मन्थरा त्व् अभ्यसूय्यैनाम् उत्सृज्याभरणं च तत् । (१।१)

उवाचेदं ततो वाक्यं कोपदुःखसमन्विता ॥ (१।२)

हर्षं किम् इदम् अस्थाने कृतवत्य् असि बालिशे । (२।१)

शोकसागरमध्यस्थम् आत्मानं नावबुध्यसे ॥ (२।२)

सुभगा खलु कौसल्या यस्याः पुत्रो ऽभिषेक्ष्यते । (३।१)

यौवराज्येन महता श्वः पुष्येण द्विजोत्तमैः ॥ (३।२)

प्राप्तां सुमहतीं प्रीतिं प्रतीतां तां हतद्विषम् । (४।१)

उपस्थास्यसि कौसल्यां दासीव त्वं कृताञ्जलिः ॥ (४।२)

हृष्टाः खलु भविष्यन्ति रामस्य परमाः स्त्रियः । (५।१)

अप्रहृष्टा भविष्यन्ति स्नुषास् ते भरतक्षये ॥ (५।२)

तां दृष्ट्वा परमप्रीतां ब्रुवन्तीं मन्थरां ततः । (६।१)

रामस्यैव गुणान् देवी कैकेयी प्रशशंस ह ॥ (६।२)

धर्मज्ञो गुरुभिर् दान्तः कृतज्ञः सत्यवाक् शुचिः । (७।१)

रामो राज्ञः सुतो ज्येष्ठो यौवराज्यम् अतो ऽर्हति ॥ (७।२)

भ्रातॄन् भृत्यांश् च दीर्घायुः पितृवत् पालयिष्यति । (८।१)

संतप्यसे कथं कुब्जे श्रुत्वा रामाभिषेचनम् ॥ (८।२)

भरतश् चापि रामस्य ध्रुवं वर्षशतात् परम् । (९।१)

पितृपैतामहं राज्यम् अवाप्स्यति नरर्षभः ॥ (९।२)

सा त्वम् अभ्युदये प्राप्ते वर्तमाने च मन्थरे । (१०।१)

भविष्यति च कल्याणे किमर्थं परितप्यसे । (१०।२)

कौसल्यातो ऽतिरिक्तं च स तु शुश्रूषते हि माम् ॥ (१०।३)

कैकेय्या वचनं श्रुत्वा मन्थरा भृशदुःखिता । (११।१)

दीर्घम् उष्णं विनिःश्वस्य कैकेयीम् इदम् अब्रवीत् ॥ (११।२)

अनर्थदर्शिनी मौर्ख्यान् नात्मानम् अवबुध्यसे । (१२।१)

शोकव्यसनविस्तीर्णे मज्जन्ती दुःखसागरे ॥ (१२।२)

भविता राघवो राजा राघवस्य च यः सुतः । (१३।१)

राजवंशात् तु भरतः कैकेयि परिहास्यते ॥ (१३।२)

न हि राज्ञः सुताः सर्वे राज्ये तिष्ठन्ति भामिनि । (१४।१)

स्थाप्यमानेषु सर्वेषु सुमहान् अनयो भवेत् ॥ (१४।२)

तस्माज् ज्येष्ठे हि कैकेयि राज्यतन्त्राणि पार्थिवाः । (१५।१)

स्थापयन्त्य् अनवद्याङ्गि गुणवत्स्व् इतरेष्व् अपि ॥ (१५।२)

असाव् अत्यन्तनिर्भग्नस् तव पुत्रो भविष्यति । (१६।१)

अनाथवत् सुखेभ्यश् च राजवंशाच् च वत्सले ॥ (१६।२)

साहं त्वदर्थे सम्प्राप्ता त्वं तु मां नावबुध्यसे । (१७।१)

सपत्निवृद्धौ या मे त्वं प्रदेयं दातुम् इच्छसि ॥ (१७।२)

ध्रुवं तु भरतं रामः प्राप्य राज्यम् अकण्टकम् । (१८।१)

देशान्तरं नाययित्वा लोकान्तरम् अथापि वा ॥ (१८।२)

बाल एव हि मातुल्यं भरतो नायितस् त्वया । (१९।१)

संनिकर्षाच् च सौहार्दं जायते स्थावरेष्व् अपि ॥ (१९।२)

गोप्ता हि रामं सौमित्रिर् लक्ष्मणं चापि राघवः । (२०।१)

अश्विनोर् इव सौभ्रात्रं तयोर् लोकेषु विश्रुतम् ॥ (२०।२)

तस्मान् न लक्ष्मणे रामः पापं किंचित् करिष्यति । (२१।१)

रामस् तु भरते पापं कुर्याद् इति न संशयः ॥ (२१।२)

तस्माद् राजगृहाद् एव वनं गच्छतु ते सुतः । (२२।१)

एतद्धि रोचते मह्यं भृशं चापि हितं तव ॥ (२२।२)

एवं ते ज्ञातिपक्षस्य श्रेयश् चैव भविष्यति । (२३।१)

यदि चेद् भरतो धर्मात् पित्र्यं राज्यम् अवाप्स्यति ॥ (२३।२)

स ते सुखोचितो बालो रामस्य सहजो रिपुः । (२४।१)

समृद्धार्थस्य नष्टार्थो जीविष्यति कथं वशे ॥ (२४।२)

अभिद्रुतम् इवारण्ये सिंहेन गजयूथपम् । (२५।१)

प्रच्छाद्यमानं रामेण भरतं त्रातुम् अर्हसि ॥ (२५।२)

दर्पान् निराकृता पूर्वं त्वया सौभाग्यवत्तया । (२६।१)

राममाता सपत्नी ते कथं वैरं न यातयेत् ॥ (२६।२)

यदा हि रामः पृथिवीम् अवाप्स्यति ध्रुवं प्रनष्टो भरतो भविष्यति । (२७।१)

अतो हि संचिन्तय राज्यम् आत्मजे परस्य चाद्यैव विवासकारणम् ॥ (२७।२)