गन्धैश्च सुसुगन्धिभिः ॥ (१०।२)

lājākṣataiśca puṣpaiśca gandhaiśca susugandhibhiḥ ||

11.1११.१

गम्यतां च यथाकामम् आगच्छेस्त्वं यदा स्मरे । (११।१)

gamyatāṃ ca yathākāmam āgacchestvaṃ yadā smare |

11.2११.२

एवम् अस्त्विति रामेण विसृष्टः पुष्पकः पुनः । (११।२)

evam astviti rāmeṇa visṛṣṭaḥ puṣpakaḥ punaḥ |

11.3११.३

अभिप्रेतां दिशं प्रायात् पुष्पकः पुष्पभूषितः ॥ (११।३)

abhipretāṃ diśaṃ prāyāt puṣpakaḥ puṣpabhūṣitaḥ ||

12.1१२.१

एवम् अन्तर्हिते तस्मिन् पुष्पके विविधात्मनि । (१२।१)

evam antarhite tasmin puṣpake vividhātmani |

12.2१२.२

भरतः प्राञ्जलिर् वाक्यम् उवाच रघुनन्दनम् ॥ (१२।२)

bharataḥ prāñjalir vākyam uvāca raghunandanam ||

13.1१३.१

अत्यद्भुतानि दृश्यन्ते त्वयि राज्यं प्रशासति । (१३।१)

atyadbhutāni dṛśyante tvayi rājyaṃ praśāsati |

13.2१३.२

अमानुषाणां सत्त्वानां व्याहृतानि मुहुर् मुहुः ॥ (१३।२)

amānuṣāṇāṃ sattvānāṃ vyāhṛtāni muhur muhuḥ ||

14.1१४.१

अनामयाच्च मर्त्यानां साग्रो मासो गतो ह्ययम् । (१४।१)

anāmayācca martyānāṃ sāgro māso gato hyayam |

14.2१४.२

जीर्णानाम् अपि सत्त्वानां मृत्युर् नायाति राघव ॥ (१४।२)

jīrṇānām api sattvānāṃ mṛtyur nāyāti rāghava ||

15.1१५.१

पुत्रान्नार्यः प्रसूयन्ते वपुष्मन्तश्च मानवाः । (१५।१)

putrānnāryaḥ prasūyante vapuṣmantaśca mānavāḥ |

15.2१५.२

हर्षश्चाभ्यधिको राजञ् जनस्य पुरवासिनः ॥ (१५।२)

harṣaścābhyadhiko rājañ janasya puravāsinaḥ ||

16.1१६.१

काले च वासवो वर्षं पातयत्यमृतोपमम् । (१६।१)

kāle ca vāsavo varṣaṃ pātayatyamṛtopamam |

16.2१६.२

वायवश्चापि वायन्ते स्पर्शवन्तः सुखप्रदाः ॥ (१६।२)

vāyavaścāpi vāyante sparśavantaḥ sukhapradāḥ ||

17.1१७.१

ईदृशो नश्चिरं राजा भवत्विति नरेश्वर । (१७।१)

īdṛśo naściraṃ rājā bhavatviti nareśvara |

17.2१७.२

कथयन्ति पुरे पौरा जना जनपदेषु च ॥ (१७।२)

kathayanti pure paurā janā janapadeṣu ca ||

18.1१८.१

एता वाचः सुमधुरा भरतेन समीरिताः । (१८।१)

etā vācaḥ sumadhurā bharatena samīritāḥ |

18.2१८.२

श्रुत्वा रामो मुदा युक्तः प्रमुमोद सुखी सुखम् ॥ (१८।२)

śrutvā rāmo mudā yuktaḥ pramumoda sukhī sukham ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 40

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit