रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 37

427 of 606 · 42 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

प्रतिप्रविष्टे लङ्कां तु कृतार्थे रावणात्मजे । (१।१)

pratipraviṣṭe laṅkāṃ tu kṛtārthe rāvaṇātmaje |

1.2१.२

राघवं परिवार्यार्ता ररक्षुर् वानरर्षभाः ॥ (१।२)

rāghavaṃ parivāryārtā rarakṣur vānararṣabhāḥ ||

2.1२.१

हनूमान् अङ्गदो नीलः सुषेणः कुमुदो नलः । (२।१)

hanūmān aṅgado nīlaḥ suṣeṇaḥ kumudo nalaḥ |

2.2२.२

गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥ (२।२)

gajo gavākṣo gavayaḥ śarabho gandhamādanaḥ ||

3.1३.१

जाम्बवान् ऋषभः सुन्दो रम्भः शतबलिः पृथुः । (३।१)

jāmbavān ṛṣabhaḥ sundo rambhaḥ śatabaliḥ pṛthuḥ |

3.2३.२

व्यूढानीकाश्च यत्ताश्च द्रुमान् आदाय सर्वतः ॥ (३।२)

vyūḍhānīkāśca yattāśca drumān ādāya sarvataḥ ||

4.1४.१

वीक्षमाणा दिशः सर्वास्तिर्यग् ऊर्ध्वं च वानराः । (४।१)

vīkṣamāṇā diśaḥ sarvāstiryag ūrdhvaṃ ca vānarāḥ |

4.2४.२

तृणेष्वपि च चेष्टत्सु राक्षसा इति मेनिरे ॥ (४।२)

tṛṇeṣvapi ca ceṣṭatsu rākṣasā iti menire ||

5.1५.१

रावणश्चापि संहृष्टो विसृज्येन्द्रजितं सुतम् । (५।१)

rāvaṇaścāpi saṃhṛṣṭo visṛjyendrajitaṃ sutam |

5.2५.२

आजुहाव ततः सीतारक्षणी राक्षसीस्तदा ॥ (५।२)

ājuhāva tataḥ sītārakṣaṇī rākṣasīstadā ||

6.1६.१

राक्षस्यस्त्रिजटा चापि शासनात् तम् उपस्थिताः । (६।१)

rākṣasyastrijaṭā cāpi śāsanāt tam upasthitāḥ |

6.2६.२

ता उवाच ततो हृष्टो राक्षसी राक्षसेश्वरः ॥ (६।२)

tā uvāca tato hṛṣṭo rākṣasī rākṣaseśvaraḥ ||

7.1७.१

हताविन्द्रजिताख्यात वैदेह्या रामलक्ष्मणौ । (७।१)

hatāvindrajitākhyāta vaidehyā rāmalakṣmaṇau |

7.2७.२

पुष्पकं च समारोप्य दर्शयध्वं हतौ रणे ॥ (७।२)

puṣpakaṃ ca samāropya darśayadhvaṃ hatau raṇe ||

8.1८.१

यदाश्रयाद् अवष्टब्धा नेयं माम् उपतिष्ठति । (८।१)

yadāśrayād avaṣṭabdhā neyaṃ mām upatiṣṭhati |

8.2८.२

सो ऽस्या भर्ता सह भ्रात्रा निरस्तो रणमूर्धनि ॥ (८।२)

so 'syā bhartā saha bhrātrā nirasto raṇamūrdhani ||

9.1९.१

निर्विशङ्का निरुद्विग्ना निरपेक्षा च मैथिली । (९।१)

nirviśaṅkā nirudvignā nirapekṣā ca maithilī |

9.2९.२

माम् उपस्थास्यते सीता सर्वाभरणभूषिता ॥ (९।२)

mām upasthāsyate sītā sarvābharaṇabhūṣitā ||

10.1१०.१

अद्य कालवशं प्राप्तं रणे रामं सलक्ष्मणम् । (१०।१)

adya kālavaśaṃ prāptaṃ raṇe rāmaṃ salakṣmaṇam |

10.2१०.२

अवेक्ष्य विनिवृत्ताशा नान्यां गतिम् अपश्यती ॥ (१०।२)

avekṣya vinivṛttāśā nānyāṃ gatim apaśyatī ||

11.1११.१

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रावणस्य दुरात्मनः । (११।१)

tasya tadvacanaṃ śrutvā rāvaṇasya durātmanaḥ |

11.2११.२

राक्षस्यस्तास्तथेत्युक्त्वा प्रजग्मुर् यत्र पुष्पकम् ॥ (११।२)

rākṣasyastāstathetyuktvā prajagmur yatra puṣpakam ||

12.1१२.१

ततः पुष्पकम् आदाय राक्षस्यो रावणाज्ञया । (१२।१)

tataḥ puṣpakam ādāya rākṣasyo rāvaṇājñayā |

12.2१२.२

अशोकवनिकास्थां तां मैथिलीं समुपानयन् ॥ (१२।२)

aśokavanikāsthāṃ tāṃ maithilīṃ samupānayan ||

13.1१३.१

ताम् आदाय तु राक्षस्यो भर्तृशोकपरायणाम् । (१३।१)

tām ādāya tu rākṣasyo bhartṛśokaparāyaṇām |

13.2१३.२

सीताम् आरोपयामासुर् विमानं पुष्पकं तदा ॥ (१३।२)

sītām āropayāmāsur vimānaṃ puṣpakaṃ tadā ||

14.1१४.१

ततः पुष्पकम् आरोप्य सीतां त्रिजटया सह । (१४।१)

tataḥ puṣpakam āropya sītāṃ trijaṭayā saha |

14.2१४.२

रावणो ऽकारयल् लङ्कां पताकाध्वजमालिनीम् ॥ (१४।२)

rāvaṇo 'kārayal laṅkāṃ patākādhvajamālinīm ||

15.1१५.१

प्राघोषयत हृष्टश्च लङ्कायां राक्षसेश्वरः । (१५।१)

prāghoṣayata hṛṣṭaśca laṅkāyāṃ rākṣaseśvaraḥ |

15.2१५.२

राघवो लक्ष्मणश्चैव हताविन्द्रजिता रणे ॥ (१५।२)

rāghavo lakṣmaṇaścaiva hatāvindrajitā raṇe ||

16.1१६.१

विमानेनापि सीता तु गत्वा त्रिजटया सह । (१६।१)

vimānenāpi sītā tu gatvā trijaṭayā saha |

16.2१६.२

ददर्श वानराणां तु सर्वं सैन्यं निपातितम् ॥ (१६।२)

dadarśa vānarāṇāṃ tu sarvaṃ sainyaṃ nipātitam ||

17.1१७.१

प्रहृष्टमनसश्चापि ददर्श पिशिताशनान् । (१७।१)

prahṛṣṭamanasaścāpi dadarśa piśitāśanān |

17.2१७.२

वानरांश्चापि दुःखार्तान् रामलक्ष्मणपार्श्वतः ॥ (१७।२)

vānarāṃścāpi duḥkhārtān rāmalakṣmaṇapārśvataḥ ||

18.1१८.१

ततः सीता ददर्शोभौ शयानौ शरतल्पयोः । (१८।१)

tataḥ sītā dadarśobhau śayānau śaratalpayoḥ |

18.2१८.२

लक्ष्मणं चैव रामं च विसंज्ञौ शरपीडितौ ॥ (१८।२)

lakṣmaṇaṃ caiva rāmaṃ ca visaṃjñau śarapīḍitau ||

19.1१९.१

विध्वस्तकवचौ वीरौ विप्रविद्धशरासनौ । (१९।१)

vidhvastakavacau vīrau vipraviddhaśarāsanau |

19.2१९.२

सायकैश्छिन्नसर्वाङ्गौ शरस्तम्भमयौ क्षितौ ॥ (१९।२)

sāyakaiśchinnasarvāṅgau śarastambhamayau kṣitau ||

20.1२०.१

तौ दृष्ट्वा भ्रातरौ तत्र वीरौ सा पुरुषर्षभौ । (२०।१)

tau dṛṣṭvā bhrātarau tatra vīrau sā puruṣarṣabhau |

20.2२०.२

दुःखार्ता सुभृशं सीता करुणं विललाप ह ॥ (२०।२)

duḥkhārtā subhṛśaṃ sītā karuṇaṃ vilalāpa ha ||

21.1२१.१

सा बाष्पशोकाभिहता समीक्ष्य तौ भ्रातरौ देवसमप्रभावौ । (२१।१)

sā bāṣpaśokābhihatā samīkṣya tau bhrātarau devasamaprabhāvau |

21.2२१.२

वितर्कयन्ती निधनं तयोः सा दुःखान्विता वाक्यम् इदं जगाद ॥ (२१।२)

vitarkayantī nidhanaṃ tayoḥ sā duḥkhānvitā vākyam idaṃ jagāda ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 37

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit