अपश्यंस् तु ततस् तत्र पितरं पितुर् आलये । (१।१)

जगाम भरतो द्रष्टुं मातरं मातुर् आलये ॥ (१।२)

अनुप्राप्तं तु तं दृष्ट्वा कैकेयी प्रोषितं सुतम् । (२।१)

उत्पपात तदा हृष्टा त्यक्त्वा सौवर्णमानसम् ॥ (२।२)

स प्रविश्यैव धर्मात्मा स्वगृहं श्रीविवर्जितम् । (३।१)

भरतः प्रेक्ष्य जग्राह जनन्याश् चरणौ शुभौ ॥ (३।२)

तं मूर्ध्नि समुपाघ्राय परिष्वज्य यशस्विनम् । (४।१)

अङ्के भरतम् आरोप्य प्रष्टुं समुपचक्रमे ॥ (४।२)

अद्य ते कतिचिद् रात्र्यश् च्युतस्यार्यकवेश्मनः । (५।१)

अपि नाध्वश्रमः शीघ्रं रथेनापततस् तव ॥ (५।२)

आर्यकस् ते सुकुशली युधाजिन् मातुलस् तव । (६।१)

प्रवासाच् च सुखं पुत्र सर्वं मे वक्तुम् अर्हसि ॥ (६।२)

एवं पृष्टस् तु कैकेय्या प्रियं पार्थिवनन्दनः । (७।१)

आचष्ट भरतः सर्वं मात्रे राजीवलोचनः ॥ (७।२)

अद्य मे सप्तमी रात्रिश् च्युतस्यार्यकवेश्मनः । (८।१)

अम्बायाः कुशली तातो युधाजिन् मातुलश् च मे ॥ (८।२)

यन् मे धनं च रत्नं च ददौ राजा परंतपः । (९।१)

परिश्रान्तं पथ्य् अभवत् ततो ऽहं पूर्वम् आगतः ॥ (९।२)

राजवाक्यहरैर् दूतैस् त्वर्यमाणो ऽहम् आगतः । (१०।१)

यद् अहं प्रष्टुम् इच्छामि तद् अम्बा वक्तुम् अर्हति ॥ (१०।२)

शून्यो ऽयं शयनीयस् ते पर्यङ्को हेमभूषितः । (११।१)

न चायम् इक्ष्वाकुजनः प्रहृष्टः प्रतिभाति मे ॥ (११।२)

राजा भवति भूयिष्ठम् इहाम्बाया निवेशने । (१२।१)

तम् अहं नाद्य पश्यामि द्रष्टुम् इच्छन्न् इहागतः ॥ (१२।२)

पितुर् ग्रहीष्ये चरणौ तं ममाख्याहि पृच्छतः । (१३।१)

आहोस्विद् अम्ब ज्येष्ठायाः कौसल्याया निवेशने ॥ (१३।२)

तं प्रत्युवाच कैकेयी प्रियवद् घोरम् अप्रियम् । (१४।१)

अजानन्तं प्रजानन्ती राज्यलोभेन मोहिता । (१४।२)

या गतिः सर्वभूतानां तां गतिं ते पिता गतः ॥ (१४।३)

तच् छ्रुत्वा भरतो वाक्यं धर्माभिजनवाञ्शुचिः । (१५।१)

पपात सहसा भूमौ पितृशोकबलार्दितः ॥ (१५।२)

ततः शोकेन संवीतः पितुर् मरणदुःखितः । (१६।१)

विललाप महातेजा भ्रान्ताकुलितचेतनः ॥ (१६।२)

एतत् सुरुचिरं भाति पितुर् मे शयनं पुरा । (१७।१)

तद् इदं न विभात्य् अद्य विहीनं तेन धीमता ॥ (१७।२)

तम् आर्तं देवसंकाशं समीक्ष्य पतितं भुवि । (१८।१)

उत्थापयित्वा शोकार्तं वचनं चेदम् अब्रवीत् ॥ (१८।२)

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ किं शेषे राजपुत्र महायशः । (१९।१)

त्वद्विधा न हि शोचन्ति सन्तः सदसि संमताः ॥ (१९।२)

स रुदित्वा चिरं कालं भूमौ विपरिवृत्य च । (२०।१)

जननीं प्रत्युवाचेदं शोकैर् बहुभिर् आवृतः ॥ (२०।२)

अभिषेक्ष्यति रामं तु राजा यज्ञं नु यक्ष्यति । (२१।१)

इत्य् अहं कृतसंकल्पो हृष्टो यात्राम् अयासिषम् ॥ (२१।२)

तद् इदं ह्य् अन्यथा भूतं व्यवदीर्णं मनो मम । (२२।१)

पितरं यो न पश्यामि नित्यं प्रियहिते रतम् ॥ (२२।२)

अम्ब केनात्यगाद् राजा व्याधिना मय्य् अनागते । (२३।१)

धन्या रामादयः सर्वे यैः पिता संस्कृतः स्वयम् ॥ (२३।२)

न नूनं मां महाराजः प्राप्तं जानाति कीर्तिमान् । (२४।१)

उपजिघ्रेद्धि मां मूर्ध्नि तातः संनम्य सत्वरम् ॥ (२४।२)

क्व स पाणिः सुखस्पर्शस् तातस्याक्लिष्टकर्मणः । (२५।१)

येन मां रजसा ध्वस्तम् अभीक्ष्णं परिमार्जति ॥ (२५।२)

यो मे भ्राता पिता बन्धुर् यस्य दासो ऽस्मि धीमतः । (२६।१)

तस्य मां शीघ्रम् आख्याहि रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ (२६।२)

पिता हि भवति ज्येष्ठो धर्मम् आर्यस्य जानतः । (२७।१)

तस्य पादौ ग्रहीष्यामि स हीदानीं गतिर् मम ॥ (२७।२)

आर्ये किम् अब्रवीद् राजा पिता मे सत्यविक्रमः । (२८।१)

पश्चिमं साधुसंदेशम् इच्छामि श्रोतुम् आत्मनः ॥ (२८।२)

इति पृष्टा यथातत्त्वं कैकेयी वाक्यम् अब्रवीत् । (२९।१)

रामेति राजा विलपन् हा सीते लक्ष्मणेति च । (२९।२)

स महात्मा परं लोकं गतो गतिमतां वरः ॥ (२९।३)

इमां तु पश्चिमां वाचं व्याजहार पिता तव । (३०।१)

कालधर्मपरिक्षिप्तः पाशैर् इव महागजः ॥ (३०।२)

सिद्धार्थास् तु नरा रामम् आगतं सीतया सह । (३१।१)

लक्ष्मणं च महाबाहुं द्रक्ष्यन्ति पुनर् आगतम् ॥ (३१।२)

तच् छ्रुत्वा विषसादैव द्वितीयाप्रियशंसनात् । (३२।१)

विषण्णवदनो भूत्वा भूयः पप्रच्छ मातरम् ॥ (३२।२)

क्व चेदानीं स धर्मात्मा कौसल्यानन्दवर्धनः । (३३।१)

लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया च समं गतः ॥ (३३।२)

तथा पृष्टा यथातत्त्वम् आख्यातुम् उपचक्रमे । (३४।१)

मातास्य युगपद् वाक्यं विप्रियं प्रियशङ्कया ॥ (३४।२)

स हि राजसुतः पुत्र चीरवासा महावनम् । (३५।१)

दण्डकान् सह वैदेह्या लक्ष्मणानुचरो गतः ॥ (३५।२)

तच् छ्रुत्वा भरतस् त्रस्तो भ्रातुश् चारित्रशङ्कया । (३६।१)

स्वस्य वंशस्य माहात्म्यात् प्रष्टुं समुपचक्रमे ॥ (३६।२)

कच्चिन् न ब्राह्मणधनं हृतं रामेण कस्यचित् । (३७।१)

कच्चिन् नाढ्यो दरिद्रो वा तेनापापो विहिंसितः ॥ (३७।२)

कच्चिन् न परदारान् वा राजपुत्रो ऽभिमन्यते । (३८।१)

कस्मात् स दण्डकारण्ये भ्रूणहेव विवासितः ॥ (३८।२)

अथास्य चपला माता तत् स्वकर्म यथातथम् । (३९।१)

तेनैव स्त्रीस्वभावेन व्याहर्तुम् उपचक्रमे ॥ (३९।२)

न ब्राह्मणधनं किंचिद्धृतं रामेण कस्यचित् । (४०।१)

कश्चिन् नाढ्यो दरिद्रो वा तेनापापो विहिंसितः । (४०।२)

न रामः परदारांश् च चक्षुर्भ्याम् अपि पश्यति ॥ (४०।३)

मया तु पुत्र श्रुत्वैव रामस्यैवाभिषेचनम् । (४१।१)

याचितस् ते पिता राज्यं रामस्य च विवासनम् ॥ (४१।२)

स स्ववृत्तिं समास्थाय पिता ते तत् तथाकरोत् । (४२।१)

रामश् च सहसौमित्रिः प्रेषितः सह सीतया ॥ (४२।२)

तम् अपश्यन् प्रियं पुत्रं महीपालो महायशाः । (४३।१)

पुत्रशोकपरिद्यूनः पञ्चत्वम् उपपेदिवान् ॥ (४३।२)

त्वया त्व् इदानीं धर्मज्ञ राजत्वम् अवलम्ब्यताम् । (४४।१)

त्वत्कृते हि मया सर्वम् इदम् एवंविधं कृतम् ॥ (४४।२)

तत् पुत्र शीघ्रं विधिना विधिज्ञैर् वसिष्ठमुख्यैः सहितो द्विजेन्द्रैः । (४५।१)

संकाल्य राजानम् अदीनसत्त्वम् आत्मानम् उर्व्याम् अभिषेचयस्व ॥ (४५।२)